Σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση με την ακροδεξιά AfD περνά ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, την ώρα που το κόμμα της Άλις Βάιντελ καταγράφει ιστορικά υψηλά ποσοστά και μετατρέπεται σε ολοένα μεγαλύτερη απειλή για την πολιτική κυριαρχία των παραδοσιακών κομμάτων στη Γερμανία. Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στο μεταναστευτικό, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής, τη στάση απέναντι στη Ρωσία και τη στήριξη της Ουκρανίας.
Μιλώντας στη γερμανική Βουλή, ο Μερτς εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της AfD, κατηγορώντας την για τη φιλορωσική της στάση και για πολιτικές στο μεταναστευτικό που, όπως υποστήριξε, θα έπλητταν σοβαρά τη γερμανική οικονομία. Παράλληλα, επέκρινε τη στάση του κόμματος απέναντι στους δημοκρατικούς θεσμούς και τους εκπροσώπους του γερμανικού κράτους.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά του στις θέσεις της AfD περί «remigration», δηλαδή στην επιστροφή μεταναστών στις χώρες προέλευσής τους. Ο Γερμανός καγκελάριος συνέδεσε την πολιτική αυτή με αυτό που χαρακτήρισε «δημογραφική εκκαθάριση», ανεβάζοντας κατακόρυφα τους τόνους της αντιπαράθεσης με την ακροδεξιά.
Η AfD χτυπά πλέον την πόρτα της εξουσίας
Η επίθεση του Μερτς έρχεται λίγες ημέρες μετά την εντυπωσιακή εκλογική επίδοση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το κόμμα συγκέντρωσε περίπου 44% των ψήφων, καταγράφοντας την καλύτερη επίδοσή του μέχρι σήμερα στο κρατίδιο. Το αποτέλεσμα έφερε την AfD μόλις τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία και άνοιξε για πρώτη φορά με τόσο σαφή τρόπο τη συζήτηση για το ενδεχόμενο σχηματισμού ακροδεξιάς κυβέρνησης σε γερμανικό κρατίδιο.
Την ίδια στιγμή, η CDU του Μερτς υπέστη βαριά εκλογική ήττα. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση κυβερνά τη Σαξονία-Άνχαλτ από το 2002, ενώ ο ίδιος ο Μερτς είχε θέσει ως έναν από τους βασικούς στόχους της πολιτικής του τον περιορισμό της εκλογικής επιρροής της AfD.
Το αποτέλεσμα, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μια περιφερειακή εκλογική αναμέτρηση. Αποτελεί σοβαρό προειδοποιητικό μήνυμα για το Βερολίνο και προσωπικά για τον Μερτς, καθώς η AfD διευρύνει την επιρροή της και μετακινείται από τη θέση του κόμματος διαμαρτυρίας σε πιθανό διεκδικητή της εξουσίας.
Η Ρωσία στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Ιδιαίτερο βάρος έχει η αντιπαράθεση για τη Ρωσία. Η AfD έχει ταχθεί επανειλημμένα κατά της γερμανικής στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία και υπέρ μιας διαφορετικής προσέγγισης στις σχέσεις με τη Μόσχα. Η στάση αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την πολιτική του Μερτς, ο οποίος έχει υιοθετήσει σαφώς πιο σκληρή γραμμή απέναντι στο Κρεμλίνο και υπέρ της ευρωπαϊκής στήριξης προς το Κίεβο.
Ο Γερμανός καγκελάριος αναφέρθηκε μάλιστα και στην αποτυχημένη επίθεση με drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας, την οποία οι γερμανικές αρχές αποδίδουν στη Ρωσία. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η AfD δεν έχει τοποθετηθεί επαρκώς για το συγκεκριμένο περιστατικό.
Λίγο νωρίτερα, ο Μερτς είχε δηλώσει ότι η επίθεση στο αεροδρόμιο είχε προετοιμαστεί στη Ρωσία επί μήνες και ότι στόχος ήταν η ίδια η Γερμανία. Η Μόσχα έχει απορρίψει τις κατηγορίες, ενώ ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ χαρακτήρισε τις δηλώσεις αυτές «αρχή πραγματικού πολέμου».
«Δεν θα συνεχίσουμε όπως πριν»
Το πολιτικό πρόβλημα για τον Μερτς είναι πλέον διπλό. Από τη μία πλευρά βρίσκεται αντιμέτωπος με την εντυπωσιακή άνοδο της AfD και από την άλλη με την πίεση στο εσωτερικό της CDU, καθώς η οικονομική ανάπτυξη παραμένει αδύναμη, οι τιμές ενέργειας αυξάνονται και η κυβερνητική πολιτική δυσκολεύεται να κερδίσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Ο ίδιος έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η CDU δεν μπορεί να συνεχίσει να πολιτεύεται όπως στο παρελθόν, ενώ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την καγκελαρία. Παράλληλα, η ηγεσία του κόμματος αναμένεται να επανεξετάσει τη στρατηγική της μετά και τις επόμενες περιφερειακές εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου.
Από την πλευρά της, η Άλις Βάιντελ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ απόδειξη ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του Μερτς είναι «τελειωμένος». Η AfD επιτίθεται στην κυβέρνηση για τη μεταναστευτική πολιτική, τις αυξημένες δαπάνες που χρηματοδοτούνται με νέο χρέος και τη στήριξη της Ουκρανίας.
Η μεγάλη μάχη για τη Γερμανία
Η πολιτική αντιπαράθεση που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Γερμανία αποκτά πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις. Η χώρα αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης και ταυτόχρονα έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στη Ρωσία και της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία.
Μια περαιτέρω ενίσχυση της AfD θα μπορούσε να πιέσει την κυβέρνηση Μερτς να μετατοπίσει τη στάση της σε κρίσιμα ζητήματα, από το μεταναστευτικό και την ενεργειακή πολιτική έως τις σχέσεις με τη Μόσχα και το μέλλον της ευρωπαϊκής στήριξης προς το Κίεβο.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι εάν ο Μερτς θα μπορέσει να ανακόψει την άνοδο της AfD πριν αυτή μετατραπεί από ισχυρή αντιπολιτευτική δύναμη σε πραγματική διεκδικήτρια της εξουσίας. Η Σαξονία-Άνχαλτ έδειξε ότι το σενάριο αυτό δεν ανήκει πλέον στη σφαίρα της πολιτικής φαντασίας.