Τα διεθνή χρηματιστήρια και οι αγορές υποδέχθηκαν με ψυχραιμία τις δηλώσεις Τραμπ για εκ νέου επιβολή ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, απόκτηση του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ από τις ΗΠΑ και κυρίως την επιβολή τέλους 20% στα εμπορικά φορτία που διέρχονται από τη κρίσιμη αυτή δίοδο.
Πίσω από τη φαινομενική «ησυχία» των αγορών -που η αλήθεια πως δεν εκπλήσσονται πλέον από τις μεγαλοστομίες και… εξαγγελίες του Τραμπ, τα μαύρα σενάρια που αφορούν την αγορά πετρελαίου, τη ναυτιλία, την εφοδιαστική αλυσίδα και εν γένει τη διεθνή οικονομία, έχουν έρθει στο προσκήνιο. Ο συναγερμός δεν έχει πατηθεί- είναι προφανώς πρόωρο- να γίνει αλλά η άνοδος των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι είναι ένα πρώτο ανησυχητικό σημάδι.
Στον πρώτο γύρο της κρίσης στη Μέση Ανατολή, όπου και πάλι τα Στενά του Ορμούζ είχαν βρεθεί στο επίκεντρο, η διεθνής κοινότητα ήρθε αντιμέτωπη με την ενεργειακή κρίση που μετατράπηκε σε πληθωριστική, σαρώνοντας την Ευρώπη και φυσικά την Ελλάδα. Και στην παρούσα φάση υπάρχει έκδηλη ανησυχία ότι μια παρατεταμένη κρίση μπορεί να περιορίσει τη ροή πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές και να προκαλέσει ενεργειακή αστάθεια, η οποία θα απλωθεί σ’ όλες τις εκφάνσεις της οικονομίας. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, το μεγαλύτερο ρίσκο δεν αφορά μόνο την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, αλλά το ενδεχόμενο να περιοριστούν οι εξαγωγές αργού από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις αγορές εμπορευμάτων, νέα άνοδο των τιμών της ενέργειας και αυξημένη μεταβλητότητα στα χρηματιστήρια.
Κρίσιμη δοκιμασία για τη ναυσιπλοΐα και το εμπόριο
Το παγκόσμιο εμπόριο και η ναυσιπλοΐα βρίσκονται ενώπιον μιας νέας και κρίσιμης δοκιμασίας. Ηδη, μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας και αναζωπύρωση της κρίσης, οι διελεύσεις μέσω των Στενών του Ορμούζ μειώθηκαν κατά 52% σε εβδομαδιαία βάση το προηγούμενο ΣΚ. Τα πλοία, μάλιστα, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε «αμυντικές» πρακτικές, όπως οι «σκοτεινές» διελεύσεις, κατά τις οποίες απενεργοποιούν τους φάρους εντοπισμού θέσης (AIS) προκειμένου να αποφεύγεται η παρακολούθησή τους.
Μια παρατεταμένη αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ είτε με τα «διόδια» Τραμπ είτε με το Ιράν να βρίσκεται συνεχώς με το δάχτυλο στη σκανδάλιη θα προκαλέσει μείζον πρόβλημα και στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Τα «μαθήματα» του πρώτου γύρου της κρίσης-πριν την εκεχειρία- κατέδειξαν με εμφατικό τρόπο ότι οποιοσδήποτε περιορισμός στη διέλευση των πλοίων ή σημαντική αύξηση του κόστους μεταφοράς είναι πιθανό να επηρεάσει το κόστος παραγωγής, τις τιμές των καυσίμων και, τελικά, τον πληθωρισμό σε διεθνές επίπεδο.