Παράθυρο ευκαιρίας για τον απεγκλωβισμό περισσότερων από 800 πλοίων που έχουν παγιδευτεί στον Περσικό Κόλπο, δίνει η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Το σχεδόν κλείσιμο αυτής της ζωτικής θαλάσσιας οδού για εβδομάδες έχει δημιουργήσει μια πρωτοφανή παγκόσμια κρίση εφοδιασμού ενέργειας, καθώς το Ιράν ενίσχυσε τον έλεγχό του μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Αδυνατώντας να εγγυηθούν την ασφάλεια χιλιάδων ναυτικών και των φορτίων τους έπειτα από πολλαπλές επιθέσεις, τα πλοία παρέμειναν σε αναμονή και στις δύο πλευρές, με την κυκλοφορία να έχει μειωθεί δραστικά.
Λίγες ώρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας που είχε θέσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, οι δύο πλευρές συμφώνησαν την Τρίτη σε κατάπαυση του πυρός με αντάλλαγμα την επαναλειτουργία των στενών. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς: το Ιράν δηλώνει ότι συμφώνησε σε δύο εβδομάδες ασφαλούς διέλευσης σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του και εντός «τεχνικών περιορισμών», ενώ ο Τραμπ ανακοίνωσε «ΠΛΗΡΗ, ΑΜΕΣΗ και ΑΣΦΑΛΗ ΕΠΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ».
Παραμένει αδιευκρίνιστο αν έχει συμφωνηθεί κάποιο αντάλλαγμα ή πότε τίθεται σε ισχύ η εκεχειρία.
Τα πλοία που μεταφέρουν ενέργεια αποτελούν μεγάλο μέρος του στόλου που έχει εγκλωβιστεί στον κόλπο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 426 δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και καθαρά καύσιμα, καθώς και 34 πλοία μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου και 19 πλοία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Τα υπόλοιπα μεταφέρουν ξηρά φορτία, όπως αγροτικά προϊόντα, μέταλλα ή/και εμπορευματοκιβώτια.
Η κίνηση των πλοίων LNG παρακολουθείται ιδιαίτερα στενά, καθώς κανένα φορτωμένο πλοίο δεν έχει διασχίσει τα στενά από την έναρξη του πολέμου, ενώ μια πρόσφατη απόπειρα διέλευσης κατέληξε σε αναστροφή της τελευταίας στιγμής. Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης LNG διήλθε από το Ορμούζ πέρυσι.
Σύμφωνα με καταγραφή του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού στα τέλη Μαρτίου, περίπου 20.000 άμαχοι ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε αυτά τα πλοία, καθώς και σε άλλα βοηθητικά και υποστηρικτικά σκάφη. Τα πληρώματα αντιμετωπίζουν μειούμενα αποθέματα, κόπωση και ψυχολογική πίεση, προειδοποίησε η υπηρεσία του ΟΗΕ.