Την αλλαγή του κοινοτικού πλαισίου για τις υποχρεωτικές ποσοστώσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου διεκδικεί η Ολλανδία, υποστηρίζοντας ότι το υφιστάμενο σύστημα μετακυλίει στις κυβερνήσεις αρμοδιότητες που οφείλουν να καλύπτονται από την ελεύθερη αγορά.
Η απόφαση αυτή έρχεται ως απόρροια της δαπάνης ύψους σχεδόν 1 δισ. ευρώ που αναγκάστηκε να εκταμιεύσει το Άμστερνταμ εντός του έτους για την πλήρωση των αποθεμάτων του.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg, οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιβάλλουν επίπεδα πλήρωσης με βάση τη συνολική αποθηκευτική χωρητικότητα κάθε κράτους-μέλους και όχι την εγχώρια κατανάλωση. Η συγκεκριμένη μεθοδολογία επιβαρύνει δυσανάλογα την Ολλανδία, η οποία διαθέτει εκτεταμένες υποδομές αποθήκευσης αλλά φθίνουσα εγχώρια ζήτηση.
Ασύμφορη η αποθήκευση λόγω γεωπολιτικής κρίσης
Η υπουργός Κλίματος της χώρας, Stientje van Veldhoven, υπογράμμισε σε ενημέρωση προς το κοινοβούλιο ότι η μείωση της ζήτησης και οι μαζικές κρατικές αγορές από άλλα ευρωπαϊκά κράτη έχουν στρεβλώσει τα οικονομικά κίνητρα.
Παράλληλα, η γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχει διπλασιάσει τις τιμές των ευρωπαϊκών συμβολαίων φυσικού αερίου, οδηγώντας τις στο υψηλότερο σημείο από τα τέλη του 2022. Η εξέλιξη αυτή κατέστησε τις τιμές άμεσης παράδοσης (spot) ακριβότερες από τα χειμερινά προθεσμιακά συμβόλαια, καθιστώντας οικονομικά ζημιογόνα την έγχυση αερίου κατά τη θερινή περίοδο.
Εξαιτίας αυτής της ασυμμετρίας, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών βρίσκεται σήμερα στο 70% (έναντι εποχικού μέσου όρου 86%), ενώ στην Ολλανδία περιορίζεται μόλις στο 56%.
Προτάσεις για μετακύλιση της ευθύνης στην αγορά και στρατηγικό απόθεμα
Το Άμστερνταμ υποστηρίζει ότι οι υποδομές του λειτουργούν ως περιφερειακός κόμβος που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια γειτονικών κρατών, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μηχανισμός επιμερισμού του σχετικού κόστους.
Στο πλαίσιο αυτό, η ολλανδική κυβέρνηση εξετάζει:
-
Υποχρεώσεις στους προμηθευτές: Τη μεταφορά της ευθύνης διατήρησης ασφαλών αποθεμάτων στους ιδιώτες προμηθευτές που τροφοδοτούν προστατευόμενους καταναλωτές (όπως τα νοικοκυριά).
-
Δημιουργία Στρατηγικού Αποθέματος: Την αντικατάσταση του εμπορικού μοντέλου από ένα αμιγώς κρατικό στρατηγικό απόθεμα έκτακτης ανάγκης, με δυνατότητα αύξησης της διαθέσιμης εφεδρείας από τις 5 TWh έως και τις 72 TWh. Το απόθεμα αυτό θα ενεργοποιείται αποκλειστικά σε περιπτώσεις σοβαρών διαταραχών εφοδιασμού, κατά το πρότυπο των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
