Στασιμότητα, αλλά και οπισθοδρόμηση στην ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας και του Κοσόβου καταγράφεται στις ετήσιες εκθέσεις προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026.
Η έκθεση για τη Σερβία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, διαπιστώνοντας οπισθοδρόμηση σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, την ελευθερία της έκφρασης, την εκπαίδευση και την εξωτερική πολιτική. Παράλληλα, η Επιτροπή εκφράζει έντονη ανησυχία για την αυξανόμενη πόλωση στην κοινωνία και τις αδυναμίες στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Ειδικότερα για την εξωτερική πολιτική σημειώνεται ότι το Βελιγράδι συνεχίζει να καταγράφει χαμηλά ποσοστά ευθυγράμμισης με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας της ΕΕ, κυρίως λόγω της άρνησής του να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία.
Όσον αφορά τον διάλογο με την Πρίστινα, η ΕΕ ζητά από τη Σερβία να σταματήσει να αντιτίθεται στην ένταξη του Κοσόβου σε διεθνείς οργανισμούς και να εφαρμόσει τη Συμφωνία της Οχρίδας (2023). Ασκεί επίσης δριμεία κριτική για την έλλειψη λογοδοσίας των υπευθύνων για τα αιματηρά επεισόδια στο χωριό Μπάνισκα τον Σεπτέμβριο του 2023.
Οι Βρυξέλλες αφήνουν, ωστόσο, ένα «παράθυρο» αισιοδοξίας για τη Σερβία, σημειώνοντας ότι οι πρόσφατες βουλευτικές εκλογές και ο σχηματισμός της νέας κυβέρνησης αποτελούν μια ευκαιρία για ένα «νέο ξεκίνημα» και την αναστροφή των αρνητικών τάσεων.
Η έκθεση για το Κόσοβο εστιάζει στην παρατεταμένη θεσμική παράλυση, η οποία «έχει εγκλωβίσει τη χώρα και έχει εμποδίσει την προώθηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων». Η Κομισιόν διαπιστώνει μηδενική πρόοδο στο κράτος δικαίου και περιορισμένα αποτελέσματα στη μάχη κατά της διαφθοράς.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, με την έκθεση να υπογραμμίζει τις επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων, ορισμένες εκ των οποίων προέρχονται ακόμη και από στελέχη της κυβέρνησης. Στον οικονομικό τομέα, η περιορισμένη πρόοδος στην ενέργεια συνεχίζει να αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη.
Στο ζήτημα του διαλόγου, η ΕΕ επικρίνει την Πρίστινα για την άρνηση της να προχωρήσει στη συγκρότηση της Ένωσης Σερβικών Δήμων (ZSO). Οι Βρυξέλλες καλούν το Κόσοβο να ξεκινήσει τη διαδικασία βάσει των δεσμεύσεών του και ξεκαθαρίζουν ότι το καθεστώς των σερβικών δομών πρέπει να επιλυθεί μέσω διαλόγου και όχι με μονομερείς ή ασυντόνιστες ενέργειες.
