Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) αύξησε κατά 25 μονάδες βάσης το βασικό επιτόκιο, στο 3,75%-4%, στην πρώτη αύξηση από το 2023, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%. Η απόφαση ήταν ομόφωνη και αποτελεί την πρώτη αύξηση επί της προεδρίας του Κέβιν Γουόρς.
«Ο πληθωρισμός είναι υπερβολικά υψηλός»
Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση, ο Γουόρς έδωσε σαφές στίγμα για την προτεραιότητα της Fed: η αποκλιμάκωση των τιμών παραμένει ο βασικός στόχος της νομισματικής πολιτικής.
Όπως ανέφερε, ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2% για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ τα πρόσφατα στοιχεία δεν δείχνουν αρκετή βελτίωση στις υποκείμενες τάσεις.
Η Fed εκτιμά πλέον ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,7% στο τέλος του 2026, ελαφρώς υψηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη του 3,6%. Παράλληλα, οι αξιωματούχοι βλέπουν μία ακόμη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026, σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις τους.
Ανθεκτική η αμερικανική οικονομία
Παρά τη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, ο επικεφαλής της Fed υπογράμμισε ότι η αμερικανική οικονομία εμφανίζει ανθεκτικότητα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι καταναλωτικές δαπάνες, οι επενδύσεις και η αγορά εργασίας. Τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις του Αυγούστου έδειξαν άνοδο 1,2%, τη μεγαλύτερη από τον Μάρτιο, ενισχύοντας την εικόνα μιας οικονομίας που εξακολουθεί να αναπτύσσεται παρά τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο Γουόρς χαρακτήρισε την αγορά εργασίας ισχυρή, σημειώνοντας ότι κινείται περίπου σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης. Αυτό, όπως εξήγησε, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εργαζόμενοι που δυσκολεύονται να βρουν δουλειά, αλλά ότι συνολικά η αγορά δεν αποτελεί σήμερα βασική πηγή πληθωριστικών πιέσεων.
Νέα κόντρα με τις πιέσεις Τραμπ
Η απόφαση της Fed έρχεται παρά τις δημόσιες πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια.
Ο Γουόρς απέφυγε να σχολιάσει τις προσωπικές συζητήσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ και υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα θα επικεντρωθεί στον θεσμικό της ρόλο. Η σημερινή ομόφωνη απόφαση έδειξε ότι η Fed επιλέγει, τουλάχιστον στην παρούσα συγκυρία, να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του επίμονου πληθωρισμού.
Ο ίδιος είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Αύγουστο, στο Τζάκσον Χολ, ότι εάν δεν υπάρξει επαρκής βελτίωση στον πληθωρισμό, η Fed θα χρειαστεί να κάνει περισσότερα.
Γιατί ανεβαίνουν οι αποδόσεις των ομολόγων
Ο Γουόρς απέδωσε τις υψηλές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων σε έναν συνδυασμό παραγόντων: την ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη, τις αυξημένες ανάγκες δανεισμού των ιδιωτικών επιχειρήσεων και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Στο τελευταίο σκέλος εντάσσονται και οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου, οι οποίες περιπλέκουν την εικόνα για τον πληθωρισμό και αυξάνουν την αβεβαιότητα γύρω από την πορεία της νομισματικής πολιτικής.
Στο μικροσκόπιο και η τεχνητή νοημοσύνη
Η τεχνητή νοημοσύνη βρέθηκε επίσης στην ατζέντα της συνέντευξης Τύπου, όχι όμως ως ζήτημα τεχνολογικής πολιτικής αλλά ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει την οικονομία.
Ο Γουόρς απέφυγε να τοποθετηθεί για τις ευρύτερες συζητήσεις σχετικά με τους κινδύνους της AI, επισημαίνοντας ότι η Fed πρέπει να παραμένει εντός της αρμοδιότητάς της. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ειδική ομάδα εργασίας που εξετάζει τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Η ίδια η Fed έχει ανακοινώσει τη δημιουργία ομάδων εργασίας για ζητήματα που αφορούν την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.
Το μήνυμα της συνεδρίασης είναι πλέον σαφές: η Fed δεν θεωρεί ότι ο πληθωρισμός έχει επιστρέψει σε τροχιά που να επιτρέπει χαλάρωση. Οι νέες προβλέψεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη μίας αύξησης μέχρι το τέλος της χρονιάς.