Νέα δικαστική ανατροπή αντιμετωπίζει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στη μεταναστευτική της πολιτική, καθώς ομοσπονδιακή δικαστής στη Νέα Υόρκη ακύρωσε την πολιτική που είχε οδηγήσει σε αναστολή της έκδοσης μεταναστευτικών βίζων για πολίτες 75 χωρών.
Η δικαστής Ζανέτ Βάργκας του Ομοσπονδιακού Περιφερειακού Δικαστηρίου του Μανχάταν έκρινε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υπερέβη τις αρμοδιότητές του, καθώς η πολιτική που εφαρμόστηκε οδηγούσε, σύμφωνα με την απόφαση, σε απορρίψεις αιτήσεων με βασικό κριτήριο τη χώρα προέλευσης των αιτούντων.
Η πολιτική και το σκεπτικό της κυβέρνησης
Τον Ιανουάριο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε αναστείλει την έκδοση μεταναστευτικών βίζων για πολίτες χωρών που αντιστοιχούσαν σε σχεδόν 40% των κρατών παγκοσμίως. Στη σχετική λίστα περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, η Βραζιλία, η Κολομβία, η Αίγυπτος, η Αϊτή, η Σομαλία και η Ρωσία.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε υποστηρίξει ότι το μέτρο στόχευε στην αποτροπή εισόδου στις ΗΠΑ μεταναστών που ενδέχεται να εξαρτηθούν από κοινωνικές παροχές και κρατική οικονομική στήριξη.
Η δικαστής, ωστόσο, έκρινε ότι η νομοθεσία απαιτεί εξατομικευμένη αξιολόγηση κάθε αιτούντος. Σε αυτήν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία όπως η οικονομική κατάσταση, η ηλικία, η υγεία, οι δεξιότητες και η οικογενειακή κατάσταση.
«Το αποτέλεσμα είναι προαποφασισμένο»
Σύμφωνα με την απόφαση, οι προξενικοί υπάλληλοι είχαν λάβει οδηγίες να απορρίπτουν αιτήσεις ακόμη και όταν οι αιτούντες προσκόμιζαν στοιχεία που έδειχναν ότι μπορούσαν να συντηρήσουν τον εαυτό τους.
Η δικαστής επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, τηλεγράφημα του Μάρκο Ρούμπιο προς τις αμερικανικές διπλωματικές και προξενικές αρχές. Όπως αναφέρεται στην απόφαση, οι οδηγίες προέβλεπαν την απόρριψη αιτήσεων βάσει της συγκεκριμένης πολιτικής.
Η Βάργκας κατέληξε ότι η πρακτική αυτή παραβιάζει, μεταξύ άλλων, τη νομοθεσία του 1965 που απαγορεύει τις διακρίσεις κατά την έκδοση βίζας με βάση την εθνικότητα.
Ποιες βίζες επηρεάζονται
Η απόφαση αφορά μεταναστευτικές βίζες, δηλαδή βίζες που μπορούν να οδηγήσουν σε μόνιμη διαμονή στις ΗΠΑ. Μεταξύ των περιπτώσεων που επηρεάζονταν ήταν αιτήσεις για οικογενειακή επανένωση και μετανάστευση μέσω εργασίας.
Δεν αφορά, αντίθετα, μη μεταναστευτικές βίζες, όπως οι τουριστικές και οι φοιτητικές.
Οι 75 χώρες της λίστας βρίσκονται κυρίως στην Καραϊβική, την υποσαχάρια Αφρική, τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ασία. Στη λίστα περιλαμβάνονταν επίσης χώρες με στενές σχέσεις με την Ουάσινγκτον, όπως η Ιορδανία, η Αίγυπτος και η Γεωργία.
Οι προσφεύγοντες
Στην υπόθεση προσέφυγαν, μεταξύ άλλων, έξι Αμερικανοί πολίτες, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η πολιτική εμπόδιζε συγγενείς τους από την Γκάνα, την Τζαμάικα, τη Γουατεμάλα και την Αιθιοπία να λάβουν μεταναστευτική βίζα.
Στην υπόθεση συμμετείχαν επίσης πέντε Κολομβιανοί που είχαν υποβάλει αιτήσεις για βίζες μέσω εργασίας. Ένας από αυτούς είχε λάβει απόφαση απόρριψης στην οποία γινόταν ρητή αναφορά στην επίμαχη πολιτική.
Η δικαστική απόφαση δεν σημαίνει, πάντως, ότι ακυρώνονται όλες οι απορρίψεις. Όσες αιτήσεις απορρίφθηκαν και για άλλους, ανεξάρτητους νομικούς λόγους εξακολουθούν να ισχύουν, γεγονός που καθιστά ασαφές πόσες περιπτώσεις θα πρέπει τελικά να επανεξεταστούν.
Η αντιπαράθεση για την απόφαση του 2018
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε ότι η πολιτική της καλύπτεται από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ του 2018, η οποία είχε επικυρώσει την τρίτη εκδοχή της ταξιδιωτικής απαγόρευσης που είχε επιβάλει ο τότε πρόεδρος.
Η Βάργκας απέρριψε τη συγκεκριμένη επιχειρηματολογία, θεωρώντας ότι οι δύο υποθέσεις αφορούν διαφορετικά νομικά ζητήματα.
Όπως σημείωσε, η απόφαση του 2018 αφορούσε την προεδρική εξουσία να περιορίζει την είσοδο αλλοδαπών στις ΗΠΑ, ενώ η τωρινή υπόθεση αφορά το εάν και με ποιους όρους μπορεί να εκδοθεί μια μεταναστευτική βίζα.
Η δικαστής έδωσε στις δύο πλευρές προθεσμία έως τις 11 Σεπτεμβρίου για να καταθέσουν προτάσεις σχετικά με τα επόμενα βήματα της υπόθεσης.
Η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί, πάντως, να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης, γεγονός που αφήνει ανοιχτή τη δικαστική διαμάχη γύρω από την επίμαχη πολιτική.