Διεθνή

Τουρκία: «Βουτιά» 54 δισ. δολαρίων στα επενδυτικά κεφάλαια σε δύο μήνες


Ισχυρό πλήγμα δέχθηκε η αγορά διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων στην Τουρκία, καθώς τα υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία συρρικνώθηκαν κατά 54 δισ. δολάρια μέσα σε μόλις δύο μήνες, εν μέσω της κρίσης που ξέσπασε από τις έρευνες των τουρκικών αρχών για καταγγελίες χειραγώγησης μετοχών μέσω επενδυτικών κεφαλαίων.

Η αναταραχή, η οποία οδήγησε στην εκκαθάριση 131 επενδυτικών κεφαλαίων, άλλαξε τις ισορροπίες στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση των μεγαλύτερων ιδιωτικών τραπεζών της χώρας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας, τα συνολικά υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία μειώθηκαν κατά περίπου 17% και διαμορφώθηκαν τον Οκτώβριο στα 13,14 τρισ. τουρκικές λίρες, που αντιστοιχούν σε περίπου 261 δισ. δολάρια, από 15,85 τρισ. λίρες τον Αύγουστο.

Η μεγαλύτερη συρρίκνωση καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο, όταν η κρίση στην αγορά επενδυτικών κεφαλαίων κλιμακώθηκε μετά την παρέμβαση της τουρκικής εποπτικής αρχής κεφαλαιαγοράς, η οποία διέταξε την εκκαθάριση 131 κεφαλαίων που διαχειρίζονταν επτά εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.

Οι εκκαθαρίσεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο ερευνών για φερόμενη χειραγώγηση μετοχών περιορισμένης εμπορευσιμότητας, μέσω επενδυτικών σχημάτων που φέρονται να είχαν αποκτήσει σημαντικές θέσεις σε συγκεκριμένους τίτλους, επηρεάζοντας τεχνητά τις αποτιμήσεις τους.

Η κρίση δεν περιορίστηκε, επομένως, στις εταιρείες που βρέθηκαν στο επίκεντρο των ερευνών, αλλά επηρέασε συνολικά την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην αγορά διαχείρισης κεφαλαίων, προκαλώντας σημαντική συρρίκνωση του κλάδου.

Κατάρρευση 85% για τις επτά εταιρείες που ερευνώνται

Το μέγεθος της ανατροπής αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα στα στοιχεία των επτά εταιρειών διαχείρισης κεφαλαίων που βρέθηκαν στο επίκεντρο της έρευνας. Τα συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαιά τους υποχώρησαν κατά 85% τον Σεπτέμβριο, στα 281,7 δισ. τουρκικές λίρες, καταγράφοντας δραματική συρρίκνωση μέσα σε έναν μόλις μήνα.

Η εξέλιξη συνδέεται με την απόφαση των εποπτικών αρχών να παρέμβουν στην αγορά, μετά τις καταγγελίες για πρακτικές χειραγώγησης σε μετοχές με περιορισμένη εμπορευσιμότητα. Οι συγκεκριμένες πρακτικές φέρεται να είχαν δημιουργήσει στρεβλώσεις στις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις, καθώς επενδυτικά κεφάλαια αποκτούσαν συγκεντρωμένες θέσεις σε τίτλους με περιορισμένη διασπορά, ενισχύοντας τεχνητά τις τιμές τους.

Η παρέμβαση των αρχών και η διαδικασία εκκαθάρισης προκάλεσαν αλυσιδωτές αντιδράσεις, καθώς η αβεβαιότητα για την πραγματική αξία των περιουσιακών στοιχείων και τη δυνατότητα ρευστοποίησής τους ενίσχυσε την πίεση στον κλάδο.

Οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες ενισχύουν τη θέση τους

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναταραχής, οι τέσσερις μεγαλύτερες ιδιωτικές τράπεζες της Τουρκίας κατάφεραν να ενισχύσουν σημαντικά το μερίδιό τους στην αγορά διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.

Οι μονάδες διαχείρισης κεφαλαίων των Isbank, Akbank, Garanti BBVA και Yapi Kredi ελέγχουν πλέον το 47,4% της συνολικής αγοράς, έναντι 40,5% τον Αύγουστο. Πρόκειται για αύξηση κατά 6,9 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε δύο μήνες, καθώς οι υπόλοιπες εταιρείες του κλάδου επωμίστηκαν το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι τέσσερις τραπεζικοί όμιλοι εμφάνισαν πολύ μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά. Τα συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαιά τους μειώθηκαν κατά μόλις 188 δισ. τουρκικές λίρες στο δίμηνο, ποσοστό 2,9%.

Μάλιστα, τον Οκτώβριο κατέγραψαν ανάκαμψη των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων κατά περίπου 181 δισ. τουρκικές λίρες, παρά τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση της συνολικής αγοράς.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μετατόπιση ισχύος προς τους μεγαλύτερους και περισσότερο εδραιωμένους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι οποίοι εμφανίζονται να απορροφούν μικρότερο μέρος των κραδασμών της κρίσης.

Ανησυχία για την εμπιστοσύνη των επενδυτών

Η κρίση στην τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων έχει ευρύτερες διαστάσεις, καθώς αφορά την αξιοπιστία των μηχανισμών εποπτείας, τη διαφάνεια των αποτιμήσεων και την προστασία των αποταμιευτών.

Σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών στις αρχές Νοεμβρίου, είχαν καταβληθεί 130,2 δισ. τουρκικές λίρες, περίπου 2,6 δισ. δολάρια, σε 420.031 επενδυτές μέσω 108 επενδυτικών κεφαλαίων που βρίσκονταν υπό εκκαθάριση. Από αυτούς, 179.449 επενδυτές είχαν ανακτήσει το σύνολο των καθαρών επενδύσεών τους.

Οι πληρωμές πραγματοποιούνται από τα περιουσιακά στοιχεία των ίδιων των κεφαλαίων, καθώς και από ποσά που ανακτώνται στο πλαίσιο των ερευνών. Η τουρκική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν κρατικοί πόροι για την κάλυψη ιδιωτικών επενδυτικών ζημιών.

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα εάν ληφθεί υπόψη ότι η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τις κεφαλαιαγορές της και να διευρύνει τη συμμετοχή των εγχώριων αποταμιευτών σε επενδυτικά προϊόντα, περιορίζοντας παράλληλα την εξάρτηση της οικονομίας από την τραπεζική χρηματοδότηση.

Ωστόσο, η απώλεια 54 δισ. δολαρίων σε υπό διαχείριση κεφάλαια μέσα σε δύο μήνες αποτελεί ισχυρό πλήγμα για τον συγκεκριμένο στόχο. Η κρίση ανέδειξε τους κινδύνους που δημιουργούνται όταν η συγκέντρωση επενδύσεων σε τίτλους περιορισμένης εμπορευσιμότητας συνδυάζεται με αδύναμους μηχανισμούς ελέγχου και υπερβολικές προσδοκίες αποδόσεων.

Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι η μείωση των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων δεν αντιστοιχεί αποκλειστικά σε αναλήψεις χρημάτων από τους επενδυτές. Στη μεταβολή συνέβαλαν επίσης οι διακυμάνσεις των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων και οι εκκαθαρίσεις των επενδυτικών κεφαλαίων.

Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην τουρκική αγορά, καθώς η διαδικασία εκκαθάρισης και επιστροφής χρημάτων στους επενδυτές θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό το εάν η κρίση θα παραμείνει περιορισμένη στον συγκεκριμένο κλάδο ή θα επηρεάσει ευρύτερα τη λειτουργία των εγχώριων κεφαλαιαγορών.

Διαβαστε επισης