Προσωρινή εξαίρεση 30 ημερών που επιτρέπει στην Ινδία να συνεχίσει την αγορά ρωσικού πετρελαίου ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και αυξάνει τους φόβους για ελλείψεις στην προσφορά.
Η απόφαση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την επιβολή -και την προσωρινή άρση- «ποινικών» δασμών 25% στην Ινδία για τις αγορές ρωσικού αργού. Η Ουάσιγκτον χορήγησε τώρα περιορισμένη άδεια στους ινδικούς διυλιστικούς ομίλους να αγοράσουν φορτία ρωσικού πετρελαίου που βρίσκονται ήδη σε δεξαμενόπλοια στη θάλασσα, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η ροή πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, το μέτρο αποτελεί «βραχυπρόθεσμη λύση» που δεν θα αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στη Ρωσία, καθώς αφορά μόνο φορτία που είχαν ήδη φορτωθεί πριν από τις 5 Μαρτίου και παραμένουν σε μεταφορά.
Άνοδος στις τιμές πετρελαίου
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκε κατά 8,51%, ή 6,35 δολάρια, κλείνοντας στα 81,01 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από το 2020. Tο διεθνές benchmark Brent crude αυξήθηκε κατά σχεδόν 5%, φθάνοντας τα 85,41 δολάρια το βαρέλι.
Οι αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες στις εξελίξεις, καθώς η σύγκρουση επηρεάζει τις ροές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο και αυξάνει το κόστος ασφάλισης για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από την περιοχή.
Η σημασία της Ινδίας στην αγορά πετρελαίου
Η Ινδία αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου παγκοσμίως και έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαϊκών προϊόντων, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη σταθερότητα της προμήθειάς της για την παγκόσμια αγορά.
Η χώρα είχε ήδη αρχίσει να αντικαθιστά μέρος των ρωσικών εισαγωγών με προμήθειες από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η κλιμάκωση της σύγκρουσης και οι διαταραχές στις μεταφορές από τον Περσικό Κόλπο ωθούν το Νέο Δελχί να στραφεί εκ νέου προς το ρωσικό πετρέλαιο.
Αναλυτές της αγοράς αναφέρουν ότι ινδικά διυλιστήρια αναζητούν ενεργά άμεσα διαθέσιμα φορτία ρωσικού αργού, ενώ τις τελευταίες ημέρες εκτιμάται ότι έχουν αγοραστεί έως και 6–8 εκατομμύρια βαρέλια.
Κίνδυνος για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία μέσω της οποίας μετακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Αναλυτές σημειώνουν ότι τις τελευταίες ημέρες δεν έχουν καταγραφεί διελεύσεις φορτωμένων δεξαμενόπλοιων από το στενό, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω περιορισμό της προσφοράς.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εξετάζει πρόσθετα μέτρα για συγκράτηση των τιμών, μεταξύ άλλων προσφέροντας ασφάλιση πολιτικού κινδύνου για δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο.
Βαλβίδα αποσυμπίεσης
Η εξαίρεση των 30 ημερών θεωρείται από αναλυτές «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για την αγορά, καθώς η απώλεια παραγωγής από χώρες του Κόλπου εκτιμάται ότι μπορεί να φθάνει ακόμη και τα 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ωστόσο, η διάρκεια του μέτρου θεωρείται περιορισμένη. Όπως σημειώνουν ειδικοί της αγοράς, εάν οι διαταραχές στην παραγωγή και στις μεταφορές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή συνεχιστούν πέρα από τις επόμενες εβδομάδες, οι πιέσεις στις τιμές και στην προσφορά ενδέχεται να ενταθούν.