Σε περίπου έναν χρόνο αναμένεται να δημοπρατηθεί το έργο για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Θεσσαλονίκης. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του ανοιχτού Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού Ιδεών, ο οποίος είχε προκηρυχθεί τον Δεκέμβριο του 2025.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο περίπτερο της εταιρείας «Ανάπλαση Δημοσίων Χώρων Α.Ε.» στην 90ή ΔΕΘ, παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και του Δημάρχου Θεσσαλονίκης Στέλιου Αγγελούδη. Στον διαγωνισμό συμμετείχαν 15 ομάδες με συνολικά 297 επιστήμονες, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονταν και 19 φοιτητές αρχιτεκτονικής.
Όπως ανακοινώθηκε, οι προτάσεις θα εκτίθενται στο περίπτερο της εταιρείας, ενώ από τις 15 Σεπτεμβρίου και για έναν μήνα το σχέδιο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες για τους νέους διαγωνισμούς και τα επιμέρους έργα.
Το όραμα για το 2030 και τα όρια της ανάπλασης
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι το Ιστορικό Κέντρο της πόλης αξιοποίησε προϋπολογισμό περίπου 45 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανακάμψης για την ανάδειξη βυζαντινών, οθωμανικών και ρωμαϊκών μνημείων, καθώς και των αρχαίων του Μετρό. Τόνισε ότι στόχος είναι η οργανική σύνδεσή τους με τον δημόσιο χώρο, θέτοντας ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση του σχεδιασμού έως το 2030. Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης χαρακτήρισε ιδιαίτερα ταχύτατες τις διαδικασίες του διαγωνισμού για τα ελληνικά δεδομένα, εκφράζοντας την αισιοδοξία του για τη δημοπράτηση του έργου σε έναν χρόνο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της «Ανάπλαση Δημοσίων Χώρων Α.Ε.», Πολυχρόνης Ακριτίδης, προσδιόρισε τα όρια της περιοχής ενοποίησης:
-
Ανατολικά: Οδός Αγγελάκη
-
Νότια: Λεωφόρος Νίκης
-
Δυτικά: Οδός 26ης Οκτωβρίου
-
Βόρεια: Οδός Ολυμπιάδος
Στον ιστορικό αυτό καμβά εντάσσονται κομβικά μνημεία, όπως ο Ναός των Αγίων Αποστόλων, ο Πύργος του Αναγλύφου, η Συναγωγή των Μοναστηριωτών, το Γιαχουντί Χαμάμ, η Αρχαία Αγορά, η Πλατεία Αριστοτέλους, το Μπέη Χαμάμ, το Αλατζά Ιμαρέτ, ο Ναός του Αγίου Δημητρίου, η Ροτόντα και το Ανάκτορο του Γαλερίου. Παράλληλα, περιλαμβάνονται οι σταθμοί Μετρό Βενιζέλου και Αγίας Σοφίας, ο Λευκός Πύργος και το Ισλαχανέ.
Η νικητήρια πρόταση: Ένα «σύστημα αρμών» για την πόλη
Το πρώτο βραβείο απονεμήθηκε ομόφωνα από την εννεαμελή κριτική επιτροπή στο αρχιτεκτονικό γραφείο «Apostolopoulos Tasoulis». Η πρόταση αντιμετωπίζει τη Θεσσαλονίκη ως ένα ενιαίο ιστορικό και αστικό τοπίο, συνδέοντας τις διαφορετικές εποχές που συνυπάρχουν στον αστικό ιστό.
Βασικά στοιχεία του σχεδιασμού:
-
Δημιουργία ενός οργανικού συστήματος που συνδέει υφιστάμενες και μελλοντικές αναπλάσεις με την καθημερινή ζωή.
-
Βελτίωση της πρόσβασης και της ορατότητας των μνημείων χωρίς την ακύρωση των ήδη υλοποιημένων έργων.
-
Ανάπτυξη θεματικών και πολιτιστικών διαδρομών (όπως η διαδρομή του νερού και η πράσινη διαδρομή των τειχών) που ενοποιούν ρωμαϊκά, βυζαντινά, οθωμανικά, εβραϊκά και νεότερα μνημεία.
Ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Παναγιώτης Τουρνικιώτης, υπογράμμισε ότι το εγχείρημα συνδυάζει τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη βιώσιμη κινητικότητα, τον τουρισμό και την αστική αναβάθμιση, κάνοντας τα μνημεία πιο προσβάσιμα στο ευρύ κοινό. Σημειώνεται ότι το δεύτερο και το τρίτο βραβείο απονεμήθηκαν επίσης με πολύ υψηλή πλειοψηφία.
