Εκατοντάδες μεγάλοι πωλητές της Amazon προχώρησαν σε 24ωρο μποϊκοτάζ της διαφημιστικής πλατφόρμας του κολοσσού του ηλεκτρονικού εμπορίου, αντιδρώντας σε μια σειρά νέων πολιτικών που –όπως υποστηρίζουν– στραγγαλίζουν τα περιθώρια κέρδους και επιδεινώνουν την ήδη πιεσμένη ρευστότητά τους.
Η σύγκρουση αποκαλύπτει τις αυξανόμενες εντάσεις ανάμεσα στην Amazon και τους ανεξάρτητους εμπόρους που στηρίζουν το οικοσύστημά της, καθώς οι πωλητές αντιπροσωπεύουν πλέον πάνω από το 60% των προϊόντων που πωλούνται στην πλατφόρμα.
Η οργή πυροδοτήθηκε μετά από τρεις βασικές αποφάσεις της Amazon:
- αλλαγές στον τρόπο καταβολής των εσόδων των πωλητών
- αλλαγές στον τρόπο χρέωσης των διαφημιστικών υπηρεσιών
- προσωρινή προσαύξηση 3,5% λόγω καυσίμων
Για πολλούς εμπόρους, τα μέτρα αποτελούν ακόμη ένα επεισόδιο πίεσης από την εταιρεία προς τους συνεργάτες της. «Μας τελειώνει το γ.....νο περιθώριο κέρδους», δήλωσε εξοργισμένος ιδιοκτήτης επιχείρησης πολλών εκατομμυρίων δολαρίων στην Amazon και συχνός επικριτής των πολιτικών της εταιρείας.
Η κινητοποίηση οργανώθηκε από την κοινότητα Million Dollar Sellers, δίκτυο με περισσότερα από 700 μέλη που συλλογικά πραγματοποιούν περίπου 14 δισ. δολάρια ετήσιου τζίρου.
Ο συνιδρυτής της ομάδας, Γιουτζίν Κάιμαν, ανέφερε ότι οι πωλητές διαμαρτύρονται εδώ και χρόνια, όμως αυτή τη φορά η κατάσταση είναι διαφορετική. Όπως σημείωσε, το ζήτημα δεν αφορά πλέον απλή δυσαρέσκεια, αλλά «αφαίμαξη μετρητών».
Το νέο πλήγμα: διαφημίσεις χωρίς πιστωτική κάρτα
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα αφορά τις χρεώσεις διαφήμισης. Νωρίτερα μέσα στον μήνα η Amazon ενημέρωσε ορισμένους πωλητές ότι θα αρχίσει να παρακρατεί αυτόματα το κόστος διαφημίσεων από τα έσοδά τους, αντί να επιτρέπει πληρωμές μέσω πιστωτικής κάρτας. Αν τα διαθέσιμα έσοδα δεν επαρκούν, τότε θα χρεώνεται η εναλλακτική μέθοδος πληρωμής του πωλητή.
Η εταιρεία προσέφερε πίστωση 2.500 δολαρίων για διαφημίσεις, υποστηρίζοντας ότι η αλλαγή βοηθά τη «διαχείριση ταμειακών ροών». Οι πωλητές όμως υποστηρίζουν το ακριβώς αντίθετο.
Γιατί εξοργίστηκαν οι μικρότεροι έμποροι
Πολλές μικρές επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν πιστωτικές κάρτες για τις διαφημίσεις τους, απολαμβάνοντας επιστροφές χρημάτων ή πόντους επιβράβευσης. Για αρκετούς εμπόρους, αυτά τα οφέλη αποτελούσαν σημαντικό τμήμα της οικονομικής εξίσωσης. Σύμφωνα με τον Κάιμαν, πολλοί μικροί πωλητές «ζουν από τους πόντους των πιστωτικών καρτών» που κερδίζουν από τις διαφημίσεις στην Amazon.
Μετά τις αντιδράσεις, η Amazon ανακοίνωσε την Τρίτη ότι μεταθέτει την εφαρμογή της νέας πολιτικής για την 1η Αυγούστου 2026, δίνοντας περισσότερο χρόνο προσαρμογής.
Καθυστερούν και οι πληρωμές
Τον Μάρτιο η Amazon εφάρμοσε ακόμη μία αλλαγή για ορισμένους πωλητές στις ΗΠΑ. Πλέον, τα έσοδα αποδεσμεύονται επτά ημέρες μετά την παράδοση του προϊόντος στον πελάτη και όχι επτά ημέρες μετά την αποστολή, όπως ίσχυε προηγουμένως. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος αναμονής για την είσπραξη επιμηκύνεται, δεσμεύοντας πολύτιμη ρευστότητα.
Πωλητές προειδοποιούν ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα, όπως δυσκολία πληρωμής μισθοδοσίας, καθυστερήσεις σε προμηθευτές, ανάγκη για νέο δανεισμό και αύξηση λειτουργικού κινδύνου.
Ο ιδρυτής μεγάλης εταιρείας που εξαγοράζει ηλεκτρονικά brands σημείωσε ότι ο συνδυασμός καθυστερημένων πληρωμών και νέων χρεώσεων δημιουργεί «τεράστια πίεση ρευστότητας». Όπως είπε, υπάρχει πλέον ένα όριο στις αυξανόμενες προμήθειες και πιέσεις, το οποίο η Amazon ίσως σύντομα ανακαλύψει.
Ένας ακόμη πωλητής, που δραστηριοποιείται στην πλατφόρμα πάνω από δύο δεκαετίες, δήλωσε ότι η εταιρεία έχει ήδη κρατήσει τα χρήματά του και όσα απομένουν καθυστερούν να αποδοθούν.
Το μεγάλο ζήτημα των προμηθειών
Η ένταση έρχεται ενώ η Amazon δέχεται εδώ και χρόνια κριτική για το συνολικό κόστος πώλησης στην πλατφόρμα της. Σύμφωνα με την Marketplace Pulse, η μέση «κοπή» της Amazon σε κάθε πώληση ξεπέρασε το 50% για πρώτη φορά το 2022, εφόσον συνυπολογιστούν προμήθειες, διαφήμιση, logistics και πρόσθετες υπηρεσίες.
Η εταιρεία αμφισβητεί τα στοιχεία, λέγοντας ότι συνδυάζουν υποχρεωτικές χρεώσεις με προαιρετικές υπηρεσίες που επιλέγουν ορισμένοι πωλητές.
Η απάντηση της Amazon
Η Amazon υποστηρίζει ότι η πλειονότητα των πωλητών βρίσκεται ήδη σε σύστημα επταήμερης εκταμίευσης από το 2016 και ότι όσοι επηρεάζονται τώρα είχαν ειδοποιηθεί έξι μήνες νωρίτερα. Σύμφωνα με την εταιρεία, το σύστημα δίνει χρόνο στους καταναλωτές να παραλάβουν το προϊόν, να ζητήσουν επιστροφή ή να καταθέσουν αξίωση.
Για το κόστος πώλησης, η Amazon επιμένει ότι παρέχει εργαλεία και υπηρεσίες που βοηθούν τους συνεργάτες της να πετυχαίνουν ιστορικά υψηλές πωλήσεις, με χαμηλότερο κόστος από εναλλακτικές λύσεις.
Στο μικροσκόπιο και των αρχών
Οι χρεώσεις προς τους εμπόρους αποτελούν μέρος και της αντιμονοπωλιακής αγωγής της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου των ΗΠΑ (FTC), που κατατέθηκε το 2023 και αναμένεται να εκδικαστεί το 2027. Η αγωγή κατηγορεί την Amazon ότι χρησιμοποιεί αντιανταγωνιστικές πρακτικές για να διατηρεί την κυριαρχία της στο ηλεκτρονικό εμπόριο και να περιορίζει τους πωλητές της αγοράς της.
Παρά τα success stories που προβάλει κάθε χρόνο η Amazon, αρκετοί έμποροι δηλώνουν ότι πλέον δεν νιώθουν συνεργάτες αλλά απλοί εκτελεστές.
Πωλητής που δραστηριοποιείται επί 15 χρόνια στην πλατφόρμα, περιέγραψε τις νέες πολιτικές ως υπενθύμιση ότι η επιχείρηση δεν τους ανήκει πραγματικά. «Είναι σαν να σου λένε: ξύπνα, αυτή δεν είναι η δική σου επιχείρηση. Είναι δική σου μόνο όσο το επιτρέπει η δική μου εξουσία», είπε.
Η μεγάλη αντίφαση της Amazon
Η Amazon υπήρξε για χιλιάδες επιχειρήσεις η πύλη πρόσβασης σε εκατομμύρια πελάτες και ένα ισχυρό εργαλείο ανάπτυξης. Όμως όσο η εξάρτηση των εμπόρων από την πλατφόρμα μεγαλώνει, τόσο αυξάνεται και η ισχύς της εταιρείας να αλλάζει μονομερώς τους κανόνες.
Το μονοήμερο μποϊκοτάζ ίσως να μην πλήξει άμεσα τα οικονομικά αποτελέσματα της Amazon. Αποτελεί όμως ηχηρό μήνυμα ότι οι σχέσεις της με τους πωλητές της περνούν σε νέα, πιο συγκρουσιακή φάση.
