Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει το εκτελεστικό διάταγμα του αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, με το οποίο ενεργοποιεί τον Defense Production Act, προκειμένου να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή στοιχειακού φωσφόρου και του ζιζανιοκτόνου γλυφοσάτης (glyphosate). Σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, τα δύο αυτά υλικά θεωρούνται κρίσιμα τόσο για την εθνική άμυνα, όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η γλυφοσάτη, ευρέως γνωστή μέσω του εμπορικού σκευάσματος Roundup, αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα ζιζανιοκτόνα στη σύγχρονη αμερικανική γεωργία. Παράλληλα, βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης εδώ και χρόνια, λόγω ισχυρισμών ότι συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.
Η γερμανική φαρμακοβιομηχανία Bayer, η οποία απέκτησε τη Monsanto, έχει προτείνει δισεκατομμύρια δολάρια για τον διακανονισμό αγωγών που υποστηρίζουν ότι η ουσία προκάλεσε καρκίνο σε χρήστες του προϊόντος.
Η απόφαση του Τραμπ προκαλεί πολιτική ένταση, καθώς η γλυφοσάτη έχει αποτελέσει στόχο του κινήματος Make America Healthy Again, το οποίο έχει εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις του στην ανθρώπινη υγεία.
Ο Τραμπ είχε προσεγγίσει το κίνημα μετά την αποχώρηση του υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ από την προεκλογική κούρσα του 2024. Ο ίδιος ο Κένεντι στο παρελθόν είχε ταχθεί νομικά κατά της Monsanto, κερδίζοντας μεγάλη αποζημίωση για λογαριασμό ενάγοντα, που υποστήριξε ότι εμφάνισε καρκίνο λόγω χρήσης του Roundup.
Ωστόσο, μετά την ανάληψη καθηκόντων στο υπουργείο Υγείας, έχει υιοθετήσει πιο μετριοπαθή στάση, τονίζοντας ότι εκατοντάδες χιλιάδες Αμερικανοί αγρότες βασίζονται στο συγκεκριμένο προϊόν.
Στο διάταγμα επισημαίνεται ότι χωρίς άμεση ομοσπονδιακή δράση, οι ΗΠΑ παραμένουν ευάλωτες, καθώς σήμερα υπάρχει μόλις ένας εγχώριος παραγωγός στοιχειακού φωσφόρου και glyphosate. Ο φωσφόρος αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή του ζιζανιοκτόνου, ενώ χρησιμοποιείται και στην κατασκευή ορισμένων στρατιωτικών συστημάτων.
Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Λευκού Οίκου, πιθανή διακοπή της προμήθειας θα μπορούσε να πλήξει κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες, εκθέτοντας τόσο τη βιομηχανική αμυντική βάση, όσο και την αγροτική παραγωγή σε εξωτερικούς κινδύνους.
Το διάταγμα αναθέτει στην υπουργό Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς την έκδοση κανονιστικών πράξεων για την υλοποίηση της ενίσχυσης της παραγωγής.
Από την πλευρά της, η Monsanto δήλωσε ότι θα συμμορφωθεί με την εντολή, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διασφάλισης πρόσβασης των Αμερικανών αγροτών σε εγχώρια παραγόμενα εργαλεία φυτοπροστασίας.