Δραματικές θα είναι οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία εάν συνεχιστεί η διατήρηση στα ύψη των τιμών του πετρελαίου, καθώς, μαζί με το φυσικό αέριο, αποτελεί το 75% του ενεργειακού μίγματος που καταναλώνει η χώρα μας.
Με τις πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή του Περσικού Κόλπου να συνεχίζονται για πέμπτη εβδομάδα, τα ρίσκα για την ελληνική οικονομία και την Ευρωπαϊκή Ένωση ως καθαρών εισαγωγέων ενέργειας εντείνονται, σημειώνεται σε έρευνα της Eurobank.
Όπως επισημαίνει, η μέση τιμή του πετρελαίου Βrent διαμορφώθηκε στα 98,8 δολάρια ανά βαρέλι τον Μάρτιο, από 69,8 δολάρια τον Φεβρουάριο παρουσιάζοντας αύξηση κατά +41,5% και 72,7 δολ. τον Μάρτιο. Επίσης τις έξι πρώτες μέρες του Απριλίου η τιμή του πετρελαίου ήταν στα 106,7 δολάρια.
Σημειώνεται ότι η κατανάλωση ενέργειας στην Ελλάδα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, τα οποία αντιπροσωπεύουν άνω του 75% του ενεργειακού μείγματος της χώρας, με κυρίαρχο ρόλο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Ωστόσο, για την ώρα, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, οι νέες εκτιμήσεις επίσημων οργανισμών αποτυπώνουν οριακές αναθεωρήσεις του ρυθμού μεγέθυνσης προς τα κάτω (κατά 0,1 με 0,2 ποσοστιαίες μονάδες), αλλά σημαντικότερες αναθεωρήσεις του πληθωρισμού προς τα πάνω. Τα εν λόγω σενάρια βασίστηκαν στις εξελίξεις που έχουν επισυμβεί μέχρι τη στιγμή της συγγραφής τους και όχι στην επακόλουθη παράταση των εχθροπραξιών.
Όσο το τοπίο παραμένει ομιχλώδες για την έκβαση της αναμέτρησης στο στρατιωτικό και στο διπλωματικό πεδίο, τόσο ενισχύονται οι κίνδυνοι για επιπρόσθετες αναθεωρήσεις σε ό,τι αφορά την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας και του γενικού επιπέδου των τιμών.
Η Eurobank σημειώνει πως, ακόμη και πριν από το τρέχον ενεργειακό σοκ, οι επίσημες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα το 2026 ήταν ελαφρώς αισιόδοξες, δεδομένου του επίμονου πληθωρισμού το 2025 και των δύο πρώτων παρατηρήσεων του 2026.
Ακόμη, θετική η εικόνα της οικονομίας το α’ τρίμηνο του 2026 βάσει των δημοσιευθέντων, μέχρι σήμερα, δεικτών υψηλής συχνότητας, όπως ανεργία, λιανικές πωλήσεις και βιομηχανική παραγωγή.
Οι προκλήσεις
Εντούτοις, σημειώνουν οι ερευνητές της Eurobank, σε στοιχεία του Μαρτίου, καταγράφονται ήδη οι πρώτες συνέπειες του ενεργειακού σοκ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που δημοσίευσε η Eurostat για τον πληθωρισμό του Μαρτίου στις χώρες της Ευρωζώνης, η ετήσια αύξηση του ΕνΔΤΚ στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 3,3% (υψηλό οκταμήνου), από 3,1% τον Φεβρουάριο.
Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στην ενέργεια, όπου ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 7,0%, από -3,4% προηγουμένως.
Στα επεξεργασμένα τρόφιμα (συμπεριλαμβανομένων των αλκοολούχων ποτών και του καπνού) καταγράφηκε οριακή άνοδος στο 0,3%, από 0,0%, ενώ επιβράδυνση σημειώθηκε στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα (στο 9,2%, από 12,5%), στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (στο 0,1%, από 1,8%) και στις υπηρεσίες (στο 3,8%, από 4,3%).
Η δύσκολη συνέχεια
Όπως αναμενόταν, τα εν λόγω αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η αρχική επίδραση της κρίσης στη Μέση Ανατολή στον πληθωρισμό εκδηλώνεται μέσω της συνιστώσας της ενέργειας.
Επιπλέον, όσο δεν παρατηρείται αποκλιμάκωση των εντάσεων, αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων στις υπόλοιπες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, δηλαδή ακριβώς όπως συνέβη και με τον πόλεμο στην Ουκρανία τη διετία 2022-2023.
Εν κατακλείδι, οι ερευνητές της Eurobank τονίζουν ότι η ελληνική οικονομία, βάσει των δεικτών υψηλής συχνότητας που έχουν δημοσιευθεί μέχρι σήμερα, φαίνεται ότι διατήρησε θετική δυναμική κατά το α’ τρίμηνο του 2026.
Ωστόσο, η ένταση των γεωπολιτικών εξελίξεων και η συνακόλουθη άνοδος των τιμών ενέργειας ενισχύουν την αβεβαιότητα για τη βραχυπρόθεσμη πορεία της. Οι πρώτες ενδείξεις από τα στοιχεία του Μαρ-26 καταδεικνύουν ότι η επίδραση του ενεργειακού σοκ εκδηλώνεται ήδη μέσω της επιτάχυνσης του πληθωρισμού και της επιδείνωσης των προσδοκιών, ειδικά σε ό,τι αφορά τον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
Εφόσον οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή παραμείνουν, αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων, με επιπτώσεις για την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και τον ρυθμό ανόδου της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας.