Στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατατάσσεται η Ελλάδα όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας για την ψύξη κατοικιών. Οι συχνοί και έντονοι καύσωνες οδηγούν σε εκτεταμένη χρήση κλιματιστικών συσκευών για τη διατήρηση χαμηλότερης θερμοκρασίας στα νοικοκυριά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, τα ελληνικά νοικοκυριά κατανάλωσαν 11,9 χιλιάδες τερατζάουλ (TJ) ενέργειας για ψύξη. Η επίδοση αυτή φέρνει τη χώρα στην τρίτη θέση στην ΕΕ, πίσω από την Ιταλία (26,3 χιλ. TJ) και την Ισπανία (14,3 χιλ. TJ).
Παράλληλα, η ψύξη καλύπτει πλέον το 7,4% της συνολικής τελικής ενεργειακής κατανάλωσης των νοικοκυριών στην Ελλάδα, ποσοστό που συνιστά το τρίτο υψηλότερο στην Ευρώπη.
Υψηλότερη εξάρτηση εμφανίζουν μόνο η Κύπρος (16%) και η Μάλτα (15%), ενώ στην Ισπανία και την Ιταλία τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώνονται χαμηλότερα, στο 2,5% και 2,3%.
Η αύξηση στη χρήση κλιματισμού στην Ελλάδα είναι ραγδαία. Κατά την περίοδο 2018-2024, η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη αυξήθηκε κατά 103%, υπερδιπλασιάζοντας τις σχετικές ανάγκες.
Η ανάγκη για ψύξη εξαπλώνεται πλέον σε ολόκληρη την Ευρώπη και όχι μόνο στον ευρωπαϊκό Νότο.
Αντίστοιχα μεγάλες αυξήσεις κατεγράφησαν στην Ισπανία (+127%), την Ουγγαρία (+171%), τη Φινλανδία (+163%) και τη Σλοβενία (+114%).
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη κατοικιών σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε έξι χρόνια, ανεβαίνοντας από τις 40,5 χιλιάδες TJ το 2018 στις 80,4 χιλιάδες TJ το 2024 (+99%). Σε σύγκριση με το 2010, όταν η κατανάλωση ανέρχονταν σε 15,5 χιλιάδες TJ, η αύξηση αγγίζει το 420% σε διάστημα 14 ετών.
Άνοδος θερμοκρασιών, Copernicus και πιέσεις στις τιμές ρεύματος
Τα δεδομένα αυτά συνδέονται άμεσα με τη συνεχή άνοδο της θερμοκρασίας. Σύμφωνα με την υπηρεσία Copernicus, ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη και ο δεύτερος θερμότερος παγκοσμίως. Παράλληλα, τα έτη 2024, 2023 και 2025 αποτελούν τις τρεις θερμότερες χρονιές στην ιστορία των μετρήσεων.
Η αυξημένη ζήτηση για κλιματισμό επηρεάζει ήδη την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά τους καύσωνες του Ιουνίου, η ζήτηση ενισχύθηκε σημαντικά στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπαρασύροντας προς τα πάνω τις χονδρεμπορικές τιμές.
Στη Γερμανία οι τιμές ξεπέρασαν τα 200 ευρώ/MWh, στη Γαλλία πλησίασαν τα 160 ευρώ/MWh και στην Ισπανία ξεπέρασαν τα 110 ευρώ/MWh, καθώς η αυξημένη χρήση κλιματιστικών συνέπεσε με περιορισμένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και προσωρινές μειώσεις στην πυρηνική παραγωγή. Ακόμη μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται να δείξουν τα συγκεντρωτικά στοιχεία του Ιουλίου.
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον κόσμο, με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Όπως επισημαίνει η Eurostat, αυτή η ταχεία αύξηση της θερμοκρασίας αναμένεται να κλιμακώσει περαιτέρω τις ανάγκες για ψύξη τα επόμενα χρόνια.