Έντονη κινητικότητα καταγράφεται τις τελευταίες ώρες στις επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τις δύο πλευρές να φαίνεται πως εξετάζουν ένα πρώτο πλαίσιο συνολικής συμφωνίας για αποκλιμάκωση της έντασης και αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, η Τεχεράνη έλαβε προσχέδιο ενός αρχικού ανεπίσημου πλαισίου για μνημόνιο κατανόησης (MoU) με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο στοχεύει στον τερματισμό των εχθροπραξιών και στη σταδιακή επαναφορά της σταθερότητας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Με βάση το φερόμενο σχέδιο, το Ιράν θα δεσμευτεί να αποκαταστήσει εντός ενός μήνα την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ στα προπολεμικά επίπεδα, εξέλιξη που θεωρείται κρίσιμη για την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ φέρονται διατεθειμένες να αποσύρουν στρατιωτικές δυνάμεις από περιοχές πέριξ του Ιράν και να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό που είχε επιβληθεί το προηγούμενο διάστημα.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η προτεινόμενη διευθέτηση αφορά αποκλειστικά την εμπορική ναυσιπλοΐα και δεν περιλαμβάνει πολεμικά πλοία. Παράλληλα, η διαχείριση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ προβλέπεται να γίνεται υπό ιρανική εποπτεία, σε συνεργασία με το Ομάν, το οποίο διατηρεί διαχρονικά ρόλο διαμεσολαβητή στις κρίσεις της περιοχής.
Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε ακόμη ότι, εφόσον υπάρξει οριστική συμφωνία εντός 60 ημερών, αυτή θα μπορούσε να επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, προσδίδοντας διεθνή θεσμική κατοχύρωση στη συμφωνία. Ωστόσο, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει χωρίς «απτή επαλήθευση» των αμερικανικών δεσμεύσεων.
Εκτακτο υπουργικό Συμβούλιο στο Λευκό Οίκο
Στην Ουάσιγκτον επικρατεί έντονη κινητικότητα. Ο πρόεδρος Donald Trump συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, με βασικό αντικείμενο τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας. Σύμφωνα με διεθνή μέσα, ο Τραμπ εμφανίζεται πεπεισμένος ότι μπορεί να επιτευχθεί μία συμφωνία που θα επιτρέψει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, θα μειώσει την ένταση στην περιοχή και θα του δώσει τη δυνατότητα να παρουσιάσει πολιτικά μια «νίκη» στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής.
Οι αγορές, πάντως, φαίνεται πως ήδη προεξοφλούν αποκλιμάκωση της κρίσης. Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν ισχυρή πτώση, με το Brent να υποχωρεί κάτω από τα 95 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας απώλειες σχεδόν 5%, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι απομακρύνεται —τουλάχιστον προς το παρόν— ο κίνδυνος σοβαρής διαταραχής στη διεθνή ενεργειακή τροφοδοσία.
Παρά το θετικό κλίμα, αρκετά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά και αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο δύσκολων διαπραγματεύσεων το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, η εικόνα που διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή είναι ότι
- Ουάσιγκτον και Τεχεράνη επιχειρούν να περάσουν από τη στρατιωτική αντιπαράθεση σε μια ελεγχόμενη διαδικασία πολιτικής και διπλωματικής αποκλιμάκωσης, με κεντρικό στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών ενέργειας.