Χωρίς ουσιαστική πρόοδο στα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα του πλανήτη αλλά με έντονο τεχνολογικό και διπλωματικό παρασκήνιο ολοκληρώθηκε η 81η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Οι εργασίες του κορυφαίου διεθνούς οργάνου σημαδεύτηκαν από σκληρές αντιπαραθέσεις, απουσίες-σοκ και την κυριαρχία του προβληματισμού γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), η οποία επισκίασε ακόμη και τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής.
Η κλιμάκωση στον Κόλπο και οι επαφές για την Ουκρανία
Στο επίκεντρο των γεωπολιτικών τριγμών βρέθηκε εκ νέου η Μέση Ανατολή. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν αντάλλαξαν βαρύτατους χαρακτηρισμούς στην αίθουσα της Ολομέλειας, με την Ουάσινγκτον να προειδοποιεί με «εξολόθρευση» και την Τεχεράνη να καταγγέλλει «νοοτροπία εκφοβισμού».
Παρά το ψυχροπολεμικό κλίμα, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος αποκάλυψε στο Reuters ότι η χώρα του εξετάζει αμερικανικές προτάσεις που σχετίζονται με την άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται άμεση συμφωνία στον ορίζοντα.
Στο μέτωπο της Ανατολικής Ευρώπης, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε συνομιλίες με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ. Μετά το πέρας των επαφών, υπήρξαν ενδείξεις ότι οι δύο πλευρές εξετάζουν το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης εκεχειρίας που θα επικεντρωθεί στην προστασία των ενεργειακών υποδομών και της ναυτιλίας στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς το Κίεβο και οι σύμμαχοί του επιχειρούν να θωρακιστούν ενόψει του χειμώνα.
Η «έκρηξη» γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη
Η φετινή Σύνοδος σημαδεύτηκε από την πρωτοφανή ανησυχία για τους κινδύνους της ΑΙ, έπειτα από μια σειρά σοβαρών παραβιάσεων ασφαλείας σε κυβερνητικούς και διεθνείς οργανισμούς. Στο πλαίσιο ειδικής συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, κορυφαίοι επικεφαλής τεχνολογικών κολοσσών —όπως η OpenAI και η Anthropic— απηύθυναν επείγουσα έκκληση στις κυβερνήσεις για αυστηρότερο συντονισμό και διαχείριση του τομέα.
Διαφορετική στάση τήρησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στην ομιλία του απέρριψε κατηγορηματικά κάθε προοπτική δημιουργίας ενός παγκοσμιοποιημένου πλαισίου ελέγχου της τεχνολογίας, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές ανησυχίες ως «άρρωστη συνωμοσία».
Διπλωματικές ανατροπές και ηχηρές απουσίες
Απρόσμενες εξελίξεις καταγράφηκαν στο πεδίο της Λατινικής Αμερικής. Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, πραγματοποίησε την πρώτη της κατ' ιδίαν συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά την αμφιλεγόμενη επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκε η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους της χώρας, με τον Αμερικανό πρόεδρο να χαρακτηρίζει την πρόσφατη πετρελαϊκή συμφωνία ανάμεσα στις δύο χώρες ως «τη μεγαλύτερη συμφωνία που έχει γίνει ποτέ».
Την ίδια στιγμή, η Σύνοδος σημαδεύτηκε από σημαντικά κενά:
-
Ο αρχηγός του σουδανικού στρατού, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, αποκλείστηκε από τη διοργάνωση καθώς οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να του εκδώσουν βίζα, σε μια κίνηση που βαθαίνει την κρίση στη μεγαλύτερη ανθρωπιστική τραγουδία παγκοσμίως.
-
Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς περιορίστηκε σε διαδικτυακή παρέμβαση, καταγγέλλοντας τους περιορισμούς που επέβαλε η Ουάσινγκτον στην αποστολή του.
Η δομική κρίση του ΟΗΕ
Ο παγκόσμιος οργανισμός παραμένει εγκλωβισμένος σε μια «κρίση ανοιχτού τύπου», όπως επισημαίνουν αναλυτές, βρισκόμενος αντιμέτωπος με συρρικνωμένους προϋπολογισμούς και περιορισμένη πολιτική επιρροή. Η κριτική από την Ουάσινγκτον παραμένει δριμεία, με τον Λευκό Οίκο να χαρακτηρίζει το σώμα «διογκωμένο» και να προχωρά σε περικοπές χρηματοδότησης και αποχωρήσεις από επιμέρους δομές.