Ένα από τα μεγαλύτερα κύματα λαϊκής οργής των τελευταίων δεκαετιών συγκλονίζει την πρωτεύουσα της Τσεχίας.
Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Πράγα για να εκφράσουν την έντονη αντίθεσή τους στις αλλαγές που προωθεί η κυβέρνηση στον τομέα της χρηματοδότησης των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, βλέποντας πίσω από αυτές μια μεθόδευση φίμωσης και κρατικού ελέγχου.
Η μαζική συμμετοχή και οι μνήμες του 1989
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των διοργανωτών, η προσέλευση ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, αφήνοντας πίσω ακόμη και τη μεγαλειώδη κινητοποίηση του περασμένου Μαρτίου που είχε συγκεντρώσει περισσότερους από 200.000 πολίτες.
Ο Μίκουλας Μίναρ, επικεφαλής της συλλογικότητας «Εκατομμύρια Στιγμές για τη Δημοκρατία» που ανέλαβε την πρωτοβουλία της διαμαρτυρίας, ανέφερε ότι μεταξύ 350.000 και 450.000 ανθρώπων έδωσαν το «παρών» μέχρι το απόγευμα, αγγίζοντας μεγέθη ικανά να ξεπεράσουν το ρεκόρ της ιστορικής Βελούδινης Επανάστασης του 1989 που ανέτρεψε το κομμουνιστικό καθεστώς επί Βάτσλαβ Χάβελ.
Το πάρκο Λέτνα, μαζί με τους γύρω σταθμούς του μετρό, κατακλύστηκε από πλήθος κόσμου που κρατούσε πανό με συνθήματα όπως «Κάτω τα χέρια από τα μέσα ενημέρωσης» και «Αφήστε τα μέσα ενημέρωσης να ασχοληθούν με τους πολιτικούς».
Πολλοί συμμετέχοντες φορούσαν χαρακτηριστικά τριγωνικά χάρτινα καπέλα φτιαγμένα από εφημερίδες, τιμώντας έναν αγαπημένο χαρακτήρα κινουμένων σχεδίων που επί δεκαετίες προλογίζει τις παιδικές ιστορίες ύπνου στην Τσεχική Τηλεόραση.
Η κινητοποίηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς συμπίπτει λίγες ημέρες πριν από την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου.
Στο βήμα βρέθηκαν φοιτητές, στρατιωτικοί καθώς και πρώην αντιφρονούντες που είχαν υπογράψει ιστορικά τη «Χάρτα 77».
Ο Γιαν Σνάζελ, προγραμματιστής υπολογιστών που συμμετείχε στο συλλαλητήριο, τόνισε χαρακτηριστικά: .
Από την πλευρά του, ο Μίκουλας Μίναρ υπογράμμισε ότι , καλώντας την εξουσία να αποδείξει πως δεν επιδιώκει τον έλεγχο των θεσμών.
Η καρδιά της διαμάχης: Τέλη, περικοπές και το «ουγγρικό μοντέλο»
Στο επίκεντρο της πολιτικής θύελλας βρίσκεται η απόφαση της λαϊκιστικής κυβέρνησης του δισεκατομμυριούχου Αντρέι Μπάμπις —ο οποίος κυβερνά με τη στήριξη του ακροδεξιού κόμματος SPD και του ευρωσκεπτικιστικού κόμματος των Αυτοκινητιστών— να καταργήσει τα μηνιαία τέλη ραδιοτηλεόρασης ύψους 205 κορωνών (9,43 δολαρίων ανά νοικοκυριό). Η χρηματοδότηση των φορέων προτείνεται να μεταφερθεί απευθείας στον κρατικό προϋπολογισμό.
Ο Μπάμπις υποστηρίζει ότι η κίνηση αυτή εκπληρώνει την προεκλογική δέσμευση για ελάφρυνση του οικονομικού βάρους των πολιτών, ενώ ο κυβερνητικός συνασπισμός έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τόσο τα δημόσια όσο και τα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης για προκατάληψη. Ωστόσο, οι επικριτές βλέπουν σαφή ομοιότητα με τις πρακτικές του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο οποίος οικοδόμησε ένα ισχυρό δίκτυο φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ.
Επιπρόσθετα, η προτεινόμενη περικοπή της τάξης του 15% στη χρηματοδότηση θα επαναφέρει τον ονομαστικό προϋπολογισμό της τηλεόρασης στα επίπεδα του 2008 και του ραδιοφώνου στα επίπεδα του 2005, εξέλιξη που οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς χαρακτηρίζουν καταστροφική και μη βιώσιμη. Τ
ην ίδια στιγμή, έντονες αντιδράσεις είχε προκαλέσει και η εσπευσμένη, εν μέσω νύχτας, προώθηση του αρχικού νομοσχεδίου τον περασμένο Οκτώβριο, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και την κοινωνία των πολιτών να απαιτούν την απόσυρσή του.
Η κλιμάκωση από τους εργαζομένους και η αγωνία των πολιτών
Η κοινωνική ανησυχία αποτυπώνεται έντονα και στο εσωτερικό των ίδιων των μέσων. Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, οι εργαζόμενοι στη δημόσια ραδιοτηλεόραση της Τσεχίας κλιμάκωσαν τις κινητοποιήσεις τους πραγματοποιώντας 24ωρη απεργία, η οποία προκάλεσε περιορισμούς στο πρόγραμμα και έτυχε θερμής υποστήριξης από καλλιτέχνες και φοιτητές.
Η 72χρονη συνταξιούχος Μιλάνα Ρουντολφόβα αποτύπωσε την αγωνία των πολιτών δηλώνοντας: .