Ένα σοβαρό οικονομικό αντικίνητρο, που μπορεί να αποτρέψει αρκετούς εργαζόμενους από το να διεκδικήσουν δικαστικά τα δικαιώματά τους, αλλά και να οδηγήσει σε οικονομική εξάντληση όσους επιλέξουν να προχωρήσουν, περιλαμβάνει το άρθρο 19 του υπό διαβούλευση Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Η επίμαχη ρύθμιση εισάγει την υποχρεωτική προδικαστική προσφυγή ως εναλλακτική διαδικασία επίλυσης διαφορών και, σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ, περιλαμβάνει και τις εργατικές διαφορές. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το κόστος της διαδικασίας προκαταβάλλεται από το επισπεύδον μέρος, δηλαδή στην πράξη, στις περισσότερες περιπτώσεις, από τον ίδιο τον εργαζόμενο που επιχειρεί να διεκδικήσει δεδουλευμένα, αποζημιώσεις ή άλλα δικαιώματά του.
Συγκεκριμένα όπως επισημαίνει η ΓΣΕΕ που αναδεικνύει το θέμα μέσω ανακοίνωσης που εξέδωσε, το συγκεκριμένο άρθρο «υποχρεώνει το επισπεύδον μέρος (άρα σχεδόν πάντοτε τον εργαζόμενο) σε υποχρεωτική προδικαστική συνεδρία διαμεσολάβησης, για την οποία θα πρέπει να προκαταβάλλει εξ ολοκλήρου τη σχετική δαπάνη (αποζημίωση διαμεσολαβητή και έξοδα παράστασης δικηγόρων)!» Αυτό σημαίνει δηλαδή, ότι αν ένας εργαζόμενος αποφασίσει να καταθέσει προσφυγή, τότε κατά την προδικαστική συνεδρία θα πρέπει να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη και να καλύψει μόνος του τα έξοδα των δικηγόρων και του διαμεσολαβητή.
Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μία ακόμη διαδικαστική υποχρέωση πριν από τη δικαστική διεκδίκηση. Για έναν εργαζόμενο με περιορισμένο εισόδημα, η υποχρέωση να προκαταβάλει την αμοιβή του διαμεσολαβητή και τα έξοδα παράστασης των δικηγόρων μπορεί να μετατρέψει την προσφυγή στη Δικαιοσύνη σε υπόθεση οικονομικής αντοχής.
Απόσυρση του άρθρου ζητά η ΓΣΕΕ
Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας ζητά την άμεση απόσυρση του επίμαχου άρθρου, που όπως επισημαίνει παρεμβαίνει στο πεδίο των εργατικών διαφορών, εις βάρος των εργαζομένων. Σημειώνει ότι «πρόκειται για μια καταφανώς άδικη και ακατανόητη ρύθμιση που παραγνωρίζει την εγγενή ανισότητα των μερών στις εργατικές διαφορές, δεν σέβεται τη διαχρονική αρχή προστασίας του εργαζομένου ως αδύναμου μέρους και ουσιαστικά επιβάλλει στις εργατικές διαφορές το δίκαιο του ισχυρού.
Η ρύθμιση αυτή, όπως είναι εύλογο, θα υποχρεώσει τους εργαζόμενους σε οδυνηρούς συμβιβασμούς ακόμη και κάτω από τα νόμιμα όρια της προστασίας τους, ενώ το πρόσθετο οικονομικό βάρος που συνεπάγεται η εν λόγω διαδικασία θα παρεμποδίσει σημαντικά τη συνταγματικά κατοχυρωμένη πρόσβασή τους στη Δικαιοσύνη».
«Είναι, επομένως, απολύτως εναρμονισμένη με τον νομικό πολιτισμό της χώρας και με στοιχειώδεις κανόνες κοινωνικής δικαιοσύνης η απόσυρση της εν λόγω ρύθμισης και η διατήρηση της εξαίρεσης των εργατικών διαφορών από την υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης που ισχύει μέχρι σήμερα», επισημαίνει η ΓΣΕΕ, σημειώνοντας ότι το αρμόδιο υπουργείο Εργασίας οφείλει να τοποθετηθεί με σαφήνεια και να μην επιτρέψει σε αναρμόδιο υπουργείο να παρεμβαίνει σε ζητήματα εργατικού δικαίου.