Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπολύει επίθεση με δασμούς στην Ευρώπη, με στόχο να προσαρτήσουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία, διεθνής δημοσιογραφική έρευνα αποκαλύπτει ότι ήδη πρόσωπα που συνδέονται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Αμερικανού προέδρου έχουν αρχίσει να «βάζουν στο χέρι» σπάνιες γαίες της Γροιλανδίας, που είναι πολύτιμες για την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.
Παράλληλα με την εκστρατεία Τραμπ για την... κατάκτηση της Γροιλανδίας, στο παρασκήνιο εκτυλίσσεται μια λιγότερο θορυβώδης αλλά εξαιρετικά επικερδής δραστηριότητα. Σύμφωνα με αποκαλυπτικά στοιχεία του ανεξάρτητου ερευνητικού οργανισμού OCCRP (Organized Crime and Corruption Reporting Project), μια ομάδα πρώην υπαλλήλων και στενών συνεργατών του Τραμπ προωθεί ήδη επιχειρηματικά συμφέροντα στην Αρκτική, εστιάζοντας στον ορυκτό πλούτο της περιοχής.
Κεντρικό ρόλο σε αυτό το δίκτυο διαδραματίζει η εταιρεία GreenMet. Στο μετοχικό της κεφάλαιο και τη διοικητική της δομή εμφανίζονται πρόσωπα-κλειδιά από τον στενό κύκλο του Αμερικανού προέδρου. Ανάμεσά τους, ο Τζορτζ Σόριαλ, πρώην εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Οργανισμού Τραμπ, και ο Κιθ Σίλερ, πρώην σωματοφύλακας του Τραμπ που διετέλεσε διευθυντής επιχειρήσεων του Οβάλ Γραφείου κατά την πρώτη θητεία του. Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας είναι ο Ντρου Χορν, αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας και πρώην σύμβουλος του Μάικ Πενς, αντιπροέδρου κατά την πρώτη θητεία Τραμπ.
Τον Απρίλιο του 2025, η GreenMet ανακοίνωσε στρατηγική συνεργασία με την Tanbreez Mining Greenland A/S, μια εταιρεία που κατέχει άδεια εξόρυξης σπάνιων γαιών. Η GreenMet περιέγραψε το έργο ως το μοναδικό στη Γροιλανδία που είναι «έτοιμο για φτυάρι» (shovel ready). Παρόλο που ο Σόριαλ δήλωσε στο OCCRP ότι αυτός και ο Σίλερ είναι απλώς «παθητικοί μέτοχοι μειοψηφίας» χωρίς διοικητικό ρόλο, η εμπλοκή τους εγείρει σοβαρά ηθικά ζητήματα. Ο Νόρμαν Άιζεν, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ και ιδρυτής του Democracy Defenders Fund, τόνισε στο OCCRP πως «τα παράνομα σχέδια του Τραμπ για τη Γροιλανδία επιδεινώνονται από τις καταγγελίες ότι συνεργάτες του συνδέονται με εταιρείες που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τις ενέργειες του προέδρου».
Το δίκτυο των διασυνδέσεων επεκτείνεται και εντός της τρέχουσας κυβέρνησης. Ο πρώην επικεφαλής γεωλόγος της GreenMet, Νεντ Μαμούλα, διορίστηκε από τον Λευκό Οίκο τον περασμένο Οκτώβριο διευθυντής της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ (USGS), της κορυφαίας ομοσπονδιακής υπηρεσίας για την έρευνα ορυκτών πόρων. Αν και ο ίδιος δηλώνει ότι αποχώρησε από την εταιρεία, η «περιστρεφόμενη πόρτα» μεταξύ επιχειρήσεων και κράτους είναι προφανής.
Παράλληλα, η GreenMet και οι συνεργάτες της φαίνεται να εξασφαλίζουν κρατική στήριξη, ανακοινώνοντας ενδιαφέρον από την Αμερικανική Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών για χρηματοδότηση ύψους 120 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Χορν μάλιστα, σύμφωνα με το Bloomberg, ενημέρωσε προσωπικά την ομάδα του Τραμπ με φωτογραφίες από το πεδίο. Την ίδια ώρα, επισκέψεις υψηλού προφίλ, όπως αυτή του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στη Γροιλανδία, πλαισιώθηκαν από αναρτήσεις στα social media με hashtags όπως #minerals και #nationalsecurity, υπογραμμίζοντας ότι πίσω από τη γεωπολιτική ρητορική κρύβεται η κούρσα για τις σπάνιες γαίες, απαραίτητες για την πράσινη ενέργεια και την αμυντική τεχνολογία.
Δασμοί και διπλωματικός «εμφύλιος» στο ΝΑΤΟ
Ενώ οι συνεργάτες του προέδρου προετοιμάζουν το έδαφος για την οικονομική εκμετάλλευση του νησιού, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει την πίεση σε διπλωματικό επίπεδο, προκαλώντας ρήγμα στις σχέσεις των ΗΠΑ με τους στενότερους συμμάχους τους. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε με ανάρτηση στο Truth Social την επιβολή δασμών 10% σε αγαθά από ευρωπαϊκές χώρες που στήριξαν τη Δανία στην άρνησή της να παραχωρήσει τη Γροιλανδία.
Η λίστα των χωρών που στοχοποιούνται περιλαμβάνει τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία. Ο Τραμπ απείλησε μάλιστα ότι οι δασμοί αυτοί θα αυξηθούν στο 25% τον Ιούνιο, εκτός εάν «επιτευχθεί συμφωνία για την Πλήρη και Ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».
Η κίνηση αυτή προκάλεσε οργή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, διά στόματος της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι στέκεται στο πλευρό της Δανίας, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τις απειλές «απαράδεκτες». Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έκανε λόγο για «εντελώς λανθασμένη» τακτική απέναντι σε συμμάχους του ΝΑΤΟ, ενώ ο Σουηδός ομόλογός του δήλωσε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να «εκβιαστεί». Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν τώρα ότι η εκεχειρία στο εμπόριο ΗΠΑ-ΕΕ, που είχε συμφωνηθεί τον περασμένο Ιούλιο, κινδυνεύει να καταρρεύσει, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ετοιμάζεται να μπλοκάρει την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας.
Η ένταση δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομία, αλλά επεκτείνεται και στο στρατιωτικό πεδίο, δημιουργώντας μια πρωτοφανή κρίση εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Η Δανία, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη την άμυνα της Γροιλανδίας, κάλεσε συμμάχους του ΝΑΤΟ για κοινές ασκήσεις στο νησί. Η ανταπόκριση ήταν άμεση: η Γερμανία, η Γαλλία, η Σουηδία και άλλες χώρες έστειλαν στρατιωτικό προσωπικό, μια κίνηση που ο Τραμπ χαρακτήρισε ως «πολύ επικίνδυνο παιχνίδι» από την πλευρά των Ευρωπαίων.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε στους δημοσιογράφους ότι δεν ενδιαφέρεται για μίσθωση αλλά για την απόκτηση «τίτλου ιδιοκτησίας», χρησιμοποιώντας ορολογία real estate. Ωστόσο, η αιτιολόγησή του πήρε και μια νέα διάσταση αμυντικής στρατηγικής. Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίσθηκε ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του έργου «Golden Dome» (Χρυσός Θόλος), ενός προηγμένου συστήματος πυραυλικής άμυνας. «Αυτό το λαμπρό αλλά πολύπλοκο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του μόνο εάν συμπεριληφθεί αυτή η γη, λόγω των γωνιών και των ορίων της», δήλωσε χαρακτηριστικά, συνδέοντας άμεσα την εδαφική επέκταση με την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.