Την αποχώρηση μη απαραίτητου κυβερνητικού προσωπικού από τη Σαουδική Αραβία διέταξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν επεκτείνεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στις αγορές και εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου στα 117 δολάρια το βαρέλι.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι Αμερικανοί κρατικοί υπάλληλοι που δεν θεωρούνται απαραίτητοι, καθώς και μέλη των οικογενειών τους, καλούνται να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω αυξημένων κινδύνων από ένοπλες συγκρούσεις, τρομοκρατικές επιθέσεις και επιθέσεις με πυραύλους ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη από την Υεμένη και το Ιράν. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια εντολή αποχώρησης που εκδίδει η Ουάσιγκτον στη Σαουδική Αραβία από την έναρξη της σύγκρουσης.
Την ίδια στιγμή, στην Τεχεράνη οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι νέος πολιτικός και θρησκευτικός ηγέτης της χώρας αναλαμβάνει ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ότι ενισχύει τον έλεγχο του καθεστώτος πάνω στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και σε άλλες σκληροπυρηνικές οργανώσεις.
Το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει, ότι οποιοσδήποτε διάδοχος του Χαμενεΐ θα μπορούσε να αποτελέσει πιθανό στόχο, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απείλησε ότι μια νέα ηγεσία στην Τεχεράνη θα είναι «βραχύβια» αν ληφθεί χωρίς την έγκρισή του.
Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Ουάσιγκτον εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο ανάπτυξης ειδικών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος για την κατάσχεση αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, που βρίσκονται κοντά σε επίπεδα κατάλληλα για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Εκτίναξη στις τιμές του πετρελαίου
Οι ενεργειακές αγορές αντέδρασαν άμεσα στην κλιμάκωση της κρίσης. Το αμερικανικό αργό (WTI) πετρέλαιο εκτινάχθηκε κατά περίπου 30%, φτάνοντας τα 117 δολάρια το βαρέλι, ενώ το διεθνές σημείο αναφοράς Brent ξεπέρασε τα 118 δολάρια.
Τελευταία φορά που οι τιμές του πετρελαίου είχαν ξεπεράσει τα 110 δολάρια ήταν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η άνοδος συνδέεται με τις αναταραχές στο Στενό του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο. Πολλά δεξαμενόπλοια αποφεύγουν τη διέλευση από το στενό, μετά τις απειλές της Τεχεράνης ότι θα επιτεθεί σε πλοία που θα επιχειρήσουν να το διασχίσουν.
Καθώς οι αποστολές έχουν επιβραδυνθεί, μεγάλοι παραγωγοί της περιοχής, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ, ανακοίνωσαν ότι θα μειώσουν προσωρινά την παραγωγή τους.
Πτώση στις αγορές
Την Κυριακή, το Ισραήλ πραγματοποίησε επιθέσεις σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, προκαλώντας πυρκαγιές και πυκνό καπνό πάνω από την Τεχεράνη και τη γειτονική πόλη Καράτζ.
Παράλληλα, ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεχίζουν να προκαλούν ζημιές και απώλειες σε χώρες του Κόλπου, ενώ η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε ότι περαιτέρω επιθέσεις από την Τεχεράνη θα μπορούσαν να κλιμακώσουν ακόμη περισσότερο την ένταση στην περιοχή.
Οι χρηματιστηριακές αγορές στην Ασία άνοιξαν τη Δευτέρα με σημαντικές απώλειες, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό ενεργειακό σοκ στην παγκόσμια οικονομία.
Την ίδια ώρα, η Κίνα προσπαθεί να μεσολαβήσει για κατάπαυση του πυρός. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Ουάνγκ Γι, επανέλαβε την έκκληση του Πεκίνου για τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων, χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση «έναν πόλεμο που δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί».