Νέες διαστάσεις λαμβάνει η έρευνα για το σκάνδαλο των επενδυτικών κεφαλαίων στην Τουρκία, καθώς ο γενικός διευθυντής της Takasbank, Γιουνούς Αρίντσι (Yunus Arıncı), υπέβαλε την παραίτησή του, αφού προηγουμένως κλήθηκε να καταθέσει ως ύποπτος στο πλαίσιο της δικαστικής διερεύνησης. Η εξέλιξη εντείνει την αναταραχή στον χρηματοπιστωτικό και χρηματιστηριακό τομέα της χώρας, με την έρευνα να επεκτείνεται πλέον σε πρόσωπα που βρίσκονται στην κορυφή της υποδομής εκκαθάρισης και διακανονισμού των συναλλαγών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Αρίντσι έδωσε κατάθεση στο πλαίσιο της έρευνας που διεξάγει η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης για τις αμφιλεγόμενες συναλλαγές σε επενδυτικά κεφάλαια και τις καταγγελίες περί χειραγώγησης της αγοράς. Μετά την ολοκλήρωση της κατάθεσής του, αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους, στους οποίους περιλαμβάνονται η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και η υποχρέωση τακτικής εμφάνισης σε αστυνομικό τμήμα.
Στη συνέχεια έγινε γνωστό ότι αποχώρησε από τη θέση του επικεφαλής της Takasbank. Η παραίτηση μεταδόθηκε από τουρκικά δημοσιεύματα, χωρίς να έχει προκύψει αντίστοιχη επίσημη ανακοίνωση της τράπεζας.
Στο επίκεντρο οι συναλλαγές της Tera και τα δισεκατομμύρια της Takasbank
Η εμπλοκή του Αρίντσι στην έρευνα συνδέεται με τις συναλλαγές της χρηματιστηριακής εταιρείας Tera μέσω της Αγοράς Χρήματος της Takasbank, οι οποίες είχαν ήδη προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Στις 14 Οκτωβρίου, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Επιτροπής Προϋπολογισμού της τουρκικής Βουλής, ο γενικός διευθυντής της Takasbank είχε κληθεί να δώσει εξηγήσεις για τη χρηματοδότηση που εξασφάλιζε η Tera μέσω της συγκεκριμένης αγοράς.
Ο Αρίντσι είχε αναφέρει ότι η Tera διέθετε εξασφαλίσεις ύψους περίπου 21 δισ. τουρκικών λιρών, έναντι κινδύνου που ανερχόταν σε 9 δισ. λίρες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι το ποσό των 9 δισ. λιρών αποτελούσε σωρευτικό μέγεθος από συναλλαγές διάρκειας μίας ημέρας ή μίας εβδομάδας και όχι απαραίτητα το υπόλοιπο μιας συγκεκριμένης χρονικής στιγμής.
Είχε επίσης υποστηρίξει ότι η Takasbank δεν χορηγούσε δάνεια από δικά της κεφάλαια προς τις χρηματιστηριακές εταιρείες. Αντίθετα, λειτουργούσε ως διαχειριστής της αγοράς, μέσω της οποίας πραγματοποιούνταν συναλλαγές χρηματοδότησης μεταξύ συμμετεχόντων, με την παροχή εξασφαλίσεων.
Οι εξηγήσεις αυτές δεν έβαλαν τέλος στην πολιτική αντιπαράθεση. Ο βουλευτής του Καλού Κόμματος (İYİ Parti), Ερχάν Ουστά, έθεσε ερωτήματα για το κατά πόσο η ρευστότητα που διοχετευόταν μέσω της συγκεκριμένης αγοράς μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη χειραγώγηση μετοχών και τη διευκόλυνση εξόδου επενδυτών από προβληματικά κεφάλαια.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Οζγκιούρ Καραμπάτ, αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονταν οι χρηματοδοτήσεις, θέτοντας ζήτημα σχετικά με τη χρήση της διαθέσιμης ρευστότητας.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκε η πιθανότητα η χρηματοδότηση μέσω της Tera να είχε χρησιμοποιηθεί για να διευκολυνθεί η έξοδος ορισμένων μεγάλων επενδυτών από κεφάλαια που αντιμετώπιζαν προβλήματα, πριν από την κατάρρευσή τους. Πρόκειται, ωστόσο, για ισχυρισμούς που αποτελούν αντικείμενο διερεύνησης και δεν έχουν αποδειχθεί δικαστικά.
Η υπόθεση του Tera Fund και η εμπλοκή της SPK
Ένα ακόμη σκέλος της υπόθεσης αφορά το Tera Portföy Birinci Serbest Fonu (TLY) και τη διαδικασία ένταξής του στην ηλεκτρονική πλατφόρμα συναλλαγών επενδυτικών κεφαλαίων TEFAS.
Σύμφωνα με όσα είχε καταθέσει ο Αρίντσι στη Βουλή, η Tera Portföy υπέβαλε αίτηση στην Takasbank στις 7 Ιουλίου 2025, επικαλούμενη σχετική γνωστοποίηση στο Σύστημα Δημόσιας Ενημέρωσης (KAP), η οποία παρέπεμπε σε απόφαση της τουρκικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SPK).
Η Takasbank βασίστηκε στη συγκεκριμένη γνωστοποίηση και επέτρεψε τη διάθεση του κεφαλαίου μέσω της πλατφόρμας TEFAS. Ωστόσο, την 1η Αυγούστου 2025 η SPK ενημέρωσε την Takasbank ότι η τροποποίηση του ενημερωτικού δελτίου δεν ήταν έγκυρη, με αποτέλεσμα να ανασταλούν οι νέες αγορές του κεφαλαίου.
Το συγκεκριμένο κεφάλαιο επανήλθε σε λειτουργία στις 6 Αυγούστου 2025, μετά την έγκριση της SPK. Τον Ιούνιο του 2026, η Tera Portföy τιμωρήθηκε από την τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς με διοικητικό πρόστιμο 4,435 εκατ. τουρκικών λιρών για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Κατά τη συζήτηση στη Βουλή, ο Αρίντσι είχε δεχθεί ερωτήσεις για το κατά πόσο η Takasbank όφειλε να επιβεβαιώσει απευθείας την ύπαρξη της σχετικής έγκρισης της SPK, αντί να βασιστεί στην ανακοίνωση που είχε δημοσιευθεί στο KAP. Η απάντησή του ήταν ότι η Takasbank βασίζεται στις γνωστοποιήσεις του συστήματος.
Η έρευνα αγγίζει πλέον ολόκληρη την κορυφή της χρηματιστηριακής αγοράς
Η παραίτηση του επικεφαλής της Takasbank έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η έρευνα για τα επενδυτικά κεφάλαια έχει ήδη επεκταθεί στη διοίκηση του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης (Borsa Istanbul).
Στις 31 Οκτωβρίου συνελήφθη ο γενικός διευθυντής του χρηματιστηρίου, Κορκμάζ Ενές Εργκούν, στο πλαίσιο της ίδιας ευρύτερης έρευνας, με αναφορές σε υποψίες για δωροδοκία και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση. Η υπόθεση αφορά καταγγελίες για χειραγώγηση επενδυτικών κεφαλαίων και μετοχών, ενώ οι δικαστικές αρχές εξετάζουν τον ρόλο προσώπων και εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις κεφαλαιαγορές.
Παράλληλα, στις 1 Νοεμβρίου τοποθετήθηκε προσωρινά στη θέση του γενικού διευθυντή της Borsa Istanbul ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής Ατίλα Τουρελί. Οι εξελίξεις συνοδεύονται από αλλαγές και στην εποπτική αρχή της αγοράς, καθώς ο Μουχσίν Ατσί ανέλαβε την προεδρία της SPK.
Το σκάνδαλο των επενδυτικών κεφαλαίων έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην τουρκική χρηματιστηριακή αγορά. Η κατάρρευση αρκετών κεφαλαίων από τα μέσα Σεπτεμβρίου επηρέασε τις αποταμιεύσεις σχεδόν μισού εκατομμυρίου επενδυτών, ενώ δεκάδες στελέχη του χρηματοπιστωτικού τομέα έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με συλλήψεις ή δικαστικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με στοιχεία που μετέδωσε το Bloomberg, ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης της Τουρκίας είχε καταγράψει επτά συνεχόμενες εβδομάδες απωλειών έως τις 30 Οκτωβρίου, τη μεγαλύτερη περίοδο διαδοχικής εβδομαδιαίας πτώσης στην ιστορία του. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, η συνολική χρηματιστηριακή αξία των τουρκικών μετοχών είχε μειωθεί κατά περισσότερο από 100 δισ. δολάρια.
Η αποχώρηση του Αρίντσι αποτελεί ακόμη μία εξέλιξη σε μια υπόθεση που πλέον δεν περιορίζεται στις πρακτικές διαχείρισης συγκεκριμένων επενδυτικών κεφαλαίων, αλλά αγγίζει τη λειτουργία των βασικών θεσμών της τουρκικής κεφαλαιαγοράς. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο εύρος των ερευνών για τις χρηματοδοτήσεις μέσω της Takasbank, τις συναλλαγές της Tera και τις ευθύνες των εμπλεκόμενων φορέων.