Η εμπορική εκεχειρία ΗΠΑ-Κίνας παρατείνεται έως τις 10 Ιανουαρίου, σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, την ώρα που ο Σι Τζινπίνγκ πραγματοποιεί κρατική επίσκεψη στην Ουάσιγκτον. Η συμφωνία διατηρεί χαμηλότερους δασμούς και τη ροή σπάνιων γαιών, χωρίς να λύνει τα βαθύτερα προβλήματα στις εμπορικές σχέσεις.
Η ανακοίνωση του Μπέσεντ ήρθε την ώρα που ο Κινέζος πρόεδρος έφτανε στην αμερικανική πρωτεύουσα για κρατική επίσκεψη έως την Παρασκευή. Μιλώντας στο Fox News, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι η εμπορική εκεχειρία, η οποία επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο, θα παραταθεί κατά δύο μήνες, έως τις 10 Ιανουαρίου. Όπως πρόσθεσε, το Πεκίνο θα πρέπει να υλοποιήσει περισσότερες δεσμεύσεις.
Η συμφωνία είχε επιτευχθεί σε συνάντηση των δύο ηγετών στη Νότια Κορέα τον Οκτώβριο και προέβλεπε έναν χρόνο εμπορικής αποκλιμάκωσης. Πριν από τη σύνοδο αυτής της εβδομάδας, οι προσδοκίες ήταν ότι η εκεχειρία θα μπορούσε να παραταθεί για έξι μήνες ή ακόμη περισσότερο. Η κινεζική κρατική τηλεόραση δεν είχε μεταδώσει άμεσα σχόλιο για την ανακοίνωση του Μπέσεντ.
Η δίμηνη παράταση αφήνει, έτσι, ανοιχτό το εμπορικό μέτωπο αντί να σηματοδοτεί μια μακρύτερη περίοδο σταθερότητας. Ο Σκοτ Κένεντι, του αμερικανικού Center for Strategic and International Studies, εκτίμησε ότι η σύντομη παράταση ενδέχεται να δείχνει πως η Ουάσιγκτον δεν είναι ικανοποιημένη από τις κινεζικές προτάσεις και επιθυμεί να διατηρήσει την πίεση. Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, παρατείνεται το χρονικό περιθώριο, ώστε ο Σι να μπορεί να συμμετάσχει στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι.
Οι σπάνιες γαίες παραμένουν στο επίκεντρο
Η εμπορική εκεχειρία δεν εξαλείφει, πάντως, τα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. Ο Γενς Έσκελουντ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα, επισήμανε ότι μια απλή παράταση της συμφωνίας δεν απαντά σε ζητήματα όπως η απουσία τυποποιημένης διαδικασίας για τις αιτήσεις αδειών εξαγωγής σπάνιων γαιών.
Οι σπάνιες γαίες έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά διαπραγματευτικά εργαλεία της Κίνας στον εμπορικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ, καθώς χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα τεχνολογικών και βιομηχανικών εφαρμογών. Η διασφάλιση της ροής τους αποτελεί συνεπώς κρίσιμο στοιχείο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, ενώ η πρόσβαση σε αυτές παραμένει ένα από τα σημεία στα οποία οι δύο πλευρές καλούνται να βρουν πιο σταθερούς κανόνες.
Από την πλευρά του, ο Σι, στο επίσημο μήνυμα για την άφιξή του στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι αναμένει «καρποφόρα αποτελέσματα» από την επίσκεψη. Υποστήριξε ότι οι δύο χώρες πρέπει να λειτουργούν ως εταίροι και όχι ως αντίπαλοι και να οικοδομήσουν μια σταθερή σχέση, στην οποία ο ανταγωνισμός και οι διαφορές θα αντιμετωπίζονται. Το κινεζικό μήνυμα δεν έκανε ειδική αναφορά στους δασμούς, τις σπάνιες γαίες ή την τεχνητή νοημοσύνη.
Από το εμπόριο στην AI και το Ιράν
Η άφιξη του Σι στην Ουάσιγκτον συνοδεύτηκε από εικόνες που μετέδωσε η κινεζική κρατική τηλεόραση, με τον Ντόναλντ και τη Μελάνια Τραμπ να υποδέχονται τον Κινέζο πρόεδρο και τη σύζυγό του, Πενγκ Λιγιουάν, στη βάση του αεροσκάφους. Το πλάνο δεν έδειξε χειραψία μεταξύ των δύο ηγετών, αλλά επικεντρώθηκε στη χειραψία του Σι και της Πενγκ με δύο παιδιά που τους προσέφεραν ανθοδέσμες.
Μετά την υποδοχή, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι θα συζητήσει με τον Σι και τη σύγκρουση στο Ιράν, μαζί με «πολλά άλλα θέματα». Η ατζέντα της συνάντησης, επομένως, υπερβαίνει πλέον το εμπορικό πεδίο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου συνδέονται όλο και περισσότερο με ευρύτερα ζητήματα γεωπολιτικής και τεχνολογίας.
Ο Μπέσεντ είχε προηγουμένως συναντηθεί στη Νέα Υόρκη με τον Κινέζο αντιπρόεδρο Χε Λιφένγκ, πριν από την άφιξη του Σι. Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, οι δύο πλευρές συζήτησαν ακόμη και τη δημιουργία ενός συστήματος προειδοποίησης για περιστατικά που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη. Σήμερα, Πέμπτη, κορυφαία στελέχη αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων αναμένεται να συμμετάσχουν σε δείπνο κορυφής, χωρίς αντίστοιχη παρουσία Κινέζων εκπροσώπων των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Η επίσκεψη του Σι εντάσσεται σε μια ευρύτερη ακολουθία επαφών. Ο Τραμπ είχε επισκεφθεί το Πεκίνο τον Μάιο, ενώ οι δύο ηγέτες ενδέχεται να συναντηθούν εκ νέου στο περιθώριο της συνόδου APEC στη Σεντζέν τον Νοέμβριο και στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο. Στην Ουάσιγκτον τον Σι συνοδεύουν, σύμφωνα με τα κινεζικά κρατικά μέσα, ο Κάι Τσι, μέλος της Μόνιμης Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου, και ο κορυφαίος διπλωμάτης της Κίνας, Γουάνγκ Γι.
Η δίμηνη παράταση δεν σημαίνει επομένως ότι η εμπορική σύγκρουση ΗΠΑ-Κίνας έχει κλείσει. Διατηρεί προσωρινά ένα πλαίσιο χαμηλότερων δασμών και απρόσκοπτης ροής κρίσιμων πρώτων υλών, ενώ ταυτόχρονα αφήνει τις δύο πλευρές να διαπραγματεύονται υπό πίεση. Το επόμενο ορόσημο είναι πλέον η 10η Ιανουαρίου, όταν θα φανεί εάν η προσωρινή εκεχειρία θα οδηγήσει σε πιο σταθερή συμφωνία ή σε νέο γύρο εμπορικής αντιπαράθεσης.