Μια νέα σελίδα για το μέλλον της Αργιθέας αλλά και της ελληνικής ορεινότητας άνοιξε πριν από λίγες μέρες καθώς παρουσιάστηκαν στο Δημαρχείο Ανθηρού, του δήμου Αργιθέας της Π.Ε. Καρδίτσας, τα αποτελέσματα του πολυεπίπεδου ερευνητικού έργου που εκπόνησε το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για τον Δήμο Αργιθέας.
Η εκδήλωση ανέδειξε τη δυναμική μιας πρωτοποριακής συνεργασίας ανάμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και την Πολιτεία, αποδεικνύοντας ότι οι ορεινές περιοχές μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον τους με τεκμηρίωση, όραμα και ρεαλισμό.
Στην εκδήλωση παρέστη και ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών Δημήτρης Κυριαζής, ο οποίος δέχθηκε να μιλήσει στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Αναφερόμενος στην περιοχή της Αργιθέας τονίζει ότι η Αργιθέα, είναι μια περίπτωση ορεινής περιοχής που αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, κυρίως ως προς το βαθμό απομόνωσής της, αλλά ταυτόχρονα διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: μοναδικό φυσικό περιβάλλον, ισχυρή τοπική ταυτότητα, ανθρώπους με διάθεση να δημιουργήσουν.
Σε αυτά, συνεχίζει, προστέθηκε και μια σειρά τεκμηριωμένων επιστημονικά προτάσεων από το ΜΕΚΔΕ του ΕΜΠ με στόχο την ολοκληρωμένη ανάπτυξη της περιοχής. Φορέας υποδοχής των προτάσεων ήταν ο δήμος, αλλά και από τη δική μας πλευρά θα εργαστούμε ώστε να βοηθήσουμε την υλοποίηση τουλάχιστον κάποιων εξ αυτών στο άμεσο μέλλον».
Η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών της Προεδρίας της Κυβέρνησης και το Μετσόβιο Κέντρο Διεπιστημονικής Έρευνας (ΜΕΚΔΕ) του ΕΜΠ υπέγραψαν την περασμένη Παρασκευή, στο Μέτσοβο Μνημόνιο Συνεργασίας.
Γι' αυτή την εξέλιξη και τι σηματοδοτεί αυτή η συνεργασία, όσον αφορά τις ορεινές περιοχές, ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών τονίζει: «Η συνεργασία αυτή σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση στον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών για τις ορεινές περιοχές. Στο ΜΕΚΔΕ βρίσκουμε έναν επιστημονικό και στρατηγικό εταίρο, με μεγάλο έργο στην έρευνα για την ορεινή Ελλάδα.
Ενώνουμε λοιπόν τη θεσμική ευθύνη της Ειδικής Γραμματείας με την επιστημονική γνώση του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ώστε οι πολιτικές μας να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα στοχευμένα στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Μέσα από αυτή τη συνεργασία φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε ένα μόνιμο μηχανισμό τεκμηρίωσης και παραγωγής γνώσης για την ορεινότητα. Γιατί η ανάπτυξη των ορεινών περιοχών δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην καλή πρόθεση. Χρειάζεται στοιχεία, αξιολόγηση και συνέχεια».
Στην Αργιθέα ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών κ. Κυριαζής χαρακτήρισε τη δημιουργία της νέας Γραμματείας ως ιστορική θεσμική τομή για την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι για πρώτη φορά η Πολιτεία αποκτά έναν εξειδικευμένο μηχανισμό για τον σχεδιασμό πολιτικών αποκλειστικά για τις ορεινές περιοχές. Ανέπτυξε το όραμα της νέας εθνικής στρατηγικής, η οποία βασίζεται στη στενή συνεργασία της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών, ενώ ανακοίνωσε τη συνεργασία της Γραμματείας με το ΜΕ.Κ.Δ.Ε. ως επίσημο επιστημονικό εταίρο.
Σήμερα, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, αναλύει την αποστολή της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών:
«Η σύσταση της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών αποτελεί μια ιστορική τομή για το ελληνικό κράτος, που για πρώτη φορά αποκτά έναν ενιαίο, θεσμικό πυλώνα σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικών αποκλειστικά για τους ορεινούς μας τόπους. Σε μια χώρα όπου πάνω από το 70% της επικράτειας είναι ορεινό, η πρωτοβουλία αυτή απαντά σε μια διαχρονική ανάγκη: να ανατραπεί η αναπτυξιακή υστέρηση δεκαετιών, σε μεγάλο μέρος των ορεινών μας κοινοτήτων, και η -συχνά εύλογη- αίσθηση των κατοίκων τους πως οι ανάγκες τους δεν συγκεντρώνουν πάντοτε την προσοχή που τους αξίζει.
Η αποστολή της νέας Γραμματείας είναι σαφής και φιλόδοξη: η χάραξη και εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής που θα διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή και την αναζωογόνηση των ορεινών μας κοινοτήτων. Κεντρικός πυλώνας αυτής της προσπάθειας αποτελεί ο οριζόντιος σχεδιασμός πολιτικών και ο συντονισμός των κυβερνητικών δράσεων, με στόχο τη δημιουργία ενός συνεκτικού πλαισίου για τις ορεινές περιοχές.
Παράλληλα, η Γραμματεία θα λειτουργήσει ως κόμβος διασύνδεσης μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης, τοπικής αυτοδιοίκησης, κοινωνίας πολιτών, ακαδημαϊκής κοινότητας και αγοράς, καλλιεργώντας συνεργασίες που θα δημιουργήσουν τις συνθήκες για ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων. Λειτουργώντας ως καταλύτης για την ανάδειξη της ορεινότητας, φιλοδοξούμε η Γραμματεία να ενεργοποιήσει τις δημιουργικές πρωτοβουλίες του μέλλοντος και να διαμορφώσει μια νέα δυναμική γύρω από τις ορεινές μας κοινότητες».
Πάντως ο ίδιος κατηγορηματικά τονίζει, μετά από σχετικό ερώτημα, πως οι ορεινές περιοχές έχουν μέλλον: «Θεωρώ ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας για τις ορεινές περιοχές της χώρας μας. Αυτή ακριβώς η πεποίθηση ήταν και ο βασικός λόγος που αποδέχθηκα την πρόταση του Πρωθυπουργού να αφήσω μια μακρά πορεία στον ιδιωτικό τομέα και να αναλάβω την ευθύνη της νεοσύστατης Γραμματείας.
Για πρώτη φορά συγκλίνουν ταυτόχρονα μια σειρά από εξελίξεις που μας επιτρέπουν να αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη αισιοδοξία το μέλλον της ορεινής Ελλάδας.
Πρώτα απ' όλα, υπάρχει μια κυβέρνηση που, έχοντας διασφαλίσει τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας - απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε σοβαρή δημόσια πολιτική - επενδύει πλέον στρατηγικά στην περιφερειακή ανάπτυξη. Μέσα από τη δουλειά του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάση Κοντογεώργη, η ανάπτυξη της περιφέρειας δεν αντιμετωπίζεται ως μια αποσπασματική πολιτική, αλλά ως εθνική προτεραιότητα με σχέδιο, συνέπεια και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Την ίδια στιγμή, βλέπουμε και την Ευρωπαϊκή Ένωση να κινείται στην ίδια κατεύθυνση. Η πρωτοβουλία «Right to Stay» αναγνωρίζει ότι οι πολίτες πρέπει να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους, χωρίς να αναγκάζονται να τον εγκαταλείπουν επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε ευκαιρίες, υπηρεσίες ή υποδομές. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι το ζήτημα αυτό δεν αποτελεί πλέον μόνο ελληνική προτεραιότητα, αλλά ευρωπαϊκή».
Παράλληλα, συνεχίζει, «οι τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών αλλάζουν τα δεδομένα. Η πανδημία επιτάχυνε την εξ αποστάσεως εργασία, τις ψηφιακές υπηρεσίες και την τηλεϊατρική, αποδεικνύοντας ότι η απόσταση από τα μεγάλα αστικά κέντρα δεν αποτελεί πλέον το ανυπέρβλητο εμπόδιο που ήταν πριν από μερικές δεκαετίες. Για πρώτη φορά διαθέτουμε εργαλεία που μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά το μειονέκτημα της γεωγραφικής απομόνωσης.
Και ίσως το πιο ελπιδοφόρο στοιχείο είναι ότι αλλάζει σταδιακά και η ίδια η κοινωνία. Το κύμα της αστυφιλίας που σάρωσε την Ελλάδα μεταπολεμικά νιώθω ότι έχει αρχίσει να υποχωρεί. Όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας επιλέγουν να παραμείνουν στον τόπο τους ή να επιστρέψουν σε αυτόν. Η Αθήνα δεν αντιμετωπίζεται πλέον, στον βαθμό που συνέβαινε στο παρελθόν, ως ο μοναδικός δρόμος για να χτίσει κανείς το μέλλον του».
Για να καταλήξει τονίζοντας ο κ. Κυριαζής, αναφερόμενος στο μέλλον των ορεινών περιοχών: «Οπότε λοιπόν όχι, δεν πιστεύω ότι το μέλλον των ορεινών περιοχών είναι προδιαγεγραμμένο. Πιστεύω, όμως, ότι για πρώτη φορά εδώ και πολλές δεκαετίες έχουμε ταυτόχρονα το πολιτικό σχέδιο, τη θεσμική βούληση, τις τεχνολογικές δυνατότητες, αισιόδοξα μηνύματα από την Ευρώπη και - το σημαντικότερο - ανθρώπους που θέλουν να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο τους. Αν αξιοποιήσουμε αυτή τη μοναδική συγκυρία με στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, δηλαδή κυβέρνηση, τοπική αυτοδιοίκηση, αγορά και κοινωνία των πολιτών, οι ορεινές περιοχές μπορούν να εξελιχθούν από σύμβολο εγκατάλειψης σε παράδειγμα αναγέννησης και βιώσιμης ανάπτυξης».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
