Σημαντική απαξίωση των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης και στροφή στις ψηφιακές πλατφόρμες αποτυπώνει για την Ελλάδα το Digital News Report 2026 του Reuters Institute. Τα ευρήματα της έρευνας κατατάσσουν τη χώρα μεταξύ των τελευταίων στην Ευρώπη ως προς την εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης απέναντι στις ειδήσεις, μετατρέποντάς την σε χαρακτηριστικό παράδειγμα για τις διεθνείς αλλαγές στον τομέα της πληροφόρησης.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία:
-
Μόλις το 18% των Ελλήνων δηλώνει ότι εμπιστεύεται τις ειδήσεις, ποσοστό που υπολείπεται αισθητά του παγκόσμιου μέσου όρου (38%).
-
Το 64% του κοινού επιλέγει τα μέτρα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok και το Instagram, ως βασική πηγή ενημέρωσης.
-
Το 46% χρησιμοποιεί την τηλεόραση, το 15% το ραδιόφωνο και μόλις το 10% τον έντυπο τύπο, επιδόσεις που είναι από τις χαμηλότερες στην ευρωπαϊκή Ήπειρο.
Οι αιτίες της φθοράς και η πίεση στα ελληνικά ΜΜΕ
Ο επικεφαλής της ελληνικής έρευνας του Reuters Institute, Αντώνης Καλογερόπουλος, επισημαίνει ότι η έλλειψη εμπιστοσύνης είναι αποτέλεσμα πολυετούς υποβάθμισης. Όπως εξηγεί, κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης καταγράφηκε αποχώρηση έμπειρων δημοσιογράφων, ενώ οι χαμηλές αμοιβές και οι απαιτητικές συνθήκες λειτουργούν αποτρεπτικά για τους νέους επαγγελματίες, πλήττοντας την ποιότητα του δημοσιογραφικού προϊόντος.
Παράλληλα, η Νεφέλη Αγκυρίδου (επικεφαλής ψηφιακού τομέα του Star Channel) αναφέρει ότι η πτώση των διαφημιστικών εσόδων ωθεί τα μέσα στην παραγωγή μεγάλου όγκου περιεχομένου με στόχο τα κλικ (clickbait), σε βάρος της ποιοτικής δημοσιογραφίας.
Ταυτόχρονα, ο ερευνητής τηλεοπτικού κοινού Κώστας Σφικτός και η κα Αγκυρίδου υπογραμμίζουν ότι οι πολίτες γνωρίζουν τους επιχειρηματίες που ελέγχουν τα ελληνικά ΜΜΕ και τις παράλληλες δραστηριότητές τους σε τομείς όπως η ναυτιλία, οι κατασκευές, η ενέργεια και ο αθλητισμός, θεωρώντας ότι αυτές επηρεάζουν τη γραμμή των μέσων.
Η οπτική της νέας γενιάς: TikTok, αλγόριθμοι και ψυχική υγεία
Για τους νεότερους ηλικιακά πολίτες, η αποχή από τα παραδοσιακά μέσα συνδέεται με την αποφυγή της πολιτικής κριτικής ή προπαγάνδας και της αρνητικής ειδησεογραφίας.
Δεν θέλω να εκτίθεμαι στην πολιτική προπαγάνδα κάθε καναλιού.
Η Κατερίνα Σπυροπούλου αναφέρει ότι επιλέγει το TikTok και το Instagram για θέματα όπως η ανεργία, οι ανισότητες και οι διεθνείς συγκρούσεις, προτιμώντας διεθνή μέσα ή απευθείας μαρτυρίες από πεδία γεγονότων. Παράλληλα, διαμορφώνει τον αλγόριθμό της αποκλείοντας περιεχόμενο από παραδοσιακά ΜΜΕ ή λογαριασμούς με ρατσιστικές και ομοφοβικές αναφορές.
Από την πλευρά της, η 27χρονη καθηγήτρια Αγγλικών Ναταλία Αναστούλη επιλέγει σύντομα βίντεο με μικρές λεζάντες στο Instagram, σημειώνοντας ότι αυτή η μορφή ταιριάζει καλύτερα στους ρυθμούς της καθημερινότητάς της.
Η ίδια απευθύνει σύσταση προς τους επαγγελματίες του χώρου, αναφέροντας:
Θέλουμε πιο σύντομη και πιο ανθρώπινη ενημέρωση.
Οι κίνδυνοι και η ανάγκη για διαφάνεια
Παρότι οι νέοι θεωρούν ότι μέσω των social media διαμορφώνουν τη δική τους ανεξάρτητη άποψη, το δημοσίευμα του επισημαίνει ότι το περιεχόμενο στις πλατφόρμες δεν περνά πάντα από δημοσιογραφικό έλεγχο, εγκυμονώντας τον κίνδυνο έκθεσης σε μονομερείς πληροφορίες.
Ως λύση για την ανάκτηση της αξιοπιστίας, ο Αντώνης Καλογερόπουλος προτείνει μεγαλύτερη διαφάνεια, σαφή διαχωρισμό της δημοσιογραφικής εργασίας από την ιδιοκτησία των μέσων, ξεκάθαρες διαδικασίες και τερματισμό της ανώνυμης αρθρογραφίας.