Άλλαξε ριζικά το καλάθι των αγαθών και των υπηρεσιών, οι μεταβολές των τιμών των οποίων, διαμορφώνουν τον πληθωρισμό, τόσο τον εθνικό όσο και τον εναρμονισμένο.
Η πιο σημαντική μεταβολή, που ταράζει τα νερά του πληθωρισμού, είναι η εισαγωγή του τζόγου, το κόστος του οποίου θα επηρεάζει, πλέον, τον δείκτη του πληθωρισμού.
Ως έτος αναφοράς του νέου δείκτη του πληθωρισμού είναι το έτος 2025, αντί του 2015, ενώ, δεν αλλάζουν τα δημοσιευμένα ποσοστά πληθωρισμού, μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2025.
Τα ήδη δημοσιευμένα στοιχεία πληθωρισμού του Εθνικού ΔΤΚ και του Εναρμονισμένου ΔΤΚ δεν θα αλλάξουν γιατί υπόκεινται σε μία αυστηρή απαίτηση: ο Γενικός Δείκτης πρέπει να παραμένει ο ίδιος για οποιονδήποτε μήνα και έτος, σε όλα τα κράτη, με ακρίβεια έως το δεύτερο δεκαδικό ψηφίο.
Ο πρώτος μήνας από τον οποίο θα ξεκινήσει ο υπολογισμός του πληθωρισμού με το νέο καλάθι, θα είναι ο Ιανουάριος του 2026, με τα στοιχεία να ανακοινώνονται μεθαύριο, Πέμπτη.
Ειδικότερα, ο νέος πληθωρισμός θα προκύψει και με την εισαγωγή της κατηγορίας «Τυχερά Παιχνίδια», τα οποία εισάγονται στην ομάδα «Αναψυχή και πολιτισμός», καθώς μετά από αλλαγές στη στάθμιση άλλων αγαθών και υπηρεσιών.
Η εφαρμογή της νέας ταξινόμησης θα συνδυαστεί με τη χρήση νέας ηλεκτρονικής εφαρμογής για τη συλλογή και επεξεργασία των στοιχείων.
Η ΕΛΣΤΑΤ αναφέρει ότι η Ταξινόμηση της Ατομικής Κατανάλωσης κατά Σκοπό αποτελεί τη διεθνή ταξινόμηση για τις δαπάνες των νοικοκυριών και στόχος είναι η παροχή ενός πλαισίου ομοιογενών κατηγοριών αγαθών και υπηρεσιών, οι οποίες θεωρούνται λειτουργία ή σκοπός της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών.
Η νέα μέθοδος μέτρησης του πληθωρισμού αντικατοπτρίζει σημαντικές αλλαγές στη φύση των αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και στις μεταβολές των προτύπων κατανάλωσης των νοικοκυριών μετά την εισαγωγή της ταξινόμησης COICOP 1999, αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ.
Επίσης, θεωρεί ότι η αναθεώρηση βελτιώνει, επίσης, τη διασύνδεση με άλλες ταξινομήσεις και καλύπτει τις νέες στατιστικές και πολιτικές ανάγκες που εντοπίστηκαν από διεθνείς Οργανισμούς.
Γιατί έγινε η αναθεώρηση
Η μετάβαση στη νέα μέθοδο κρίθηκε απαραίτητη λόγω εκτεταμένων αλλαγών στις αγορές των καταναλωτών, σε σχέση με εκείνη του 2015 που ίσχυε μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2025, επειδή:
- ορισμένες κατηγορίες είχαν καταστεί παρωχημένες,
- νέα προϊόντα και υπηρεσίες ήταν δύσκολο να ταξινομηθούν,
- τα όρια μεταξύ ορισμένων κατηγοριών δεν ήταν ευδιάκριτα.
Στο πλαίσιο αυτό, η COICOP18 αντιμετωπίζει τις παραπάνω προκλήσεις ως εξής:
- συμβάλλει στην προσαρμογή της ταξινόμησης στις σύγχρονες οικονομικές ανάγκες και τα πρότυπα κατανάλωσης, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα του Εθνικού ΔΤΚ και του ΕνΔΤΚ,
- παρέχει μια πιο σαφή και συνεπή δομή για την ταξινόμηση των καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών,
- ικανοποιεί την ανάγκη εναρμόνισης των ταξινομήσεων σε διαφορετικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών λογαριασμών, της έρευνας οικογενειακών προϋπολογισμών και των ισοτιμιών αγοραστικής δύναμης,
- διασφαλίζει τη διεθνή συγκρισιμότητα των Ευρωπαϊκών στατιστικών.
Ποιες είναι οι διαφορές
Μεταξύ των δύο μεθόδων οι διαφορές είναι οι ακόλουθες:
- Η COICOP18 κάνει διάκριση μεταξύ αγαθών και υπηρεσιών όπου είναι δυνατόν, και έχουν δημιουργηθεί νέες κατηγορίες και υποκατηγορίες για υπηρεσίες όπως η επισκευή, η συντήρηση, η εγκατάσταση και η ενοικίαση προϊόντων. Οι αλλαγές σε κατηγορίες και υποκατηγορίες προέκυψαν από αναταξινόμηση και αλλαγές στο περιεχόμενό τους.
- Στην COICOP18, οι Ομάδες 08: Ενημέρωση και επικοινωνία και 09: Αναψυχή, αθλητισμός και πολιτισμός έχουν αναθεωρηθεί εκτενώς.
- Στην COICOP18, η Ομάδα 07: Μεταφορές, η οποία προηγουμένως επικεντρωνόταν στη μεταφορά επιβατών, περιλαμβάνει πλέον και την κατηγορία «Έξοδα παράδοσης αγαθών», η οποία στην προηγούμενη ταξινόμηση ήταν ενσωματωμένη στις τιμές των αγαθών.
- Στην COICOP18 εισάγεται η νέα Ομάδα 13: Προσωπική φροντίδα - Κοινωνική προστασία - Άλλα αγαθά και υπηρεσίες.
Η ένταξη του τζόγου
Από τον Ιανουάριο του 2026, στον δείκτη του πληθωρισμού, θα ενταχθούν και τα τυχερά παιχνίδια. Η ένταξη των τυχερών παιχνιδιών στον Εθνικό και στον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, κατά την ΕΛΣΤΑΤ, αποτελεί μια σημαντική βελτίωση στην κάλυψη των προϊόντων των δεικτών.
Στο παρελθόν, η έλλειψη επαρκούς μεθοδολογικής εναρμόνισης είχε ως αποτέλεσμα τα τυχερά παιχνίδια να μην καλύπτονται. Η δημοσίευση των συστάσεων της Eurostat σχετικά με τη μεταχείριση των τυχερών παιχνιδιών στον ΕνΔΤΚ τον Δεκέμβριο του 2024, καθιέρωσε την απαραίτητη εναρμονισμένη μεθοδολογία για την ένταξή τους.
Παρότι σε πολλά κράτη μέλη η συγκεκριμένη κατηγορία αποτελεί αρκετά σημαντικό μέρος της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών ώστε να δικαιολογεί την ένταξή της στον ΕνΔΤΚ, δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση στους ρυθμούς μεταβολής του πληθωρισμού.
Πάντως, τα κράτη μέλη δεν αναμένουν σημαντική επίδραση στον γενικό δείκτη του ΕνΔΤΚ από την ένταξη των τυχερών παιχνιδιών.