Νέα δεδομένα για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια δημιουργεί η αναστολή λειτουργίας του αγωγού East-West στη Σαουδική Αραβία, σε μια συγκυρία όπου οι πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εντείνουν την ανησυχία για την επάρκεια και τη μεταφορά πετρελαίου.
Η ραγδαία προέλαση των Χούθι στην Υεμένη, ο έλεγχος του στρατηγικού περάσματος Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αλλά και τα γεωπολιτικά οφέλη για το Ιράν διαμορφώνουν ένα επικίνδυνο σκηνικό για τις διεθνείς αγορές. Την ανάλυση των νέων δεδομένων υπογράφει η προϊσταμένη του Τμήματος Διεθνών Ειδήσεων, Άννα Παπασωτηρίου.
Η στρατηγική σημασία του αγωγού East-West
Με την αναστολή της λειτουργίας του, η Σαουδική Αραβία χάνει τη βασικότερη εναλλακτική διαδρομή που διέθετε για τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, την ώρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αποκλεισμένα.
Ο αγωγός, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, μετέφερε καθημερινά από το Αμπκάικ στο Γιανμπού 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια αργού. Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το Reuters, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 5% της παγκόσμιας προσφοράς. Η παύση των εργασιών του περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες του Ριάντ να διοχετεύει το πετρέλαιό του στις διεθνείς αγορές.
Η αστραπιαία προέλαση των Χούθι και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Την ίδια στιγμή, οι φιλοϊρανοί αντάρτες πραγματοποίησαν μια ευρεία στρατιωτική επιχείρηση. Μέσα σε μόλις 36 ώρες, από την Πέμπτη, κατέλαβαν παραλιακή ζώνη μήκους 130 χιλιομέτρων στις δυτικές ακτές της Υεμένης (στις περιοχές Χοντέιντα και Μόχα), καθώς και τέσσερα νησιά στρατηγικής σημασίας στην Ερυθρά Θάλασσα: τα δύο Χάνις, το Ζουκάρ και το Περίμ.
Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στους Χούθι να θέσουν υπό τον έλεγχό τους το Στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Πρόκειται για το δεύτερο πλέον κρίσιμο πέρασμα μετά το Ορμούζ, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό και καθορίζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, καθώς και την τροφοδοσία της Ευρώπης και της Ασίας με εμπορεύματα και καύσιμα.
Τα γεωπολιτικά οφέλη της Τεχεράνης και οι κίνδυνοι
Η ηγεσία στο Ιράν θεωρεί ότι η παρούσα συγκυρία τη ευνοεί. Το ταυτόχρονο κλείσιμο των θαλάσσιων περασμάτων και στις δύο πλευρές της αραβικής χερσονήσου εγκυμονεί τον κίνδυνο να εκτιναχθεί το διεθνές ενεργειακό κόστος.
Για την Τεχεράνη, η κατάσταση αυτή αποτελεί μοχλό πίεσης ώστε να επιβάλει στην Ουάσιγκτον τους δικούς της όρους για τον τερματισμό της μεταξύ τους σύγκρουσης, εξασθενώντας παράλληλα τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, η τακτική αυτή ενέχει σοβαρό ρίσκο: εάν το Ριάντ αποφασίσει να απαντήσει δυναμικά, υπάρχει άμεσος κίνδυνος το μέτωπο της Υεμένης και το μέτωπο του Ιράν να συγχωνευτούν σε μια γενικευμένη πολεμική σύρραξη.