Η φετινή συνάντηση των ηγετών των BRICS στο Νέο Δελχί, η οποία ξεκινά το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, διαμορφώνεται ως μία από τις πιο καθοριστικές των τελευταίων ετών. Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι φιλοξενεί τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τους υπόλοιπους ηγέτες των αναδυόμενων οικονομιών, σε μια συγκυρία έντονων διεθνών αναταράξεων.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη διμερή συνάντηση του Μόντι με τον Σι, ο οποίος πραγματοποιεί την πρώτη του επίσκεψη στην Ινδία από το 2019. Οι δύο πλευρές επιχειρούν ένα σταδιακό «reset» στις σχέσεις τους μετά τη σοβαρή κρίση που προκάλεσαν οι φονικές συνοριακές συγκρούσεις του 2020.
Παρά την πρόσφατη βελτίωση του κλίματος —με την επανέναρξη των απευθείας αεροπορικών πτήσεων, τη χαλάρωση των περιορισμών στις κινεζικές επενδύσεις και την πρόοδο στις διασυνοριακές επαφές μετά τη συνάντηση του Γουάνγκ Γι με τον Ατζίτ Ντοβάλ τον Αύγουστο— η αμοιβαία δυσπιστία παραμένει ισχυρή.
Δύο κεντρικά αγκάθια εξακολουθούν να εμποδίζουν την πλήρη αποκατάσταση:
-
Το συνοριακό ζήτημα στα Ιμαλάια: Η ιστορική διαμάχη που οδήγησε στον πόλεμο του 1962 και στις συγκρούσεις του 2020 διατηρεί τις στρατιωτικές εντάσεις.
-
Η τεράστια εμπορική ανισορροπία: Παρότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ινδίας με τον όγκο συναλλαγών να αγγίζει το ιστορικό ρεκόρ των 151,1 δισ. δολαρίων (οικονομικό έτος έως τον Μάρτιο του 2026), το εμπορικό έλλειμμα του Νέου Δελχί εκτινάχθηκε στα 112,16 δισ. δολάρια από 99,21 δισ. δολάρια.
Η Ινδία εξαρτάται άμεσα από τις εισαγωγές κινεζικών μπαταριών, τεχνολογίας και βιομηχανικού εξοπλισμού για την ανάπτυξη της οικονομίας της και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Παράλληλα, το Νέο Δελχί προσπαθεί να εξελιχθεί σε αυτόνομο παραγωγικό κέντρο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Apple, που ενισχύει την παραγωγή iPhone στην Ινδία για να διαφοροποιήσει την εφοδιαστική της αλυσίδα. Αυτή η προσπάθεια δημιουργεί νέο ανταγωνισμό, καθώς το Πεκίνο αποφεύγει να διευκολύνει τη μεταφορά τεχνολογίας αιχμής που θα ενίσχυε έναν άμεσο βιομηχανικό ανταγωνιστή.
Η επιστροφή Πούτιν και η ενεργειακή συμμαχία
Ιδιαίτερη σημασία φέρει η διά ζώσης παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς πρόκειται για την πρώτη συμμετοχή του σε σύνοδο των BRICS εκτός Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Στις συνομιλίες του με τον Μόντι, κυρίαρχο ρόλο θα διαδραματίσουν το εμπόριο και η ενεργειακή συνεργασία. Η Ρωσία αναδείχθηκε σε βασικό προμηθευτή πετρελαίου της Ινδίας, εκτοξεύοντας τις διμερείς συναλλαγές σε επίπεδα-ρεκόρ. Η εξέλιξη αυτή υποχρεώνει την Ινδία να διατηρεί μια λεπτή ισορροπία: διαφυλάσσει τη στρατηγική σχέση της με τη Μόσχα, ενώ παράλληλα επιδιώκει να αποτρέψει μια ρήξη με την Ουάσιγκτον εξαιτίας των αγορών ρωσικών καυσίμων.
Μέση Ανατολή, δασμοί Τραμπ και ψηφιακά νομίσματα
Η σύνοδος διεξάγεται εν μέσω σύνθετων διεθνών προκλήσεων, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι εμπορικοί δασμοί που προωθεί η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Η ένταξη του Ιράν στους BRICS δοκιμάζει τη συνοχή του μπλοκ. Η σύγκρουση της Τεχεράνης με τις ΗΠΑ και τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχουν εκτοξεύσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια. Την ίδια στιγμή, μέλη όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διακόψει τις εμπορικές και χρηματοπιστωτικές σχέσεις με το Ιράν μετά από επιθέσεις, καθιστώντας δύσκολη την υιοθέτηση κοινής γραμμής.
Απέναντι στις πιέσεις της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής, η Ινδία προτίθεται να προτείνει τη διασύνδεση των ψηφιακών νομισμάτων των κεντρικών τραπεζών των BRICS. Παρά τα τεχνικά και πολιτικά εμπόδια, η πρόταση υπογραμμίζει την πρόθεση του μπλοκ να δημιουργήσει ανεξάρτητες χρηματοπιστωτικές υποδομές για τις διασυνοριακές πληρωμές.
Για τον Ναρέντρα Μόντι, η διοργάνωση αποτελεί την ευκαιρία να προβάλει την Ινδία ως μια ισχυρή διπλωματική γέφυρα ανάμεσα στην Κίνα, τη Ρωσία, τη Δύση και τον Παγκόσμιο Νότο.