Συντονισμένη επίθεση στον πολιτισμό και την εκπαίδευση της Ουκρανίας καταγγέλλει η διεθνής εκδοτική κοινότητα, καθώς οι πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones προκάλεσαν το θάνατο έξι ανθρώπων και την ολική καταστροφή περισσότερων από 8 εκατομμυρίων βιβλίων.
Τα πλήγματα κατάφεραν καίριο χτύπημα σε υποδομές, τυπογραφεία και αποθήκες εκδοτικών οίκων σε πόλεις όπως το Κίεβο, το Χάρκοβο, η Ζαπορίζια, το Σούμι και η Χερσώνα. Η απώλεια αυτή ισοδυναμεί σχεδόν με το ένα τρίτο της συνολικής ετήσιας παραγωγής της χώρας, η οποία υπολογίζεται σε 25 εκατομμύρια τόμους. Ιδιαίτερα βαρύ είναι το πλήγμα για την παιδεία, καθώς ανάμεσα στα αποτεφρωμένα έντυπα περιλαμβάνονται 600.000 σχολικά εγχειρίδια που προορίζονταν για τη νέα σχολική χρονιά.
Το πλέον καταστροφικό επεισόδιο σημειώθηκε την 1η Αυγούστου, όταν δύο ρωσικά drones έπληξαν το αυτοματοποιημένο κέντρο διανομής της εταιρείας RNK-Ranok κοντά στο Χάρκοβο. Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε εκτάθηκε σε 10.000 τετραγωνικά μέτρα, καταστρέφοντας 8 εκατομμύρια βιβλία και 28.000 διαφορετικούς τίτλους, τόσο της ίδιας όσο και άλλων εκδοτικών οίκων (Zhorzh, One More Page, Osnova, KnyhoLand). Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Βίκτορ Κρούγκλοφ, υπολόγισε τη ζημιά στα 20 εκατομμύρια ευρώ (1 δισ. ουκρανικές γρίβνιες), τονίζοντας ότι η διπλή στόχευση της ίδιας εγκατάστασης αποδεικνύει τον προσχεδιασμένο χαρακτήρα της ενέργειας.
Για την RNK-Ranok, η επίθεση αυτή ήταν το τέταρτο χτύπημα μέσα στο 2026, μετά τον βομβαρδισμό άλλης αποθήκης τον Μάιο και την επίθεση στα γραφεία της στο Κίεβο λίγες εβδομάδες αργότερα. Παρά τις προσπάθειες διασποράς των αποθεμάτων σε διαφορετικές περιοχές, ο ολόκληρος ο κλάδος δέχθηκε αλλεπάλληλα χτυπήματα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο καταστράφηκε η κεντρική αποθήκη της Denka Logistics (συνεργάτη της BookChef) παραδίδοντας στις φλόγες 800.000 βιβλία, ενώ σοβαρές ζημιές υπέστη και το τυπογραφείο Megapoligraf. Στις 18 Ιουλίου χάθηκαν 250.000 βιβλία από αποθήκη του εκδοτικού οίκου Knygolove, ενώ την επόμενη ημέρα βαλλιστικός πύραυλος ισοπέδωσε το τυπογραφείο Konvi, καταστρέφοντας μηχανήματα, 250.000 έτοιμα σχολικά βιβλία και πρώτες ύλες για ακόμη 350.000 τόμους.
Οι Ουκρανοί εκδότες στοχοποιούνται συστηματικά και προσπαθούν, παρά τον πόλεμο, να κρατήσουν ζωντανό τον πολιτισμό της χώρας και να επιτρέψουν στα παιδιά να συνεχίσουν να μαθαίνουν.
Αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας και μέτρα στήριξης
Η Διεθνής Ένωση Εκδοτών καταδίκασε απερίφραστα τα γεγονότα, με την πρόεδρο της Επιτροπής για την Ελευθερία της Έκδοσης, Τζέσικα Ζάνγκερ, να υπογραμμίζει ότι οι επιθέσεις αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας εξάλειψης της ουκρανικής ταυτότητας.
Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια εξάλειψης της ουκρανικής κουλτούρας.
Από την πλευρά της, η ουκρανική κυβέρνηση έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή ειδικά προγράμματα οικονομικής ενίσχυσης για τους πληγέντες εκδοτικούς φορείς. Ωστόσο, η αναπλήρωση του εκπαιδευτικού και λογοτεχνικού υλικού παραμένει ένας δύσκολος αγώνας δρόμου, καθώς η διεθνής εκδοτική κοινότητα καλείται πλέον να συνδράμει έμπρακτα για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.