Σε μια περίοδο κατά την οποία διαμορφώνεται ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον στη Μέση Ανατολή μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και την αποκλιμάκωση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο, η Τουρκία επιχειρεί να αναδειχθεί σε κεντρικό πόλο ισχύος του μουσουλμανικού κόσμου. Η Άγκυρα, αξιοποιώντας τόσο τη γεωγραφική της θέση όσο και την πολιτική επιρροή που διαθέτει σε σειρά ισλαμικών χωρών, επιδιώκει να οικοδομήσει ένα δίκτυο στρατηγικών συνεργασιών που θα της επιτρέψει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις της περιοχής και να στηρίζει τις γεωπολιτικές επιδιώξεις της.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν τις προηγούμενες μέρες στο Κάιρο, όπου συμμετείχε σε τετραμερή συνάντηση με τους υπουργούς Εξωτερικών της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν.
Η συνάντηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς φέρνει στο ίδιο τραπέζι τέσσερις χώρες που φιλοδοξούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις στον ισλαμικό κόσμο και να αποκτήσουν αυξημένο ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της περιοχής. Η Τουρκία προσπαθεί με κάθε τρόπο να φέρει την Αίγυπτο στην επιρροή της γιατί αποτελεί βασικό παράγοντα στην Ανατολική Μεσογείο να δημιουργήσει αντίβαρο απέναντι στην τριμερή Ελλάδα-Κύπρο-Ισραήλ.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις επιπτώσεις της συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και των ενεργειακών διαδρόμων, καθώς και στις προοπτικές σταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής, αλλά πιθανό να τέθηκαν και άλλα ζητήματα που δεν είδαν το φως της δημοσιότητας. Οι τέσσερις χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην εφαρμογή της συμφωνίας, εκτιμώντας ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση των γεωπολιτικών κινδύνων και στην ομαλοποίηση των συνθηκών στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Για την Άγκυρα, η συμμετοχή σε αυτό το σχήμα έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα τελευταία χρόνια η τουρκική διπλωματία έχει επενδύσει στην αποκατάσταση των σχέσεων με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, αφήνοντας πίσω μια δεκαετία εντάσεων που ακολούθησε την Αραβική Άνοιξη. Η επαναπροσέγγιση με το Κάιρο και το Ριάντ θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στον αραβικό κόσμο.
Παράλληλα, το Πακιστάν αποτελεί έναν από τους πιο σταθερούς στρατηγικούς εταίρους της Τουρκίας. Οι δύο χώρες έχουν αναπτύξει στενή συνεργασία σε ζητήματα άμυνας, ασφάλειας και εξοπλιστικών προγραμμάτων, ενώ η Άγκυρα βλέπει στο Ισλαμαμπάντ έναν κρίσιμο σύμμαχο για την ενίσχυση της παρουσίας της στη Νότια Ασία. Μπορεί το Κατάρ να είναι ο οικονομικός αιμοδότητης της Αγκυρας, αλλά το Πακιστάν είναι εκείνο που μαζί με το Αζερμπαϊτζάν στηρίζει την Τουρκία στο γεωπολιτικό τοπίο.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο που διαδραμάτισε το Πακιστάν στις διπλωματικές διεργασίες που οδήγησαν στη συμφωνία Ουάσιγκτον-Τεχεράνης. Η τουρκική πλευρά χαιρέτισε τη συμβολή του Ισλαμαμπάντ, επιδιώκοντας παράλληλα να αναδείξει ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ σημαντικών μουσουλμανικών χωρών.
Ο Χακάν Φιντάν συναντήθηκε επίσης με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Αλ Σίσι με τον οποίο συζήτησε τις περιφερειακές εξελίξεις, τις συγκρούσεις στη Γάζα, τη Λιβύη και τη Συρία, καθώς και τις προοπτικές οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Η συνάντηση επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων Άγκυρας και Καΐρου συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τουρκία επιδιώκει να αξιοποιήσει την περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή για να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική της θέση. Η συγκρότηση άτυπων σχημάτων συνεργασίας με χώρες όπως η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν επιτρέπει στην Άγκυρα να εμφανίζεται ως δύναμη διαμεσολάβησης και συντονισμού στον μουσουλμανικό κόσμο, ενισχύοντας παράλληλα το διπλωματικό της αποτύπωμα απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις.
Το μήνυμα που εκπέμπει η τουρκική διπλωματία είναι ότι η χώρα φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα του νέου περιφερειακού συσχετισμού δυνάμεων που διαμορφώνεται μετά την προσέγγιση Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, αξιοποιώντας ως βασικό όχημα τις σχέσεις της με τις σημαντικότερες ισλαμικές χώρες της περιοχής.