Διεθνή

Τουρκία: Το σκάνδαλο των 54 δισ. δολ. κλονίζει τον Ερντογάν


Πρωτοφανής κρίση χειραγώγησης κεφαλαίων, με απώλειες 54 δισεκατομμυρίων δολαρίων και 450.000 πληγέντες επενδυτές, προκαλεί τριγμούς στην τουρκική οικονομία και φθείρει εκλογικά το κυβερνών AKP. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αντιμέτωπος με τις χαμηλότερες δημοσκοπικές επιδόσεις του κόμματός του και την εκτόξευση των αναποφάσιστων, προχωρά σε εκκαθαρίσεις στελεχών, 136 προφυλακίσεις και ταχείες αποζημιώσεις, επιχειρώντας να περιορίσει το πολιτικό κόστος ενόψει των εκλογών του 2028.

Σε αγώνα δρόμου για να ανακόψει τη δημοσκοπική κατάρρευση του κόμματός του έχει επιδοθεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς το τεράστιο επενδυτικό σκάνδαλο στην Τουρκία λαμβάνει τεράστιες διαστάσεις. Ο Τούρκος Πρόεδρος πιέζει τις αρχές να επεκτείνουν τις διώξεις και να επιταχύνουν τις αποζημιώσεις για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, επιχειρώντας να αμβλύνει τις αντιδράσεις που απειλούν ευθέως την κυριαρχία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), μόλις 18 μήνες πριν από τις προγραμματισμένες εκλογές του 2028.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, ο Ερντογάν δεν διστάζει να απομακρύνει ακόμη και πρώην στενούς συνεργάτες του, υπό το βάρος της κοινωνικής οργής. Ήδη, η δικαστική έρευνα για την κατάρρευση σειράς επενδυτικών κεφαλαίων υψηλής προβολής έχει οδηγήσει σε 136 προφυλακίσεις, με κορυφαία πρόσωπα του πολιτικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος να βρίσκονται στο στόχαστρο. Ανάμεσα στους συλληφθέντες περιλαμβάνονται μία αντιπρόεδρος του AKP, ο διευθύνων σύμβουλος του χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης, ο πρώην επικεφαλής του οργανισμού θεματοφυλακής τίτλων (Takasbank), καθώς και ένας αντιπρόεδρος της τραπεζικής εποπτικής αρχής, της οποίας ο επικεφαλής υπέβαλε την παραίτησή του.

«Όσοι προκάλεσαν οργανωμένα ζημιά στην τουρκική οικονομία και στις κεφαλαιαγορές μας λογοδοτούν, ένας προς έναν», διεμήνυσε ο Τούρκος Πρόεδρος απευθυνόμενος στους βουλευτές του, την ώρα που πληθαίνουν τα ερωτήματα για τις αστοχίες των εποπτικών μηχανισμών.

Απώλειες 54 δισ. δολαρίων και «βουτιά» στο χρηματιστήριο

Το κόστος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας είναι τεράστιο. Μέσα σε ένα δίμηνο έως τον Οκτώβριο, το ενεργητικό του κλάδου διαχείρισης κεφαλαίων συρρικνώθηκε κατά 17%, χάνοντας περίπου 54 δισεκατομμύρια δολάρια. Την ίδια στιγμή, ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης Borsa Istanbul 100 έχει υποχωρήσει σχεδόν κατά το ένα πέμπτο της αξίας του από τα τέλη Αυγούστου, καταγράφοντας μία από τις χειρότερες επιδόσεις παγκοσμίως.

Η αναταραχή αυτή προστίθεται σε μια ήδη ασφυκτική οικονομική πραγματικότητα για τα τουρκικά νοικοκυριά, με τον ετήσιο πληθωρισμό να επιμένει κοντά στο 30%, το κόστος δανεισμού να παραμένει απαγορευτικό και την καταναλωτική εμπιστοσύνη να σημειώνει απότομη πτώση τον Οκτώβριο.

Ο μηχανισμός της απάτης και η οργή στη βάση του AKP

Όπως προκύπτει από την εισαγγελική έρευνα και τις δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης, Ακίν Γκιουρλέκ, στο επίκεντρο βρισκόταν ένα οργανωμένο δίκτυο. Εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια αγόραζαν μετοχές, συχνά άγνωστων εταιρειών, και εκτόξευαν τεχνητά την αποτίμησή τους σε πολλαπλάσια επίπεδα, εξαπατώντας τους επενδυτές.

Το γεγονός ότι οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι διατηρούσαν στενούς δεσμούς με το κυβερνών κόμμα προκάλεσε ισχυρό σοκ στην εκλογική βάση του AKP. Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων SONAR, Χακάν Μπαϊρακτσί, η καθυστέρηση στη σύλληψη αυτών των προσώπων, την ώρα που δημοσιογράφοι και στελέχη της αντιπολίτευσης διώκονταν άμεσα για ήσσονος σημασίας υποθέσεις, δημιούργησε ιδιαίτερα αρνητική εντύπωση στην κοινή γνώμη.

Η δημοσκοπική φθορά και το σχέδιο για το 2028

Τέσσερις κορυφαίες εταιρείες δημοσκοπήσεων (Optimar, SONAR, MetroPOLL και GENAR) καταγράφουν απώλειες 2 έως 4 ποσοστιαίων μονάδων για το AKP. Ο επικεφαλής της Optimar, Χιλμί Ντασντεμίρ, εκτιμά πως το κόμμα μπορεί να ανακάμψει μόνο αν υπάρξει παραδειγματική τιμωρία των ενόχων, καθώς οι μέχρι τώρα κινήσεις δεν ικανοποιούν τους πολίτες. Προμειμένου να αμβλύνει την οργή, ο Ερντογάν έδωσε εντολή να επισπευσθούν οι αποζημιώσεις για τους 400.000 μικροεπενδυτές από το σύνολο των 450.000 πληγέντων που είχαν τοποθετήσεις κάτω από 1 εκατομμύριο τουρκικές λίρες (περίπου 20.000 δολάρια).

Αναποφάσιστοι, ανθεκτικότητα Ερντογάν και τα σενάρια πρόωρων εκλογών

Παρά τη φθορά του κυβερνώντος κόμματος, οι απογοητευμένοι ψηφοφόροι του AKP δεν φαίνεται να μετακινούνται προς την αντιπολίτευση, αλλά ενισχύουν τη δεξαμενή των αναποφάσιστων, η οποία αγγίζει πλέον το 33% με 35%, καταγράφοντας υψηλό σχεδόν 40ετίας. Την ίδια στιγμή, η προσωπική δημοτικότητα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παραμένει αισθητά υψηλότερη από εκείνη του κόμματός του, κινούμενη κοντά στο 45%, καθώς μεγάλο μέρος των πολιτών πιστεύει ότι ο ίδιος θα επιβάλει τη δικαιοσύνη και θα τιμωρήσει τους υπευθύνους. Παράλληλα με την εκκαθάριση του σκανδάλου, συνεχίζεται η πίεση στους πολιτικούς αντιπάλους, με χαρακτηριστική την πρόσφατη καταδίκη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, σε διετή φυλάκιση και πολιτική απαγόρευση, ενώ ανοιχτό παραμένει το σενάριο προκήρυξης πρόωρων εκλογών από τη Βουλή, ώστε ο Ερντογάν να παρακάμψει το θεσμικό αδιέξοδο για τρίτη θητεία.

Διαβαστε επισης