Σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί για τελευταία φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επιστρέφει το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, καθώς η αυξανόμενη προσφυγή σε κρατικό δανεισμό περιορίζει τα οφέλη της ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης. Το χρέος που διακρατείται από ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές έφτασε στο 100,03% του ΑΕΠ κατά το δημοσιονομικό έτος που ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία.
Ειδικότερα, οι υποχρεώσεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης προς το επενδυτικό κοινό ανήλθαν σε 32,2 τρισ. δολάρια, αυξημένες σε σχέση με το 99,4% του ΑΕΠ που είχε καταγραφεί στο τέλος του δημοσιονομικού έτους 2025. Το ποσοστό παραμένει ελαφρώς χαμηλότερο από την πρόβλεψη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), το οποίο εκτιμούσε ότι θα διαμορφωνόταν στο 100,6%.
Οι ΗΠΑ πλησιάζουν πλέον το ιστορικό ρεκόρ του 1946, όταν το δημόσιο χρέος είχε ανέλθει στο 106% του ΑΕΠ, εξαιτίας των τεράστιων δαπανών για τη χρηματοδότηση του πολέμου. Παράλληλα, το ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα πλησίασε τα 2 τρισ. δολάρια, αντιστοιχώντας στο 6,2% του ΑΕΠ. Η διατήρηση τόσο υψηλών ελλειμμάτων σε περίοδο χωρίς πόλεμο η ύφεση εντείνει τους προβληματισμούς για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Οι οικονομολόγοι επικεντρώνονται κυρίως στο χρέος που βρίσκεται στα χέρια του επενδυτικού κοινού και όχι στο συνολικό ομοσπονδιακό χρέος, το οποίο έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια. Ο δεύτερος δείκτης περιλαμβάνει και ενδοκυβερνητικές υποχρεώσεις, όπως τίτλους του Δημοσίου που διακρατούνται από το σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης.
Η σημερινή δημοσιονομική εικόνα αποτελεί σημαντική ανατροπή σε σχέση με το 2000, όταν το χρέος αντιστοιχούσε μόλις στο 33,7% του ΑΕΠ και η κυβέρνηση κατέγραφε πλεονάσματα. Έκτοτε, οι φορολογικές μειώσεις, οι αυξημένες κρατικές δαπάνες και οι διαδοχικές κρίσεις, από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου έως τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009 και την πανδημία Covid-19, συνέβαλαν στη συσσώρευση χρέους. Επιπλέον, η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις δαπάνες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη.
Οι μακροπρόθεσμες προοπτικές παραμένουν δύσκολες. Τα αποθεματικά του συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης προβλέπεται να εξαντληθούν το 2032, εάν δεν ληφθούν μέτρα, ενώ το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά την επόμενη δεκαετία.
Ενδεικτικό της ευαισθησίας του προϋπολογισμού είναι ότι μια αύξηση των επιτοκίων κατά μόλις 0,1 ποσοστιαία μονάδα έναντι των προβλέψεων του CBO θα μπορούσε να προσθέσει 379 δισ. δολάρια στους τόκους της επόμενης δεκαετίας. Έτσι, η αυξανόμενη επιβάρυνση από τον δανεισμό περιορίζει τα δημοσιονομικά περιθώρια των ΗΠΑ, ακόμη και σε συνθήκες ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης.