Σημαντική επιβράδυνση της πτωτικής πορείας των γεννήσεων στην Ελλάδα καταγράφεται το 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων του υπουργείου Εσωτερικών.
Στο πρώτο οκτάμηνο του έτους καταγράφηκαν 43.339 γεννήσεις, αριθμός που, με απλή αναγωγή, αντιστοιχεί σε περίπου 65.000 γεννήσεις σε ετήσια βάση.
Η τελική επίδοση αναμένεται πάντως υψηλότερη, καθώς ο Δεκέμβριος καταγράφει διαχρονικά περισσότερες γεννήσεις σε σχέση με τον μέσο μηνιαίο ρυθμό.
Από τις 86.390 γεννήσεις του 2021 στις 66.532 το 2025
Η εικόνα του 2026 αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με την πορεία των προηγούμενων ετών.
Οι γεννήσεις μειώθηκαν από 86.390 το 2021 σε 77.106 το 2022, σε 72.244 το 2023 και σε 69.675 το 2024. Το 2025 υποχώρησαν περαιτέρω στις 66.532, τον χαμηλότερο αριθμό από το 2013, όταν είχαν καταγραφεί 64.568 γεννήσεις.
Με βάση τα στοιχεία του πρώτου οκταμήνου, εφόσον η τάση διατηρηθεί έως το τέλος του έτους, η ετήσια μείωση το 2026 εκτιμάται ότι θα περιοριστεί περίπου στις 1.500 γεννήσεις, έναντι μειώσεων άνω των 3.000 γεννήσεων ετησίως τα προηγούμενα χρόνια.
Τα στοιχεία, ωστόσο, αποτελούν διοικητικές καταγραφές και όχι ολοκληρωμένη δημογραφική μελέτη. Ως εκ τούτου, η εικόνα του 2026 θα χρειαστεί να αξιολογηθεί μετά την ολοκλήρωση του έτους και σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα δημογραφικά δεδομένα.
Τα μέτρα στήριξης των οικογενειών
Από το 2019 και μετά εφαρμόστηκε σειρά οικονομικών, φορολογικών και εργασιακών μέτρων για τη στήριξη των οικογενειών, μεταξύ των οποίων το επίδομα γέννησης, οι «Νταντάδες της Γειτονιάς», η ενίσχυση των vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς, η εννεάμηνη άδεια μητρότητας, η άδεια πατρότητας και οι φορολογικές ελαφρύνσεις ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.
Στο νέο πακέτο μέτρων που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, το βάρος μετατοπίζεται περισσότερο προς μόνιμες φορολογικές και εισοδηματικές ελαφρύνσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους έως 20.000 ευρώ
Από τα εισοδήματα που αποκτώνται από την 1η Ιανουαρίου 2027, προβλέπεται μηδενικός φόρος για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, ενώ αυξάνεται σημαντικά το αφορολόγητο όριο για οικογένειες με τρία παιδιά.
Ενδεικτικά, τρίτεκνος μισθωτός με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ, ο οποίος με το προηγούμενο καθεστώς είχε φόρο 2.820 ευρώ, με τη νέα ρύθμιση θα καταβάλλει 1.020 ευρώ, σύμφωνα με τα παραδείγματα του μέτρου.
Η ελάφρυνση θα αποτυπώνεται στη μισθοδοσία μισθωτών και συνταξιούχων, ενώ για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες θα προκύπτει κατά την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων.
Περισσότερα χρήματα για κάθε επιπλέον παιδί
Για τις πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται επιπλέον ενίσχυση του επιδόματος γέννησης, με κλιμακωτή αύξηση από το τέταρτο παιδί και μετά.
Με το υφιστάμενο σύστημα τα ποσά ανέρχονται σε:
- 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί
- 2.700 ευρώ για το δεύτερο
- 3.000 ευρώ για το τρίτο
- 3.500 ευρώ για το τέταρτο και κάθε επόμενο.
Με τη νέα ρύθμιση, τα ποσά αυξάνονται σε:
- 4.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί
- 5.500 ευρώ για το πέμπτο
- 6.500 ευρώ για το έκτο
- 7.500 ευρώ για το έβδομο, με αντίστοιχη προσαύξηση για κάθε επόμενο παιδί.
Έτσι, για οικογένεια που αποκτά 14ο παιδί, το επίδομα διαμορφώνεται στα 14.500 ευρώ.
Η αλλαγή αυτή διαφοροποιεί τη φιλοσοφία της ενίσχυσης, καθώς η στήριξη αυξάνεται όσο μεγαλώνει ο αριθμός των παιδιών.
Επενδυτικός λογαριασμός για κάθε παιδί
Στα μέτρα περιλαμβάνεται και η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά που θα μπορούν να ανοίγουν οι γονείς κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννησή τους.
Η κρατική συνεισφορά θα αντιστοιχεί στο ποσό που καταθέτει ο γονέας, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τα 18 του χρόνια.
Με βάση το παράδειγμα που περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό, εφόσον πραγματοποιούνται οι μέγιστες προβλεπόμενες καταθέσεις, στον λογαριασμό μπορούν να συγκεντρωθούν συνολικά 49.304 ευρώ, από τα οποία τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από το κράτος.
Κίνητρα για μεγαλύτερα σπίτια
Παρεμβάσεις προβλέπονται και στη στεγαστική πολιτική, με διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για τη διάθεση κενών κατοικιών σε μακροχρόνια μίσθωση.
Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες αυξάνεται το όριο των 120 τ.μ. κατά 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο παιδί πέραν των δύο.
Παράλληλα, προβλέπονται προνομιακοί όροι ένταξης στο νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ» για μέλη πολύτεκνων οικογενειών.
Το μεγάλο ερώτημα για το δημογραφικό
Η επιβράδυνση της πτώσης των γεννήσεων αποτελεί ένα νέο στοιχείο στην ήδη δύσκολη δημογραφική εικόνα της χώρας. Το αν πρόκειται για προσωρινή μεταβολή ή για τάση που μπορεί να διατηρηθεί θα φανεί από τα στοιχεία των επόμενων ετών.
Το κρίσιμο ζητούμενο είναι, επομένως, όχι μόνο να περιοριστεί το κόστος για τις οικογένειες που ήδη έχουν παιδιά, αλλά και να διαπιστωθεί εάν οι παρεμβάσεις επηρεάζουν τις αποφάσεις νέων ζευγαριών για την απόκτηση παιδιών.
Όπως επισημαίνει η γενική γραμματέας της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, Δήμητρα-Ινές Αγγελή, το δημογραφικό συνδέεται άμεσα με την οικονομία, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Η ίδια ζητά ένα «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Οικογένεια», με στόχο, όπως αναφέρει, την αντιστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ- ΜΠΕ