Εκρηκτική είναι η αύξηση της τιμής του ντίζελ στην Ευρώπη μετά την προαναγγελία από τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ μέτρων περιορισμού των εξαγωγών από τις ΗΠΑ. Η κυβέρνηση παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις και μεταθέτει την επόμενη εβδομάδα την παρουσίαση των μέτρων στήριξης των καταναλωτών, καθώς με τα σημερινά δεδομένα οι τιμές του ντίζελ είναι τόσο υψηλές, που αλλάζουν τους αρχικούς υπολογισμούς για το πακέτο μέτρων.
Η δήλωση Τραμπ ότι έδωσε εντολή στους αρμόδιους υπουργούς να επεξεργασθούν μέτρα περιορισμού ή και απαγόρευσης των εξαγωγών αμερικανικού ντίζελ προκάλεσε σοκ στις αγορές, τη στιγμή που οι ΗΠΑ αποτελούν τον κύριο προμηθευτή της Ευρώπης. Δεδομένη θεωρείται η ανέωση της απαγόρευσης εξαγωγών ντίζελ από τη Ρωσία και για τον Οκτώβριο, όπως και η απώλεια φορτίων από τις χώρες του Περσικού.
Ως αποτέλεσμα αυτών των ελλείψεων, που ήδη παρατηρούνται ή αναμένονται στο άμεσο μέλλον, το premium του ευρωπαϊκού ντίζελ έναντι του αργού πετρελαίου Brent εκτινάχθηκε σε πάνω από 95 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας ρεκόρ από το 2011 που τηρεί στοιχεία το Bloomberg.
Όπως φαίνεται στο γράφημα, η άνοδος του περιθωρίου διύλισης του ντίζελ (σε δολάρια ανά βαρέλι) είναι απολύτως ανεξέλεγκτη από το καλοκαίρι και μετά. Ενώ στις αρχές Ιουλίου η διαφορά βρισκόταν λίγο πάνω από τα 30 δολάρια, πλέον προσεγγίζει με ιλιγγιώδη ρυθμό το επίπεδο των 100 δολαρίων, επιβεβαιώνοντας την ακραία στενότητα και πίεση που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή αγορά.
Το περιθώριο διύλισης στο ντίζελ... απογειώθηκε
Μέσα σε αυτό το κλίμα, στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επικρατεί αγωνία για τον εφοδιασμό της αγοράς και την επάρκεια των καυσίμων. Είναι χαρακτηριστικό του πανικού ότι ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, με επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, πρότεινε ακόμη και να αλλάξουν (να χαλαρώσουν) οι ποιοτικές προδιαγραφές του καυσίμου, ώστε τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια να μπορούν να παράγουν έως και 20% περισσότερο ντίζελ με την ανάμιξη μεγαλύτερης ποσότητας βιοκαυσίμων.
Ντόμινο στα μέτρα στήριξης
Οι δραματικές εξελίξεις στις διεθνείς αγορές προκαλούν ντόμινο και στο εσωτερικό της χώρας, αναγκάζοντας το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε καθυστέρηση, για την επόμενη εβδομάδα, των ανακοινώσεων της κυβέρνησης για τα νέα μέτρα στήριξης.
Το οικονομικό επιτελείο τηρεί στάση αναμονής, καθώς η διεθνής άνοδος των τιμών του ντίζελ επηρεάζει άμεσα τόσο το ντίζελ κίνησης (του οποίου η επιδότηση εξετάζεται να παραταθεί τον Οκτώβριο) όσο και το ντίζελ θέρμανσης, τα οποία η κυβέρνηση θέλει πάση θυσία να κρατήσει σε ελεγχόμενες τιμές, κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο, κατά την έναρξη της διάθεσής τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες, επειδή τα... κουκιά του κρατικού προϋπολογισμού είναι απολύτως μετρημένα και δεν υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια για περαιτέρω αύξηση της κρατικής δαπάνης στα μέτρα στήριξης, η κυβέρνηση πιθανότατα θα αλλάξει τακτική. Συγκεκριμένα, θα ζητήσει πολύ μεγαλύτερη συμμετοχή των διυλιστηρίων στη συγκράτηση των τιμών στην αντλία. Στο πλαίσιο αυτό, κυβερνητικά στελέχη αναμένεται να τονίσουν προς τους μεγάλους «παίκτες» των καυσίμων ότι τα υπερκέρδη που αποκομίζουν αυτή την περίοδο από την ξέφρενη διεθνή άνοδο των τιμών, δεν έχουν φορολογηθεί και ούτε πρόκειται να φορολογηθούν, ζητώντας τους ουσιαστικά να βάλουν «πλάτη» για να απορροφηθεί το κόστος.
