Η εκρηκτική άνοδος του τουρισμού μετά την πανδημία εκτόξευσε τις τιμές στη χώρα των πάγων και των ηφαιστείων. Κάτοικοι και επισκέπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δυσβάσταχτο κόστος ζωής και έντονες στεγαστικές πιέσεις.
Στην κορυφή των πιο ακριβών χωρών του πλανήτη σκαρφάλωσε ξανά η Ισλανδία, αφήνοντας πίσω της για πρώτη φορά μετά από χρόνια την Ελβετία, η οποία παραδοσιακά κρατούσε τα σκήπτρα του κόστους διαβίωσης. Η ανατροπή αυτή προκύπτει από πρόσφατους υπολογισμούς του τοπικού εργατικού συνδικάτου υπαλλήλων Viska.
Σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει το Bloomberg, το επίπεδο των τιμών στην Ισλανδία ξεπερνά πλέον κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες το αντίστοιχο της Ελβετίας. Τα στοιχεία αυτά επεξεργάστηκε ο οικονομολόγος του συνδικάτου, Βίλχιαλμουρ Χίλμαρσον, βασιζόμενος σε δεδομένα της Eurostat και της Κεντρικής Τράπεζας της Ισλανδίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία της Eurostat, η τελευταία φορά που η Ισλανδία είχε βρεθεί σε υψηλότερα επίπεδα τιμών από την Ελβετία ήταν το 2018.
Το «τίμημα» της τουριστικής έκρηξης
Αυτή η εξέλιξη φέρνει στην επιφάνεια τις δομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η μικρή οικονομία του Βόρειου Ατλαντικού, η οποία παρουσιάζει ιστορικά έντονες διακυμάνσεις με απότομους κύκλους ανάπτυξης και ύφεσης.
Η εντυπωσιακή αύξηση των τουριστικών ροών στη μεταπανδημική εποχή αποτέλεσε μεν το βασικό καύσιμο για την οικονομική ανάκαμψη της χώρας, όμως παράλληλα πυροδότησε ένα σφοδρό κύμα ανατιμήσεων. Η κεντρική τράπεζα της Ισλανδίας δίνει πλέον μάχη για να τιθασεύσει αυτές τις πληθωριστικές πιέσεις.
«Ο τουρισμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον πληθωρισμό των υπηρεσιών. Η κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης που προέρχεται από τους επισκέπτες παρέσυρε ανοδικά και τους μισθούς», εξήγησε ο κ. Χίλμαρσον. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι μεγάλο μέρος του προβλήματος εντοπίζεται στην αγορά ακινήτων, καθώς η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb δημιουργεί έναν σκληρό ανταγωνισμό για στέγαση ανάμεσα στους τουρίστες και τους μόνιμους κατοίκους.
Σήμα κινδύνου από τους επισκέπτες
Η ταχύτητα της ανόδου των τιμών είναι εντυπωσιακή, αν αναλογιστεί κανείς ότι τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2024 (τα οποία αποτελούν τα πιο πρόσφατα ολοκληρωμένα ετήσια δεδομένα) έδειχναν την Ελβετία να προηγείται της Ισλανδίας κατά περισσότερες από επτά ποσοστιαίες μονάδες σε όρους αγοραστικής δύναμης.
Ωστόσο, η κατάσταση αυτή φαίνεται πως αγγίζει τα όριά της. Πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε ο τουριστικός οργανισμός της Ισλανδίας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς αποκαλύπτει ότι το υπερβολικά υψηλό κόστος έχει αρχίσει πλέον να λειτουργεί αποτρεπτικά για τους ξένους ταξιδιώτες.
Σχολιάζοντας τις μακροπρόθεσμες προοπτικές, ο οικονομολόγος του συνδικάτου Viska επεσήμανε την ανάγκη για αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου: «Η Ισλανδία δεν επενδύει επαρκώς σε παραγωγικούς τομείς. Είμαστε υπερβολικά εξαρτημένοι από κλάδους έντασης εργασίας, οι οποίοι παράγουν διαρκώς νέες πληθωριστικές πιέσεις. Είναι επιτακτική ανάγκη να αναπτύξουμε περισσότερους πυλώνες στην οικονομία μας», κατέληξε.