Νέα διάσταση παίρνει η μακροχρόνια συζήτηση γύρω από την τύχη των Γλυπτών του Παρθενώνα, μετά από ένα ακόμη καυστικό άρθρο γνώμης στον βρετανικό Guardian. Ο γνωστός αρθρογράφος Σάιμον Τζένκινς επαναφέρει στο προσκήνιο το αίτημα της επιστροφής τους στην Ελλάδα, αντλώντας επιχειρήματα από τον χειρισμό αντίστοιχων πολιτιστικών θησαυρών.
Το παράδειγμα της Ταπισερί και η ενότητα των μνημείων
Κεντρικό επιχείρημα του Βρετανού αρθρογράφου αποτελεί η Ταπισερί της Μπαγιέ, ένα τεχνούργημα που, παρά τη σύνδεσή του με τη βρετανική ιστορία και την πιθανή αγγλική καταγωγή του, επιστρέφει κανονικά στη Γαλλία. Ο Τζένκινς υπογραμμίζει πως, αν αυτή η πρακτική θεωρείται αυτονόητη, δεν υπάρχει καμία λογική βάση ώστε το Λονδίνο να αρνείται την επιστροφή των Γλυπτών.
Παράλληλα, ο Τζένκινς αξιοποιεί πρόσφατη τοποθέτηση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος υπογράμμισε ότι τόσο η Ταπισερί όσο και τα Γλυπτά αποτελούν ενιαία σύνολα και οφείλουν να αντιμετωπίζονται ως σύνολο. Η συγκεκριμένη προσέγγιση ενισχύει την ανάγκη επανένωσής τους στο Μουσείο της Ακρόπολης, εκεί όπου αποκτούν την πλήρη ιστορική, αισθητική και συμβολική τους διάσταση, αντιπροσωπεύοντας ένα μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας.
Ιστορικές συγκρούσεις και αδιέξοδα στις διαπραγματεύσεις
Στο στόχαστρο του αρθρογράφου μπαίνουν οι προηγούμενες ηγεσίες του Βρετανικού Μουσείου, τις οποίες κατηγορεί για ακαμψία και υπερβολική προσήλωση στη διατήρηση των συλλογών.
Υπενθυμίζει μάλιστα την ιστορική σύγκρουση της δεκαετίας του 1980 ανάμεσα στον τότε διευθυντή Ντέιβιντ Γουίλσον και τη Μελίνα Μερκούρη, η οποία είχε μεταβεί στο Λονδίνο διεκδικούμενη δυναμικά την επιστροφή τους.
Ως σημαντική καμπή καταγράφεται η έναρξη συνομιλιών με την Αθήνα το 2022, μετά την ανάληψη της προεδρίας του μουσείου από τον Τζορτζ Όσμπορν. Παρ' όλα αυτά, οι διαπραγματεύσεις προσκρούουν σε σοβαρά εμπόδια, κυρίως λόγω του ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά συμφωνίες που προϋποθέτουν αναγνώριση κυριότητας από το Λονδίνο, ενώ η τελική λύση σκοντάφτει στην ανάγκη τροποποίησης της βρετανικής νομοθεσίας.
Στην εξίσωση προστίθενται οι μεταβαλλόμενες θέσεις πολιτικών προσώπων, όπως ο Μπόρις Τζόνσον, ο Ρίσι Σούνακ και ο Άντι Μπέρναμ, καθώς και οι νέες τριβές που προκάλεσε ο σχεδιαζόμενος δανεισμός θραυσμάτων σε έκθεση στη Φρανκφούρτη.
Κοινή γνώμη και ο ρόλος των μουσείων
Ο Τζένκινς υποστηρίζει ότι η υπόθεση έχει εγκλωβιστεί σε στενά νομικά και θεσμικά γρανάζια, ενώ η πλειονότητα των Βρετανών πολιτών —βάσει δημοσκοπήσεων που επικαλείται— τάσσεται πλέον υπέρ της επιστροφής.
Κατά την άποψή του, τα σύγχρονα εθνικά μουσεία δεν πρέπει να λειτουργούν ως αποθήκες λαφύρων περασμένων αιώνων, αλλά ως θεσμοί που εγγυώνται την πρόσβαση, την κατανόηση και την πολιτιστική συνοχή. Κλείνοντας, επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη διευθέτηση αποτελεί κορυφαία δοκιμασία για το κατά πόσο η Βρετανία μπορεί να προσεγγίσει το παρελθόν της με ιστορική αυτογνωσία και ευελιξία.
