Σε συμφωνία για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2027, με νέο δανεισμό ύψους 210,4 δισ. ευρώ, κατέληξε η αρμόδια επιτροπή προϋπολογισμού της γερμανικής Βουλής, έπειτα από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν περισσότερο από 15 ώρες.
Το δημοσιονομικό σχέδιο προβλέπει συνολικές δαπάνες περίπου 561 δισ. ευρώ, ενώ ο νέος δανεισμός διαμορφώνεται στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδο από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πλησιάζοντας το ιστορικό ρεκόρ της πανδημίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έγιναν γνωστά, το συνολικό ύψος του δανεισμού θα ανέλθει στα 210,4 δισ. ευρώ, έναντι 215,4 δισ. ευρώ που είχαν καταγραφεί το 2021, όταν η Γερμανία χρηματοδοτούσε έκτακτες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19.
Από το συνολικό ποσό, περίπου 123 δισ. ευρώ θα προέλθουν από τον τακτικό ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, ενώ το υπόλοιπο θα καλυφθεί μέσω των ειδικών χρηματοδοτικών μηχανισμών που έχουν δημιουργηθεί για την ενίσχυση των επενδύσεων στις υποδομές και την άμυνα.
Το δημοσιονομικό σχέδιο αποτυπώνει την προσπάθεια της κυβέρνησης του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς να ενισχύσει τις δημόσιες επενδύσεις, να αναβαθμίσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της χώρας και να αντιμετωπίσει τις χρόνιες ελλείψεις στις μεταφορές και τις υποδομές, ακόμη και με σημαντική αύξηση του κρατικού δανεισμού.
Επενδύσεις 62 δισ. ευρώ και έμφαση σε άμυνα και υποδομές
Ιδιαίτερη σημασία έχει το επενδυτικό σκέλος του προϋπολογισμού, καθώς οι προβλεπόμενες επενδυτικές δαπάνες ανέρχονται σε περίπου 62 δισ. ευρώ. Η γερμανική κυβέρνηση επιχειρεί να διοχετεύσει σημαντικούς πόρους στην αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών, στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας.
Η αύξηση των αμυντικών δαπανών αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες του Βερολίνου, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή ασφάλεια βρίσκεται υπό αυξημένη πίεση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της επιδείνωσης του διεθνούς γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, σημαντικά κονδύλια προορίζονται για την αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου, την ενεργειακή υποδομή και την ψηφιοποίηση. Η κυβέρνηση επιδιώκει μέσω αυτών των παρεμβάσεων να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ανάκαμψη της γερμανικής οικονομίας, η οποία αντιμετωπίζει παρατεταμένες δυσκολίες και προβλήματα ανταγωνιστικότητας.
Σύμφωνα με τον αρχικό κυβερνητικό σχεδιασμό, οι αμυντικές δαπάνες του υπουργείου Άμυνας για το 2027 είχαν προσδιοριστεί στα 109,7 δισ. ευρώ, έναντι 82,7 δισ. ευρώ το 2026, χωρίς να συνυπολογίζονται οι πρόσθετοι πόροι από το ειδικό ταμείο των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων.
Υποχώρηση της κυβέρνησης σε φορολογικά και κοινωνικά μέτρα
Η συμφωνία για τον προϋπολογισμό επιτεύχθηκε έπειτα από σημαντικούς συμβιβασμούς μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, καθώς οι διαπραγματεύσεις ανέδειξαν τις διαφωνίες μεταξύ των Χριστιανοδημοκρατών (CDU/CSU) και των Σοσιαλδημοκρατών (SPD).
Στο πλαίσιο των συμβιβασμών, η κυβέρνηση εγκατέλειψε το σχέδιο επιβολής φόρου στις πλαστικές συσκευασίες, ενώ η προγραμματισμένη φορολόγηση των ζαχαρούχων ποτών μετατέθηκε για το 2028.
Παράλληλα, αναβλήθηκε η σχεδιαζόμενη μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας, την οποία είχε υποστηρίξει ο ίδιος ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Το μέτρο δεν κατέστη δυνατό να εξασφαλίσει την απαραίτητη χρηματοδότηση στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Η κυβέρνηση υποχώρησε επίσης από τον σχεδιασμό περικοπών στις παροχές προς τα παιδιά οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα, προκειμένου να εξασφαλίσει τη συμφωνία για το δημοσιονομικό πακέτο.
Οι αλλαγές αυτές καταδεικνύουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κυβερνητικός συνασπισμός στην προσπάθεια να συνδυάσει τις αυξημένες αμυντικές και επενδυτικές ανάγκες με τη δημοσιονομική πειθαρχία και την πολιτική διαχείριση των κοινωνικών δαπανών.
Κριτική από την αντιπολίτευση για τον νέο δανεισμό
Το μέγεθος του νέου δανεισμού έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, με τους Πράσινους να κατηγορούν την κυβέρνηση ότι δεν παρουσιάζει με επαρκή διαφάνεια το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος των επιλογών της.
Ειδικότερα, οι Πράσινοι υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τους ειδικούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς για να καλύψει δαπάνες που διαφορετικά θα επιβάρυναν τον τακτικό προϋπολογισμό, κάνοντας λόγο για προσπάθεια απόκρυψης του πραγματικού ύψους των δανειακών αναγκών.
Το βασικό πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα αφορά πλέον την αποτελεσματικότητα με την οποία θα αξιοποιηθούν τα νέα δανειακά κεφάλαια. Η Γερμανία επιχειρεί να καλύψει το επενδυτικό κενό των προηγούμενων ετών, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και να χρηματοδοτήσει την αναβάθμιση της άμυνάς της, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα ένα ιδιαίτερα υψηλό κόστος δανεισμού.
Η έγκριση από την επιτροπή προϋπολογισμού αποτελεί σημαντικό βήμα, ωστόσο η τελική ψήφιση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού από την Bundestag αναμένεται κατά την κοινοβουλευτική εβδομάδα της 24ης έως τις 27 Νοεμβρίου.