Την εικόνα μιας οικονομίας που «ετοιμάζεται να εκραγεί ανοδικά» επιχείρησε να παρουσιάσει ο Ντόναλντ Τραμπ στο σχεδόν δίωρο Διάγγελμα για την Κατάσταση του Έθνους, σε μια χρονική συγκυρία όπου οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν φθορά στις επιδόσεις του στο πεδίο της οικονομίας.
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε λιγότερο από εννέα μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, οι οποίες ενδέχεται να κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου και, κατ’ επέκταση, την πολιτική επιρροή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στην Ουάσιγκτον.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να εστιάσει σχεδόν αποκλειστικά σε ζητήματα εσωτερικής πολιτικής, με αιχμή την οικονομία, τη στέγαση και τη μεσαία τάξη.
Ακολουθούν τα πέντε βασικά σημεία της ομιλίας.
Σχέδιο συνταξιοδοτικής αποταμίευσης για όλους
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρότεινε τη δημιουργία ενός κρατικά υποστηριζόμενου συνταξιοδοτικού προγράμματος τύπου 401(k) για εργαζομένους που δεν λαμβάνουν εργοδοτική εισφορά. Το σχέδιο προβλέπει ετήσια κρατική ενίσχυση έως 1.000 δολάρια για χαμηλόμισθους εργαζομένους, αρχής γενομένης από το 2027.
Διαβάστε επίσης: Τεράστια συνταξιοδοτική κρίση προ των πυλών στις ΗΠΑ - Κόλαφος τα στοιχεία
Το πρόγραμμα θα αξιοποιεί την υφιστάμενη φορολογική πίστωση "Savers Match", που θεσπίστηκε με τον νόμο Secure 2.0 το 2022 και θα παρέχει πρόσβαση σε επενδυτικά προϊόντα αντίστοιχα με εκείνα που ισχύουν για τους ομοσπονδιακούς υπαλλήλους.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι με τον τρόπο αυτό «όλοι οι Αμερικανοί θα μπορούν να ωφεληθούν από μια ανοδική χρηματιστηριακή αγορά», απαντώντας εμμέσως στην κριτική ότι η άνοδος της Wall Street δεν αντανακλά την πραγματικότητα για εκατομμύρια πολίτες που δεν επενδύουν στο χρηματιστήριο.
Απαγόρευση αγορών κατοικιών από επενδυτικά κεφάλαια
Την ανάγκη να απαγορευθεί δια νόμου η μαζική αγορά κατοικιών από μεγάλα επενδυτικά σχήματα επανέφερε ο Τραμπ, ζητώντας από το Κογκρέσο να μονιμοποιήσει σχετικό εκτελεστικό διάταγμα που έχει ήδη υπογράψει.
Όπως υποστήριξε, «τα σπίτια πρέπει να προορίζονται για τους ανθρώπους και όχι για τις εταιρείες», σε μια σαφή προσπάθεια να απαντήσει στις πιέσεις για το κόστος στέγασης.
Η πρόταση αυτή συναντά αντίστοιχες πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών, οι οποίοι επίσης παρουσίασαν σχέδιο περιορισμού της πρόσβασης μεγάλων επενδυτών στην αγορά κατοικίας, εντείνοντας τη διακομματική αντιπαράθεση γύρω από την προσιτή στέγη.
«Ο πληθωρισμός καταρρέει» - Τα στοιχεία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιδόσεις της οικονομίας. Ο Τραμπ έκανε λόγο για οικονομία που «βρυχάται όσο ποτέ άλλοτε» και για πληθωρισμό που «υποχωρεί ραγδαία», αποδίδοντας στην κυβέρνησή του τη βελτίωση των δεικτών.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ, ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 2,4% σε ετήσια βάση τον Ιανουάριο, έναντι 2,7% τον Δεκέμβριο. Ο δομικός πληθωρισμός – εξαιρουμένων τροφίμων και ενέργειας – διαμορφώθηκε στο 2,5%, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2021.
Παρά τη βελτίωση των στοιχείων, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν επιφυλακτικότητα των ψηφοφόρων, με την ακρίβεια να παραμένει βασικό ζήτημα στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Περιορισμένες διεθνείς αναφορές - Μήνυμα προς Ιράν
Αν και η ομιλία επικεντρώθηκε κυρίως στην εσωτερική πολιτική, ο Τραμπ αναφέρθηκε σύντομα στο Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις, αλλά ξεκαθάρισε πως δεν θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Τόνισε ότι προτιμά διπλωματική λύση, διατηρώντας ωστόσο σκληρή ρητορική απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε «κορυφαίο χρηματοδότη της τρομοκρατίας παγκοσμίως».
Ήπιες οι αντιδράσεις των Δημοκρατικών
Η αντιπολίτευση εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της σε επιμέρους σημεία της ομιλίας, αποφεύγοντας ωστόσο έντονες διακοπές. Υπήρξαν στιγμές έντασης, ιδίως όταν ο πρόεδρος κάλεσε τους βουλευτές να δηλώσουν έμπρακτα τη στήριξή τους στη θέση ότι πρώτη υποχρέωση της κυβέρνησης είναι η προστασία των Αμερικανών πολιτών.
Βουλευτής των Δημοκρατικών απομακρύνθηκε από την αίθουσα έπειτα από συμβολική διαμαρτυρία, ενώ σημειώθηκαν λεκτικές αντιπαραθέσεις για τη μεταναστευτική πολιτική και τα ζητήματα φυλετικών διακρίσεων.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, η συνεδρίαση δεν εξελίχθηκε σε ανοιχτή σύγκρουση, με το πολιτικό θερμόμετρο να παραμένει ελεγχόμενο.
Η επιλογή να δοθεί έμφαση στην οικονομία και σε ζητήματα καθημερινότητας θεωρείται αντανάκλαση της πολιτικής συγκυρίας, καθώς οι Δημοκρατικοί προηγούνται σε ορισμένες μετρήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, επενδύοντας στην ακρίβεια και στα προβλήματα της μεσαίας τάξης, τομείς που, όπως όλα δείχνουν, θα αποτελέσουν και το επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης.