Σε κρίσιμη διπλωματική κίνηση για την αποκλιμάκωση της κρίσης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ προχωρούν οι έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών τους σχεδιάζουν να συναντηθούν με τον Ιρανό ομόλογό τους, Αμπάς Αραγτσί, σε μια προσπάθεια να εξασφαλιστεί συμφωνία για την προσωρινή διαχείριση της ναυσιπλοΐας και να αποκατασταθούν οι ενεργειακές ροές, αναφέρουν οι Financial Times.
Η συνάντηση, με πρωτοβουλία του Ομάν, έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα στη Σαλαλάχ του Ομάν και, εφόσον πραγματοποιηθεί, θα είναι η πρώτη συνάντηση μεταξύ των κορυφαίων διπλωματών των έξι κρατών-μελών του GCC και ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας τον Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για το θέμα, η συνάντηση έχει προγραμματιστεί να γίνει στην παραθαλάσσια πόλη της Σαλαλάχ, αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Αρκετά κράτη έχουν ήδη επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αναμένεται ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια του Ομάν και του Ιράν να εξασφαλίσουν τη συναίνεση των έξι κρατών του Κόλπου για μια προσωρινή συμφωνία σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Η συμφωνία θα αφορά τη διαχείριση της διέλευσης των πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η ένταση και να επανέλθουν οι ενεργειακές ροές.
Η Τεχεράνη και το Μουσκάτ είχαν ανακοινώσει πριν από λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες ότι οριστικοποιούν μια προσωρινή συμφωνία, σύμφωνα με την οποία τα πλοία θα εισέρχονται στα Στενά μέσω ιρανικών υδάτων και θα εξέρχονται κυρίως μέσω της διαδρομής που περνά από το Ομάν. Ωστόσο, διπλωμάτες προειδοποιούν ότι για να υπάρξει πλήρες άνοιγμα των Στενών απαιτείται συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Εφόσον η συνάντηση πραγματοποιηθεί, θα αποτυπώσει την αίσθηση του επείγοντος που επικρατεί στις χώρες της περιοχής για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Τα δύο κράτη εξακολουθούν να συγκρούονται για τον έλεγχο και τη λειτουργία αυτής της κρίσιμης αρτηρίας των παγκόσμιων ενεργειακών εξαγωγών.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία καταδεικνύει την προσπάθεια των χωρών του Κόλπου να περιορίσουν την ένταση στις σχέσεις τους με την Τεχεράνη, μετά τις επιθέσεις με πυραύλους και drones που εξαπέλυσαν ιρανικές δυνάμεις εναντίον αραβικών γειτονικών κρατών, ως αντίποινα για τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς.
Οι χώρες του Κόλπου αναγνωρίζουν ότι η διαχείριση των σχέσεών τους με το Ιράν είναι κρίσιμη, εάν η περιοχή πρόκειται να επιστρέψει σε οποιαδήποτε μορφή σταθερότητας. Ιδιαίτερα η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διατηρήσει διπλωματικές επαφές με την Τεχεράνη, παρά τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον τους.
«Για το Ιράν και το Ομάν, το ζήτημα είναι να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του GCC, ώστε να χρησιμοποιήσουν αυτή τη στήριξη για να πείσουν τις ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών», δήλωσε ένα από τα πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για το θέμα.
Από την πλευρά τους, τα κράτη του GCC επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι «ό,τι συμφωνηθεί θα είναι προσωρινό και ότι θα μπορούν να εισέρχονται και να εξέρχονται πλοία». Η συγκεκριμένη θέση αποτυπώνει το βασικό ζητούμενο για τις χώρες του Κόλπου: να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα χωρίς η προσωρινή συμφωνία να εξελιχθεί σε μόνιμη διευθέτηση που θα δημιουργούσε νέα δεδομένα στην περιοχή.
Το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν. Η συμμετοχή και των έξι χωρών στη διαδικασία θεωρείται κρίσιμη για την προσπάθεια διαμόρφωσης μιας κοινής περιφερειακής στάσης απέναντι στην κρίση.
Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος και λόγω της ενεργειακής σημασίας των Στενών του Ορμούζ. Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό έχει άμεσες επιπτώσεις στις εξαγωγές ενέργειας και στις διεθνείς αγορές, γεγονός που καθιστά την αποκατάσταση των ροών βασική προτεραιότητα για τις χώρες της περιοχής.
Ο Αμπάς Αραγτσί είχε συμμετάσχει για τελευταία φορά σε σύνοδο του GCC τον Οκτώβριο του 2024 στη Ντόχα. Η επικείμενη συνάντηση στη Σαλαλάχ, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτήσει έτσι μια σημαντική επαναφορά του απευθείας διαλόγου μεταξύ του Ιράν και των έξι αραβικών κρατών του Κόλπου, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή βρίσκεται στη δίνη της σύγκρουσης και οι πιέσεις για αποκλιμάκωση αυξάνονται.