Νέα δεδομένα για τον πλανήτη ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO). Η παρουσία του φαινομένου Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό αναμένεται να προσθέσει επιπλέον 0,1°C έως 0,2°C στην παγκόσμια θερμοκρασία, διαμορφώνοντας ιδιαίτερα θερμές συνθήκες για το υπόλοιπο του έτους και μέχρι τις αρχές του 2027.
Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση του οργανισμού του ΟΗΕ για το κλίμα, η οποία παρουσιάστηκε τη Δευτέρα παράλληλα με την έναρξη της συνόδου COP31 στην Τουρκία.
Οι αριθμοί της υπερθέρμανσης και τα σενάρια του ΟΗΕ
Το 2026 οδεύει να καταγραφεί ως μία από τις θερμότερες χρονιές στα χρονικά. Στο διάστημα Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου, η μέση θερμοκρασία ήταν κατά 1,47°C (2,65°F) υψηλότερη σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σαούλο, υπογράμμισε ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες ενισχύουν τα καιρικά φαινόμενα, με το Ελ Νίνιο να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κινδύνων που πιέζει τις συνθήκες εκτός ορίων.
Παράλληλα, στοιχεία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus δείχνουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας το 2026 θα προσπεράσει το όριο του 1,5°C πάνω από την προβιομηχανική εποχή. Το όριο αυτό είχε καταρριφθεί προηγουμένως το 2024 (το θερμότερο έτος στην ιστορία), ενώ ο ΟΗΕ εκτιμά ότι η υπέρβαση θα παγιωθεί και σε μακροπρόθεσμη βάση:
-
Ευνοϊκό σενάριο: Προβλέπει άνοδο 1,8°C εντός του αιώνα, κάτι που προϋποθέτει δραστικότερες περικοπές στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις σημερινές δεσμεύσεις.
-
Βασικό σενάριο: Με βάση τις υφιστάμενες εθνικές δεσμεύσεις, ο πλανήτης οδεύει προς υπερθέρμανση 2,6°C.
Το ισχυρότερο Ελ Νίνιο και η άνοδος της στάθμης των ωκεανών
Σύμφωνα με αναλύσεις που επικαλείται το Bloomberg, το σημερινό Ελ Νίνιο είναι το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Ο WMO εκτιμά ότι θα διατηρηθεί μέχρι τον Φεβρουάριο, προκαλώντας αποκλίσεις έως και 3,7°C στα ύδατα του κεντρικού και ανατολικού Ισημερινού Ειρηνικού (έναντι απόκλισης μόλις 0,2°C τον Μάρτιο).
Το φαινόμενο αυτό επιταχύνει τις επιπτώσεις στις θάλασσες:
-
Στάθμη της θάλασσας: Την περίοδο 2017-2026, η στάθμη αυξανόταν κατά μέσο όρο κατά 3,9 χιλιοστά ετησίως, έναντι 2,4 χιλιοστών την περίοδο 1993-2002.
-
Θερμότητα ωκεανών: Η συσσώρευση θερμότητας στους ωκεανούς συνεχίστηκε, προκαλώντας θερμική διαστολή των υδάτων.
-
Λιώσιμο πάγων: Ο θαλάσσιος πάγος της Αρκτικής κατέγραψε τον Μάρτιο μία από τις δύο χαμηλότερες μέγιστες εκτάσεις στην ιστορία των μετρήσεων.
Αντίκτυπος στην ενέργεια και πρόοδος στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης
Οι ακραίες κλιματικές συνθήκες επηρέασαν διαφορετικά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη ζήτηση κατά το 2025:
-
Ευρώπη: Η παραγωγή ηλιακής ενέργειας ξεπέρασε τον μέσο όρο, σε αντίθεση με την αιολική παραγωγή που υποχώρησε, ενώ η ζήτηση ρεύματος λόγω θερμοκρασιών παρέμεινε χαμηλότερη από το σύνηθες.
-
Κεντρική και Νότια Αφρική: Οι περιορισμένες βροχοπτώσεις πίεσαν την υδροηλεκτρική παραγωγή, την ώρα που η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξήθηκε.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται πρόοδος στον τομέα της πρόληψης. Ο αριθμός των κρατών που διαθέτουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης αυξήθηκε σε 136 το 2025 (από μόλις 56 πριν από μία δεκαετία).
Η εξέλιξη αυτή φέρνει την παγκόσμια κοινότητα πιο κοντά στον στόχο του ΟΗΕ για πλήρη κάλυψη του παγκόσμιου πληθυσμού από τέτοια συστήματα μέχρι το τέλος της επόμενης χρονιάς.