Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα, μια πρωτοβουλία για τη στήριξη των αγροτών που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος και ελλείψεις λιπασμάτων, την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές.
Η παρουσίαση έγινε εν μέσω αγροτικών διαμαρτυριών, καθώς αγρότες από τη Γαλλία παρέταξαν τα τρακτέρ τους στην είσοδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, ενώ εκπρόσωπος του γαλλικού αγροτικού συνδικάτου FNSEA δήλωσε ότι η εφαρμογή του σχεδίου για «πράσινα» λιπάσματα θα αυξήσει το κόστος κατά 30 έως 60 ευρώ ανά τόνο στη γεωργία, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους παραγωγούς.
Την ίδια ώρα, η Επιτροπή, με το Σχέδιο, στοχεύει να συμβάλει άμεσα στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, ενώ παράλληλα θα προωθεί υψηλούς κλιματικούς και περιβαλλοντικούς στόχους.
«Βασικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή αποτελούν οι τιμές και όχι η διαθεσιμότητα των λιπασμάτων», δήλωσε ο Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων Κρίστοφ Χάνσεν, απαντώντας σε σχετική ερώτηση. Όπως σημείωσε, «δεν υπάρχει πρόβλημα διαθεσιμότητας για αυτή τη σεζόν, υπάρχει όμως τεράστιο πρόβλημα με τις τιμές».
Όπως εξήγησε, η Ευρώπη εισάγει περίπου το 2% με 3% των λιπασμάτων της από τη Μέση Ανατολή, κάτι που δεν επηρεάζει τη διαθεσιμότητα, αλλά αυξάνει το ενεργειακό κόστος.
«Το πρόβλημα είναι στο φυσικό αέριο που χρειαζόμαστε για να παράγουμε τα λιπάσματά μας, το οποίο γίνεται ακριβότερο, καθώς και σε προϊόντα όπως η ουρία, που έχουν παγκόσμια τιμή αγοράς», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές έχουν αυξηθεί έως και κατά 70%, γεγονός που βρίσκεται στο επίκεντρο της παρέμβασης της Κομισιόν. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η βραχυπρόθεσμη ανακούφιση μέσω χρηματοδοτικής στήριξης, αλλά και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης με την εξεύρεση νέων προμηθευτών.
Οι πρόσφατες διαταραχές στην προμήθεια και η αστάθεια των τιμών έχουν ασκήσει αυξανόμενη πίεση στους αγρότες σε ολόκληρη την Ευρώπη, αποκαλύπτοντας πόσο ευάλωτη είναι η Ευρώπη σε εξωτερικά σοκ στον εφοδιασμό λιπασμάτων. Το σημερινό Σχέδιο Δράσης συνδυάζει άμεσα μέτρα στήριξης για την προσιτή τιμή και την ασφάλεια εφοδιασμού, με μακροπρόθεσμες δράσεις για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων, τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας και την επιτάχυνση της μετάβασης σε βιολογικά, χαμηλών εκπομπών άνθρακα και κυκλικά λιπάσματα.
Η Επιτροπή θα προσφέρει στοχευμένη έκτακτη στήριξη στους Ευρωπαίους αγρότες που αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος λιπασμάτων, μέσω των υφιστάμενων εργαλείων της αγροτικής πολιτικής της ΕΕ. Η Επιτροπή θα προτείνει την κινητοποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για σημαντική ενίσχυση του αγροτικού αποθεματικού. Το χρηματοδοτικό αυτό πακέτο θα παρουσιαστεί πριν από το καλοκαίρι, ώστε να προσφέρει άμεση ρευστότητα στους αγρότες ενόψει του επόμενου παραγωγικού κύκλου και να συμβάλει στη διατήρηση της αγροτικής παραγωγής.
Ως πρόσθετη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, η Επιτροπή θα παρουσιάσει στοχευμένο νομοθετικό πακέτο που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να αξιοποιούν πλήρως τη στήριξη που είναι διαθέσιμη μέσω των υφιστάμενων Στρατηγικών Σχεδίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Αυτό θα περιλαμβάνει νέο μηχανισμό ρευστότητας για τη διευκόλυνση των ταμειακών ροών, μεγαλύτερη ευελιξία στις προκαταβολές πληρωμών και ισχυρότερα κίνητρα για αποδοτικότερες γεωργικές πρακτικές που μειώνουν και βελτιστοποιούν τη χρήση λιπασμάτων, προωθούν τη χρήση βιολογικών λιπασμάτων και ενισχύουν την ανθεκτικότητα των αγροκτημάτων όπου χρειάζεται.
Η Επιτροπή θα λάβει μέτρα για τη στήριξη της εγχώριας βιομηχανίας λιπασμάτων, προκειμένου να αποτραπεί η αποβιομηχάνιση, να διασφαλιστούν σταθερές προμήθειες και να μειωθεί η εξάρτηση από εισαγωγές.
Επιπλέον, η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια Ευρωπαϊκή Σύμπραξη για τα Λιπάσματα, φέρνοντας κοντά παραγωγούς λιπασμάτων, αγρότες και κράτη μέλη για την ανάπτυξη κοινής στρατηγικής αντιμετώπισης των προκλήσεων και διασφάλισης της επισιτιστικής ασφάλειας σε προσιτές τιμές.
Τέλος, για την ενίσχυση της ετοιμότητας, η Επιτροπή θα εξετάσει τη δημιουργία αποθεμάτων και άλλες επιλογές για τη διασφάλιση βασικών λιπασμάτων και πρώτων υλών, συμπεριλαμβανομένων εποχικών ή ελάχιστων αποθεμάτων και, όπου χρειάζεται, κοινών προμηθειών.
