Στην Τεχεράνη μεταβαίνει ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών MİT, Ιμπραχίμ Καλίν, συμμετέχοντας σε περιφερειακή διπλωματική πρωτοβουλία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Οι επαφές με την ιρανική ηγεσία πραγματοποιούνται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία και η αντιπαράθεση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης ενισχύουν τους φόβους για νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Στην αντιπροσωπεία που αναμένεται να συναντηθεί με την ιρανική ηγεσία συμμετέχουν, εκτός από τον Καλίν, ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ. Στην ατζέντα περιλαμβάνονται ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, οι προοπτικές επανέναρξης του διαλόγου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, καθώς και οι προσπάθειες αποτροπής μιας νέας πολεμικής αναμέτρησης.
Την επικείμενη συνάντηση ανακοίνωσε ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Μπακίρι, μιλώντας στην ιρανική τηλεόραση. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι αξιωματούχοι αναμένεται να έχουν επαφές με τον Ιρανό πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν, και τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Μοχσέν Ρεζαΐ. Η ακριβής ώρα των συναντήσεων δεν είχε διευκρινιστεί επισήμως, αν και ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι επαφές προγραμματίζονταν για τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της λεγόμενης «Συμμαχίας της Μέκκας», στην οποία συμμετέχουν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Οι τρεις χώρες επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας για την ασφάλεια, την ώρα που η διεύρυνση της σύγκρουσης απειλεί να επηρεάσει άμεσα τις χώρες του Κόλπου και τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Ράιντ Κρίμλι, επιβεβαίωσε τις επαφές με την ιρανική πλευρά, τονίζοντας ότι αποσκοπούν στην προώθηση του διαλόγου και στην υποστήριξη των διαμεσολαβητικών προσπαθειών του Κατάρ και του Πακιστάν. Η εμπλοκή του Ριάντ έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες απειλές από τους Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν εντείνει τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται μετά τις επαφές του Ασίμ Μουνίρ στην Τεχεράνη την προηγούμενη εβδομάδα, κατά τις οποίες συναντήθηκε με τον Πεζεσκιάν και άλλους Ιρανούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με ιρανικά δημοσιεύματα, η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ χωρίς να ικανοποιηθούν οι όροι που θέτει. Η στάση αυτή αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι περιφερειακοί διαμεσολαβητές στην προσπάθεια επανεκκίνησης των συνομιλιών.
Το Πακιστάν έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ενώ το Κατάρ υποστηρίζει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες για την αποτροπή νέας σύγκρουσης. Προηγούμενη συμφωνία κατάπαυσης των εχθροπραξιών, η οποία είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, δεν διατηρήθηκε, καθώς οι επιθέσεις και η αντιπαράθεση μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών επανήλθαν.
Παράλληλα, η κλιμάκωση των επιθέσεων στην Υεμένη περιπλέκει περαιτέρω τις διπλωματικές προσπάθειες. Οι Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εντείνει τις επιχειρήσεις τους εναντίον δυνάμεων που στηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, ενώ οι επιθέσεις κατά σαουδαραβικών στόχων αυξάνουν την πίεση στο Ριάντ. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για την περιφερειακή ασφάλεια και ενισχύει την ανάγκη για συνεννόηση μεταξύ των κρατών της περιοχής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συμφωνία κοινής άμυνας που υπέγραψαν τον Αύγουστο η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Σύμφωνα με το πλαίσιο της συμφωνίας, μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα μέλη αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων, ενώ προβλέπεται συνεργασία για την αντιμετώπιση απειλών κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας τους. Η συμφωνία ενισχύει τη σημασία της τριμερούς συνεργασίας, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει διαμορφωθεί ενιαία στρατιωτική στάση απέναντι στο Ιράν.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη εξακολουθεί να απορρίπτει την επέμβαση εξωτερικών δυνάμεων στην περιοχή. Ο Αλί Μπακίρι επανέλαβε την αντίθεση του Ιράν στην εξωτερική παρέμβαση, υπογραμμίζοντας τη θέση της ιρανικής ηγεσίας ότι τα ζητήματα ασφάλειας της Μέσης Ανατολής πρέπει να αντιμετωπίζονται από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής.
Οι συνομιλίες στην Τεχεράνη αποκτούν, επομένως, ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν επιχειρούν να περιορίσουν τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν. Το αποτέλεσμα των επαφών θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι περιφερειακές πρωτοβουλίες μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ασφάλεια του Κόλπου, οι επιθέσεις στην Υεμένη και η ενεργειακή σταθερότητα συνδέονται άμεσα με την ευρύτερη γεωπολιτική αντιπαράθεση.