Οι τουρκικές αρχές ήραν τις εντολές δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων που είχαν επιβληθεί σε 46 εταιρείες, στο πλαίσιο της μεγάλης έρευνας για τις συναλλαγές σε επενδυτικά κεφάλαια και τις καταγγελίες περί χειραγώγησης της χρηματιστηριακής αγοράς. Η απόφαση ελήφθη μετά από νέες αξιολογήσεις και ενημερώσεις της τουρκικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SPK), ενώ η έρευνα της Εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης συνεχίζεται.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη αναταραχή στις τουρκικές κεφαλαιαγορές, μετά την κρίση ρευστότητας που εκδηλώθηκε σε επενδυτικά κεφάλαια και την απότομη πτώση του BIST 100. Ο βασικός δείκτης του χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης υποχώρησε τη Δευτέρα κατά 2,7%, μετά από απώλειες 2,9% την προηγούμενη εβδομάδα, επιστρέφοντας σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά στις αρχές Μαρτίου.
Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκονται μεγάλες χρηματιστηριακές συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από τον Ιούλιο έως τις 16 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για περίοδο κατά την οποία τα υπό εξέταση funds είχαν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο ενεργητικού υπό διαχείριση. Στις 17 Σεπτεμβρίου η SPK προχώρησε στην απόφαση για την εκκαθάριση δεκάδων επενδυτικών κεφαλαίων, καθώς η αγορά βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις ρευστότητας.
Οι αρχές είχαν επιβάλει μέτρα σε συνολικά 46 εταιρείες, 18 επενδυτικά κεφάλαια και 42 φυσικά πρόσωπα, ενώ σε 37 άτομα είχε επιβληθεί απαγόρευση εξόδου από τη χώρα. Οι περιορισμοί αφορούσαν μεταξύ άλλων τη δυνατότητα μεταβίβασης ή μείωσης περιουσιακών στοιχείων, καθώς οι εισαγγελικές αρχές διερευνούν τις συναλλαγές που συνδέονται με την υπόθεση.
Η κρίση έχει λάβει σημαντικές διαστάσεις για την τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων. Σύμφωνα με στοιχεία της SPK, σχεδόν 456.000 επενδυτές είχαν συμμετοχές σε περισσότερα από 100 funds, συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, τα οποία οι αρχές είχαν διατάξει να ρευστοποιηθούν. Το Reuters είχε μεταδώσει ότι οι επενδυτές που επηρεάζονται ανέρχονται σε 455.758.
Η υπόθεση συνδέεται με καταγγελίες για χειραγώγηση τιμών σε μετοχές με περιορισμένη εμπορευσιμότητα. Η SPK είχε καταθέσει μηνυτήριες αναφορές κατά 38 προσώπων για συναλλαγές που αφορούσαν τις μετοχές των Katilimevim, Gündoğdu Gıda και Destek Finans, επιβάλλοντας παράλληλα διετή απαγόρευση διαπραγμάτευσης στα συγκεκριμένα πρόσωπα.
Οι έρευνες έχουν ήδη οδηγήσει σε συλλήψεις και προφυλακίσεις. Οι τουρκικές αρχές εξετάζουν κατά πόσο συγκεκριμένες αγοραπωλησίες μετοχών συνδέονται με τεχνητές κινήσεις των τιμών και με τις πιέσεις που στη συνέχεια εκδηλώθηκαν στα επενδυτικά κεφάλαια. Το Reuters είχε μεταδώσει στις 21 Σεπτεμβρίου ότι 15 άτομα είχαν συλληφθεί στο πλαίσιο της έρευνας που αφορά συναλλαγές στη μετοχή της Katilimevim, ενώ η εισαγγελία είχε κινήσει διαδικασίες εναντίον συνολικά 25 υπόπτων.
Παράλληλα, οι αρχές είχαν προχωρήσει σε δέσμευση συναλλαγών και περιουσιακών στοιχείων στελεχών επενδυτικών εταιρειών, μεταξύ άλλων των Pusula Finans Holding, Pusula Yatirim, Tera Yatirim, Tera Portföy, Hedef Holding, Hedef Portföy, Bulls Yatirim, Bulls Portföy και Ufuk Yatirim. Οι τράπεζες, οι συμβολαιογράφοι, τα κτηματολογικά γραφεία και η MASAK είχαν κληθεί να εμποδίσουν μεταβιβάσεις ή άλλες κινήσεις που θα μπορούσαν να μειώσουν τα υπό διερεύνηση περιουσιακά στοιχεία.
Στην αγορά, η αναταραχή αποτυπώθηκε και στο κόστος ασφάλισης έναντι του κινδύνου της Τουρκίας. Το spread των πενταετών CDS του τουρκικού Δημοσίου αυξήθηκε περίπου κατά 1 μονάδα βάσης, στις 250 μονάδες βάσης, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence.
Η παραίτηση στο AKP
Στο πολιτικό σκέλος της υπόθεσης, η αντιπρόεδρος του κυβερνώντος AKP, Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, ανακοίνωσε την παραίτησή της από όλες τις κομματικές θέσεις, καθώς διατυπώθηκαν καταγγελίες από την αντιπολίτευση σχετικά με συναλλαγές στη μετοχή της Ozata Denizcilik.
Η Καγιά δήλωσε ότι θεωρεί απαραίτητο να αναλάβει πολιτική ευθύνη όσο οι καταγγελίες εξετάζονται και ζήτησε από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να την απαλλάξει από τα κομματικά της καθήκοντα. Δεν προχώρησε, πάντως, σε λεπτομερή απάντηση επί των συγκεκριμένων καταγγελιών.
Η υπόθεση παραμένει ανοικτή, καθώς η άρση των μέτρων για τις 46 εταιρείες δεν σηματοδοτεί το τέλος της έρευνας. Οι τουρκικές εισαγγελικές αρχές συνεχίζουν να εξετάζουν τις συναλλαγές στην κεφαλαιαγορά, ενώ η SPK εξακολουθεί να αξιολογεί τις εξελίξεις στην αγορά επενδυτικών κεφαλαίων.