Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει υπό παράλυση σήμερα, αφού το Ιράν ανέκτησε τον έλεγχο επί του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος, κόμβου-κλειδί για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, ημέρες προτού μια εύθραυστη εκεχειρία με τις ΗΠΑ αναμένεται να λήξει.
Ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν δήλωσε πως οι πρόσφατες συνομιλίες με τις ΗΠΑ έχουν καταγράψει πρόοδο, την ώρα που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ καλές συζητήσεις» με την Τεχεράνη.
Ωστόσο, καμία πλευρά δεν υπεισήλθε σε λεπτομέρειες για το θέμα και ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχάμαντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ ανέφερε πως οι δύο πλευρές παραμένουν σε απόσταση στα θέματα των πυρηνικών και των Στενών του Oρμούζ, τα δύο βασικότερα αγκάθια στις διαπραγματεύσεις.
Χθες, το Ιράν, το οποίο είχε νωρίτερα ανακοινώσει πως θα επέτρεπε τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών, άλλαξε στάση, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον πως παραβίασε μια συμφωνία εκεχειρίας διατηρώντας τον αποκλεισμό της στα ιρανικά λιμάνια.
Έκλεισαν ξανά τα Στενά του Oρμούζ
Αφού δύο πλοία με σημαία Ινδίας ανέφεραν πως δέχθηκαν επίθεση χθες καθώς επιχειρούσαν τον διάπλου από τα Στενά, τα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα έδειξαν πως η κυκλοφορία μέσω του στενού θαλάσσιου διαδρόμου είχε σταματήσει σήμερα νωρίς το πρωί.
Ένα τάνκερ κινεζικής ιδιοκτησίας και ένα ινδικό δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αερίου εθεάθησαν να διέρχονται από την περιοχή με ανατολική κατεύθυνση νωρίς σήμερα το πρωί. Όμως, φαίνεται πως γύρισαν πίσω και κανένα άλλο πλοίο δεν εισήλθε ή εξήλθε του Κόλπου μετά τις 3 το πρωί ώρα Ελλάδας, σύμφωνα με τα στοιχεία του ιστότοπου MarineTraffic.
Στο μεταξύ, αβεβαιότητα επικρατεί γύρω από τις προσπάθειες, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, για το τέλος του πολέμου, ο οποίος έχει προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων από τότε που ξεκίνησε την 28η Φεβρουαρίου με ένα κύμα αμερικανικό-ισραηλινών επιθέσεων εναντίον του Ιράν και εξαπλώθηκε στον Λίβανο.
Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, οι πρώτες απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν εδώ και δεκαετίες, ολοκληρώθηκαν χωρίς καμία συμφωνία την περασμένη εβδομάδα, όμως προετοιμασίες φαίνεται να βρίσκονται σε εξέλιξη για μια επανάληψη των συζητήσεων, ενόψει και της αναμενόμενης λήξης της εκεχειρίας την προσεχή Τετάρτη.
Ρολά συρματοπλέγματος ήταν ορατά κοντά στο ξενοδοχείο Serena, όπου πραγματοποιήθηκαν οι συνομιλίες της περασμένης εβδομάδας. Το ξενοδοχείο ενημέρωσε τους επισκέπτες σήμερα ότι θα έπρεπε να φύγουν λόγω κυβερνητικής εκδήλωσης, δήλωσε εκπρόσωπος του ξενοδοχείου, προσθέτοντας ότι δεν θα γίνονται κρατήσεις μέχρι νεωτέρας.
Στο κέντρο του Ισλαμαμπάντ, ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας και του στρατού έχουν αναπτυχθεί, όμως τα πρωτόκολλα ασφαλείας δεν φαίνεται να εφαρμόζονται τόσο αυστηρά όπως ήταν πριν από τον πρώτο γύρο των συνομιλιών, όταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ηγείτο της αμερικανικής αντιπροσωπείας.
Το Ιράν και ο Τραμπ κάνουν λόγο για πρόοδο στις συνομιλίες
Ο Τραμπ, ο οποίος συναντήθηκε με ανώτερους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο χθες Σάββατο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν «πολύ καλές συζητήσεις», αλλά δεν έδωσε άλλες λεπτομέρειες. Αργότερα πήγε στο Trump National Golf Club μαζί με τον κορυφαίο απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, έναν από τους διαπραγματευτές του για το Ιράν.
Από την άλλη, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ είχαν σημειώσει πρόοδο, αλλά πρόσθεσε: «Υπάρχει ακόμα μεγάλη απόσταση μεταξύ μας».
«Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα στα οποία επιμένουμε... Έχουν επίσης κόκκινες γραμμές. Αλλά αυτά τα ζητήματα θα μπορούσαν να είναι μόνο ένα ή δύο».
Όταν οι Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές συναντήθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, οι ΗΠΑ πρότειναν την αναστολή κάθε ιρανικής πυρηνικής δραστηριότητας για 20 χρόνια, ενώ το Ιράν πρότεινε διακοπή για τρία έως πέντε χρόνια, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις προτάσεις.
Sky News: «Δύσκολο»να παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με το Sky News, η ιδιαίτερη γεωγραφία της περιοχής —ένα στενό πέρασμα ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν— την καθιστά ευάλωτη όχι τόσο σε έναν πλήρη έλεγχο, όσο σε τακτικές που βασίζονται στη δημιουργία κινδύνου και αβεβαιότητας για τη ναυσιπλοΐα.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η άσκηση πίεσης σε μια τόσο κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία στηρίζεται κυρίως σε δύο παράγοντες.
Ο πρώτος αφορά τη χρήση ή ακόμη και την απειλή χρήσης ναρκών. Δεν απαιτούνται εκτεταμένες ζημιές για να επηρεαστεί η κυκλοφορία των πλοίων· αρκεί η αμφιβολία για το αν μια περιοχή είναι ασφαλής ώστε οι ναυτιλιακές να επιλέξουν παρακάμψεις, να καταγράψουν καθυστερήσεις και να επιβαρυνθούν με υψηλότερα ασφάλιστρα. Έτσι, η διέλευση γίνεται πιο αργή και πιο κοστοβόρα, χωρίς να απαιτείται άμεση σύγκρουση.
Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με τη μορφολογία της περιοχής και την αυξημένη έκθεση των πλοίων κοντά στις ακτές. Καθώς η ναυσιπλοΐα περιορίζεται σε συγκεκριμένους διαύλους, τα πλοία κινούνται κοντύτερα σε σημεία όπου θεωρητικά είναι πιο ευάλωτα σε απειλές, όπως παράκτιοι πύραυλοι, drones ή ταχύπλοα σκάφη. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα συνεχείς επιθέσεις, αλλά διαμορφώνει ένα περιβάλλον έντασης, επιτήρησης και αποτροπής.
Παρά τις αναφορές για «κλείσιμο» του περάσματος, οι ειδικοί τονίζουν ότι ένας πλήρης και διαρκής αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ είναι δύσκολο να διατηρηθεί. Πιθανότερο είναι ένα σκηνικό παρατεταμένης αστάθειας, όπου η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται, αλλά με μεγαλύτερο κόστος, καθυστερήσεις και αυξημένο ρίσκο.
Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας κατάστασης ξεπερνούν την περιοχή. Οι τιμές της ενέργειας επηρεάζονται άμεσα, το κόστος μεταφορών αυξάνεται και οι εφοδιαστικές αλυσίδες πιέζονται, ενώ ταυτόχρονα εντείνεται η γεωπολιτική ένταση.
Συνολικά, τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν απλώς μια θαλάσσια δίοδο, αλλά έναν κρίσιμο στρατηγικό κόμβο, όπου ακόμη και περιορισμένες κινήσεις μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες διεθνείς συνέπειες.
