Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ δεσμεύτηκε σήμερα να δώσει νέα πνοή στη Βρετανία, αντιμετωπίζοντας τα βαθύτερα προβλήματά της, όπως την κοινωνική μέριμνα, τη στέγαση και τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, ζητήματα που, όπως παραδέχτηκε, θα χρειαστεί χρόνος για να διορθωθούν, σε μια «έντιμη», όπως την αποκάλεσε, ομιλία του προς το έθνος.
Σε μια συναισθηματικά φορτισμένη ομιλία στο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στο Λίβερπουλ, περιγράφοντας τη χώρα που θα ήθελε να δει ο πατέρας του, ο οποίος πέθανε αυτόν τον μήνα, ο Μπέρναμ παρουσίασε το μακρόπνοο όραμά του, υποσχόμενος μεγαλύτερο έλεγχο του κράτους στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, μεταρρύθμιση του μηχανισμού αύξησης των συντάξεων και την κατασκευή περισσότερων κοινωνικών κατοικιών. Ωστόσο, σημείωσε ότι μπορεί μόνο να θέσει τα θεμέλια για να επιλέξει τις προτεραιότητές του, αφού βραχυπρόθεσμα τον περιορίζουν τα δημοσιονομικά της χώρας και οι φορολογικοί κανόνες που έθεσε η προηγούμενη κυβέρνηση.
Τα όποια αποτελέσματα θα εμφανιστούν μόνο μετά τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, που προβλέπεται να γίνουν στα μέσα του 2029, και κάποια από αυτά εντός της επόμενης δεκαετίας. Προς το παρόν, ζήτησε από το κόμμα να μη χάσει την πίστη του.
Ο Εργατικός πρωθυπουργός υποσχέθηκε να μεταρρυθμίσει τον τρόπο αύξησης των συντάξεων εφόσον κερδίσει τις εκλογές του 2029, ένα μέτρο που δεν θα τεθεί σε ισχύ πριν από το 2030. Ο μηχανισμός που ισχύει σήμερα, ο αποκαλούμενος triple lock (τριπλό κλείδωμα) προβλέπει ότι οι συντάξεις θα αυξάνονται κάθε χρόνο με βάση τον υψηλότερο από τους τρεις δείκτες: την ετήσια αύξηση των μισθών, τον πληθωρισμό ή ένα ελάχιστο ποσοστό 2,5%. Ο μηχανισμός αυτός εφαρμόστηκε το 2011 από την τότε κυβέρνηση συνασπισμού των Συντηρητικών και τον Φιλελεύθερων Δημοκρατών και, παρ’ όλο που πολλοί πρωθυπουργοί επιχείρησαν έκτοτε να τον αλλάξουν, η μεταρρύθμισή του έχει αποτύχει.
Ο Μπέρναμ θέλει να καταργήσει τη σύνδεση της σύνταξης με την αύξηση των μισθών και να κρατήσει μόνο τους δύο άλλους δείκτες. Εκτιμά ότι θα εξοικονομηθούν έτσι σημαντικοί πόροι τους οποίους θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για τη δημιουργία της εθνικής υπηρεσίας Εξάρτησης και Υποστήριξης (NCS). Η υπηρεσία αυτή, που παρουσιάζεται ως εξίσου σημαντική με την ίδρυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) το 1948, θα δημιουργηθεί επίσης αν οι Εργατικοί κερδίσουν τις βουλευτικές εκλογές του 2029. Θα είναι μια δωρεάν υπηρεσία που ελπίζεται ότι θα μειώσει την πίεση που δέχεται σήμερα το NHS λόγω των ηλικιωμένων που χρειάζονται σε μόνιμη βάση μακροχρόνια φροντίδα.
Ο Μπέρναμ υποσχέθηκε επίσης ότι θα φέρει περίπου 1 εκατομμύριο νέους ανέργους πίσω στον κόσμο της εργασίας και πιθανότατα θα θέσει υπό δημόσιο έλεγχο τις εταιρείες ύδρευσης, σε ένα φιλόδοξο σχέδιο αντιμετώπισης των σοβαρών προβλημάτων που λέει ότι κρατούν πίσω τη Βρετανία.
Παραδέχτηκε ωστόσο ότι η δημοσιονομική κατάσταση περιορίζει τα όσα θα μπορούσε να κάνει βραχυπρόθεσμα, λέγοντας ότι προσπάθησε να δώσει κάποιες «ανάσες» στους πολίτες βάζοντας πλαφόν στα εισιτήρια των λεωφορείων και καταργώντας τον ΦΠΑ από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. «Ελπίζω ότι θα το δείτε ως ένδειξη, ισχυρή ένδειξη, της πρόθεσής μας να μειώσουμε τους λογαριασμούς και τα κόμιστρα ενόσω θα περιμένετε για τις μεγαλύτερες αλλαγές», είπε. «Θα ήθελα να προχωρήσω γρήγορα, αλλά πρέπει να είμαι ειλικρινής για το τι μπορεί να αντέξει η χώρα. Θα τηρήσω τους δημοσιονομικούς κανόνες για να μειώσω τον δανεισμό και το χρέος» πρόσθεσε, χαρακτηρίζοντας «υπεύθυνη τακτική» την προσέγγιση του.
«Θα φροντίσουμε ώστε η χώρα να λειτουργήσει πάλι για εσάς» είπε δίνοντας «μεγαλύτερο έλεγχο» των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στο κράτος. Δεσμεύτηκε μεταξύ άλλων να ιδρύσει μια δημόσια υπηρεσία που θα διαχειρίζεται το δίκτυο ηλεκτροδότησης και ανακοίνωσε την κατάθεση ενός νομοσχεδίου για την εθνικοποίηση των υπηρεσιών ύδατος. «Η αλήθεια είναι ότι όταν εγκαταλείψαμε τον δημόσιο έλεγχο αφήσαμε τους ανθρώπους απροστάτευτους», επέμεινε.
«Προσέγγιση» με την ΕΕ
Σε διπλωματικό επίπεδο, ανακοίνωσε ότι θα προτείνει «διάφορες επιλογές» για τις σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ευκαιρία της συνόδου κορυφής μεταξύ των δύο πλευρών που θα γίνει μέχρι τα τέλη του έτους. «Δεν θα βάλουμε τη Βρετανία στον ξεκάθαρο δρόμο που χρειαζόμαστε (…) μέχρι να αποφασίσουμε τη μακροπρόθεσμη σχέση» της χώρας με την ΕΕ, είπε, διαβεβαιώνοντας ότι θέλει να υπερασπιστεί τη βρετανική βιομηχανία.
«Το Brexit έκανε περισσότερο κακό παρά καλό», τόνισε.
Η Βρετανία ανησυχεί κυρίως για την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προωθεί το “made in Europe” απέναντι στον κινεζικό ανταγωνισμό, κάτι όμως που θα μπορούσε να έχει συνέπειες για τις βρετανικές βιομηχανίες.
«Μπορεί να μην συμφωνείτε με ορισμένα από τα πράγματα που είπα σήμερα, αλλά σας έδωσα αυτό που συχνά λείπει από τους πολιτικούς: ειλικρίνεια (…) και σαφή κατεύθυνση», τόνισε.
Αμέσως μετά την άφιξη του Μπέρναμ στην Ντάουνινγκ Στριτ το Εργατικό κόμμα ήταν πρώτο στην πρόθεση ψήφου στις δημοσκοπήσεις, όμως πλεον το εθνικιστικό Reform UK έχει περάσει μπροστά (25% έναντι 24%), σύμφωνα με μια σημερινή δημοσκόπηση του ινστιτούτου YouGov, καθώς το μεταναστευτικό παραμένει μια από τις κύριες ανησυχίες των πολιτών.
Στο θέμα αυτό, ο Μπέρναμ επέρριψε ευθύνες στο Brexit και, κατ’ επέκταση, σε εκείνους που προώθησαν την ιδέα της εξόδου από την ΕΕ, μεταξύ των οποίων ήταν και ο ηγέτης του Reform, ο Νάιτζελ Φάρατζ. Είπε πάντως ότι «κατανοεί την οργή» για τις αφίξεις μεταναστών μέσω της Μάγχης, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι φέτος έχουν μειωθεί κατά 40%.