Το στενό του Χορμούζ, ο Περσικός Κόλπος και ο Κόλπος του Ομάν χαρακτηρίστηκαν σήμερα από τον ναυτιλιακό τομέα ως «ζώνη πολεμικών επιχειρήσεων», μια εξέλιξη που δημιουργεί νέα δεδομένα για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας και δίνει τη δυνατότητα σε χιλιάδες ναυτικούς να ζητήσουν τον άμεσο επαναπατρισμό τους.
Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ της Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF) και των ναυτιλιακών εταιρειών στο κορυφαίο διεθνές φόρουμ διαπραγματεύσεων (IBF). Με βάση τη συμφωνία, οι ναυτικοί μπορούν πλέον να αρνηθούν να ταξιδέψουν στην περιοχή. Όσοι επιλέξουν να αποχωρήσουν δικαιούνται επαναπατρισμό με έξοδα της εταιρείας, καθώς και αποζημίωση ίση με δύο βασικούς μισθούς.
Σύμφωνα με τον Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), υπηρεσία του ΟΗΕ αρμόδια για την ασφάλεια στη θάλασσα, περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, μαζί με περίπου 15.000 επιβάτες κρουαζιερόπλοιων.
Η περιοχή είχε ήδη χαρακτηριστεί «ζώνη υψηλού κινδύνου» λίγες ημέρες νωρίτερα, μετά τα πρώτα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα στο Ιράν. Στη συνέχεια, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι «ελέγχουν πλήρως» το Στενό του Χορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως για τη μεταφορά υδρογονανθράκων, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν.
Ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως «εμπόλεμης ζώνης» ενεργοποιεί το υψηλότερο επίπεδο προστασίας για τους ναυτικούς βάσει των διεθνών ναυτιλιακών κανονισμών. Αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα άρνησης επιβίβασης σε πλοία που κατευθύνονται στην περιοχή, τη δυνατότητα επαναπατρισμού και πρόσθετες αποζημιώσεις ή μπόνους.
Ο γενικός γραμματέας της ITF, Στίβεν Κότον, εξήγησε ότι η κατάσταση δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες για τη λειτουργία των πλοίων. «Αν ένα πλήρωμα αποτελείται από 25 άτομα, πιθανότατα χρειάζονται τουλάχιστον 16 για να ταξιδέψει το πλοίο με ασφάλεια», σημείωσε. Παράλληλα, το κλείσιμο μεγάλου μέρους του εναέριου χώρου στην περιοχή περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες επαναπατρισμού των πληρωμάτων.
Ο IMO ανακοίνωσε ότι από το περασμένο Σάββατο έχουν καταγραφεί επτά περιστατικά με πλοία στο Στενό του Χορμούζ, με απολογισμό δύο νεκρούς και έξι τραυματίες. Παράλληλα, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας United Kingdom Maritime Trade Operations (UKTMO), ισχυρή έκρηξη σημειώθηκε σε δεξαμενόπλοιο αγκυροβολημένο ανοιχτά του Κουβέιτ, προκαλώντας διαρροή πετρελαίου. Το πλήρωμα ωστόσο παρέμεινε ασφαλές.
«Πέρα από τις οικονομικές επιπτώσεις αυτών των επιθέσεων, το ζήτημα είναι πρωτίστως ανθρωπιστικό. Καμία επίθεση εναντίον αθώων ναυτικών δεν μπορεί να δικαιολογηθεί», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, καλώντας σε αποκλιμάκωση της έντασης και επιστροφή στη διπλωματία.
