Διεθνή

Σκιά πολέμου στη Μέση Ανατολή: Οι ΗΠΑ κοντά σε στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν


Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αστάθειας, καθώς η πιθανότητα στρατιωτικής επέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν εμφανίζεται πλέον σημαντικά αυξημένη.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια αμερικανική στρατιωτική κίνηση θα μπορούσε να εκδηλωθεί ακόμη και μέσα στις επόμενες 24 ώρες, ενώ Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να έχει ήδη λάβει την απόφαση για παρέμβαση, χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί το εύρος και το χρονοδιάγραμμα.

Η κλιμάκωση αποτυπώνεται και στο πεδίο, με τις ΗΠΑ να αποσύρουν μέρος του προσωπικού τους από στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η κίνηση αυτή έχει προληπτικό χαρακτήρα και συνδέεται άμεσα με την αυξημένη ένταση στην περιοχή.

Η απόφαση ελήφθη μετά από προειδοποίηση ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου ότι η Τεχεράνη έχει ενημερώσει γειτονικές χώρες πως σε περίπτωση επίθεσης από την Ουάσινγκτον θα στοχοποιηθούν αμερικανικές βάσεις στο έδαφός τους.

Το Κατάρ επιβεβαίωσε ότι η μείωση προσωπικού από την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ —τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή και έδρα της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ— πραγματοποιείται «σε απάντηση στις τρέχουσες περιφερειακές εντάσεις».

Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο και για αποχώρηση βρετανικού προσωπικού από στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή. Την ίδια ώρα, η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία κάλεσε Αμερικανούς πολίτες και προσωπικό να επιδείξουν αυξημένη προσοχή, περιορίζοντας τις μη απολύτως απαραίτητες μετακινήσεις κοντά σε στρατιωτικές βάσεις.

Η ένταση εντείνεται καθώς το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με τη σοβαρότερη εσωτερική κρίση από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, που ξέσπασαν λόγω της βαθιάς οικονομικής κρίσης και της κοινωνικής δυσαρέσκειας, έχουν εξελιχθεί σε γενικευμένη αμφισβήτηση του θεοκρατικού καθεστώτος.

Σύμφωνα με ιρανικές αρχές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους κατά την καταστολή, ενώ η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για υποκίνηση της αναταραχής.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με «πολύ σκληρή δράση», δηλώνοντας ανοιχτά τη στήριξή του στους διαδηλωτές και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής παρέμβασης.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν επιδιώκει να αποτρέψει μια αμερικανική επίθεση, ζητώντας από χώρες της περιοχής να ασκήσουν πίεση στην Ουάσινγκτον, ενώ έχει προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη επίθεση θα προκαλέσει ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Παράλληλα, εξελίσσεται έντονη διπλωματική κινητικότητα. Σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν, επιχειρούν παρασκηνιακά να αποτρέψουν μια στρατιωτική σύγκρουση, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση θα έχει σοβαρές συνέπειες για την ασφάλεια και την οικονομία ολόκληρης της περιοχής. Στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης συμμετέχει και η Τουρκία, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκφράζουν φόβους ότι ο χρόνος για πολιτική λύση εξαντλείται, καθώς οι εξελίξεις στο πεδίο και η κλιμακούμενη ρητορική ενδέχεται να οδηγήσουν τη σύγκρουση σε σημείο χωρίς επιστροφή, με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.