Σταδιακή αύξηση της τιμής-στόχου της βενζίνης κατά 5 γεν ανά λίτρο τον μήνα, από τον Δεκέμβριο έως την άνοιξη του 2027, σχεδιάζει η κυβέρνηση της Ιαπωνίας υπό την πρωθυπουργό Σανάε Τακαΐτσι , επιχειρώντας να περιορίσει το δημοσιονομικό κόστος των επιδοτήσεων στα καύσιμα.
Το σχέδιο προβλέπει την απομάκρυνση από το σημερινό επίπεδο των περίπου 170 γεν ανά λίτρο, με την τιμή-στόχο να μπορεί να φτάσει τα 175 γεν τον Δεκέμβριο και τα 180 γεν τον Ιανουάριο, εφόσον εφαρμοστεί η προτεινόμενη σταδιακή αναπροσαρμογή.
Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των διαταραχών στην ενεργειακή αγορά, διογκώνουν τις κρατικές δαπάνες για τη συγκράτηση των τιμών λιανικής. Το Τόκιο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από το ενεργειακό κόστος και στην ανάγκη να περιορίσει τη χρηματοδότηση ενός προγράμματος που επιβαρύνει σημαντικά τα δημόσια οικονομικά.
Η Τακαΐτσι δήλωσε στις 29 Οκτωβρίου ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να αυξάνει την τιμή-στόχο κατά 5 γεν ανά λίτρο κάθε μήνα, από τον Δεκέμβριο έως την επόμενη άνοιξη. Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει την αναθεώρηση του μηχανισμού επιδοτήσεων, ώστε η σταδιακή απόσυρση της κρατικής στήριξης να μη μεταφραστεί σε απότομη επιβάρυνση για τους καταναλωτές.
Το δημοσιονομικό κόστος των επιδοτήσεων
Το μέγεθος της επιβάρυνσης αποτυπώνεται στα στοιχεία για τη χρηματοδότηση του προγράμματος. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, το υπόλοιπο του ειδικού ταμείου για τις επιδοτήσεις ανερχόταν σε περίπου 560 δισ. γεν, ενώ από την επανέναρξη του προγράμματος τον Μάρτιο είχαν καταβληθεί συνολικά περίπου 1,2 τρισ. γεν σε επιδοτήσεις. Η κυβέρνηση είχε εγκρίνει τον Ιούνιο συμπληρωματικό προϋπολογισμό ύψους 3,1 τρισ. γεν, ο οποίος όμως δέχεται πιέσεις λόγω του υψηλού κόστους των ενεργειακών μέτρων.
Η επιδότηση ανερχόταν σε περίπου 43 γεν ανά λίτρο στα τέλη Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα των Japan Times, ενώ η ημερήσια δημοσιονομική δαπάνη ξεπερνούσε τα 10 δισ. γεν, όπως ανέφερε ο επικεφαλής πολιτικής του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος, Τακαγιούκι Κομπαγιάσι.
Με βάση την ισοτιμία που κατέγραφε το Reuters στις 23 Οκτωβρίου, 1 δολάριο αντιστοιχούσε σε 156,48 γεν. Επομένως, τα 170 γεν ανά λίτρο αντιστοιχούσαν σε περίπου 1,09 δολάρια, ενώ τα 180 γεν σε περίπου 1,15 δολάρια. Πρόκειται για ενδεικτικές μετατροπές με βάση τη συγκεκριμένη ισοτιμία, όχι για σταθερές τιμές σε δολάρια.
Reuters
Σταδιακή απόσυρση αντί για απότομη αύξηση
Η επιλογή της σταδιακής αναπροσαρμογής αποσκοπεί στον περιορισμό των κραδασμών για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το σχέδιο που εξετάζεται, η μείωση των επιδοτήσεων προς τους προμηθευτές καυσίμων θα γίνεται εβδομαδιαία, ώστε η μέση λιανική τιμή να αυξάνεται σταδιακά και να αποφεύγονται απότομες ανατιμήσεις που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τις μεταφορές και το κόστος διανομής.
Το κυβερνητικό σχέδιο συνδέεται και με τον ευρύτερο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Η Ιαπωνία εξετάζει την επαναφορά επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου, οι οποίες έληξαν τον Σεπτέμβριο, καθώς η αυξημένη ενεργειακή ζήτηση κατά τη χειμερινή περίοδο δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα νοικοκυριά.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προγραμματίζει μείωση του φόρου κατανάλωσης σε τρόφιμα και ποτά από τον Απρίλιο του 2027, εφόσον προχωρήσει η σχετική νομοθετική διαδικασία. Στόχος είναι να αντισταθμιστεί μέρος της επιβάρυνσης από την ενέργεια και να περιοριστούν οι πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα.
Η τελική έκταση των αυξήσεων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Η ίδια η Τακαΐτσι έχει ζητήσει να ληφθούν υπόψη τόσο η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου όσο και ο ρυθμός εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων. Συνεπώς, τα επίπεδα των 175 γεν τον Δεκέμβριο και των 180 γεν τον Ιανουάριο αποτελούν προτεινόμενη πορεία και όχι οριστικά καθορισμένες τιμές.