Σημάδια βελτίωσης εμφανίζει η γερμανική οικονομία, με τους εξαγωγείς να βλέπουν πλέον με μεγαλύτερη αισιοδοξία τις προοπτικές τους και την αγορά εργασίας να δείχνει τα πρώτα σημάδια σταθεροποίησης. Την ίδια στιγμή, όμως, η ακρίβεια εξακολουθεί να ασκεί ισχυρές πιέσεις στα νοικοκυριά, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω ανόδου της υπερχρέωσης.
Το κλίμα στον γερμανικό εξαγωγικό τομέα βελτιώθηκε αισθητά τον Αύγουστο, καθώς η αυξανόμενη ζήτηση από τις ευρωπαϊκές αγορές δίνει νέα ώθηση στις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το βαρόμετρο του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Ifo του Μονάχου, ο σχετικός δείκτης εκτοξεύθηκε στις 9,6 μονάδες, από -2,8 μονάδες τον Ιούλιο.
Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση από τον Φεβρουάριο του 2022 και ταυτόχρονα για τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από τον Ιούνιο του 2020.
«Ο εξαγωγικός τομέας κερδίζει δυναμική», δήλωσε ο διευθυντής ερευνών του Ifo, Κλάους Βολράμπε, επισημαίνοντας ότι η γερμανική βιομηχανία επωφελείται από την αυξανόμενη ζήτηση για τεχνολογίες που συνδέονται με την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη.
Στρέφονται στην Ευρώπη οι γερμανικές επιχειρήσεις
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η μετατόπιση των γερμανικών εξαγωγών προς την ευρωπαϊκή αγορά. Όπως ανέφερε ο Βολράμπε, οι εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνονται, την ώρα που οι εξαγωγές προς την Κίνα εξακολουθούν να υποχωρούν.
Στην καλύτερη θέση βρίσκονται κυρίως οι κατασκευαστές ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, καθώς και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην επεξεργασία δεδομένων και στα οπτικά προϊόντα.
Η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και η ανάγκη δημιουργίας νέων data centers ενισχύουν τη ζήτηση για γερμανική τεχνολογία, δημιουργώντας ένα σημαντικό αντίβαρο στις πιέσεις που αντιμετωπίζει η βιομηχανία της χώρας.
Ακόμη και η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις, εμφανίζεται πλέον αισθητά πιο αισιόδοξη για τις εξαγωγικές της προοπτικές. Βελτίωση της εμπιστοσύνης καταγράφεται επίσης στον κλάδο των μεταλλικών προϊόντων.
Δεν είναι όμως όλοι οι κλάδοι εξίσου αισιόδοξοι. Η χαρτοβιομηχανία, καθώς και οι επιχειρήσεις παραγωγής και επεξεργασίας μετάλλων, εξακολουθούν να αναμένουν υποχώρηση των εξαγωγών τους.
Σταθεροποίηση στην αγορά εργασίας
Θετικό μήνυμα εκπέμπει και η αγορά εργασίας. Η τάση μείωσης του προσωπικού στις γερμανικές επιχειρήσεις περιορίζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ifo.
Το σχετικό βαρόμετρο αυξήθηκε στις 94 μονάδες, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2025.
«Η έρευνά μας δείχνει ότι η οικονομική σταθεροποίηση αρχίζει σιγά σιγά να επηρεάζει την αγορά εργασίας», σημείωσε ο Βολράμπε, με την εξέλιξη να αποτελεί μία από τις πρώτες ενδείξεις ότι η παρατεταμένη αδυναμία της γερμανικής οικονομίας ενδέχεται να αρχίζει να υποχωρεί.
Η ακρίβεια όμως «γονατίζει» τα νοικοκυριά
Παρά τα θετικά μηνύματα από τις επιχειρήσεις, η εικόνα για τα γερμανικά νοικοκυριά παραμένει δύσκολη.
Οι υψηλές τιμές εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα, με το κόστος των τροφίμων να έχει αυξηθεί κατά 37% από το 2020, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις πιέσεις στα νοικοκυριά και δημιουργεί φόβους για νέα αύξηση του αριθμού των υπερχρεωμένων πολιτών.
Ο επικεφαλής οικονομικών ερευνών της Creditreform, Πάτρικ-Λούντβιχ Χαντς, εκτίμησε ότι ο αριθμός των υπερχρεωμένων νοικοκυριών ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω φέτος.
«Δεδομένων των υψηλών πιέσεων από το κόστος και την αδύναμη αγορά εργασίας, θεωρώ πιθανή μια περαιτέρω σημαντική αύξηση», ανέφερε.
Το γερμανικό υπουργείο Προστασίας του Καταναλωτή αναγνωρίζει την αυξανόμενη πίεση και επισημαίνει ότι από το 2026 έως το 2029 η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα διαθέσει πρόσθετη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων για τη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών σε υπηρεσίες συμβουλευτικής για θέματα χρέους.
Έτσι, η γερμανική οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μια εικόνα με δύο διαφορετικές όψεις: από τη μία πλευρά, οι εξαγωγές ανακάμπτουν, η βιομηχανία βλέπει νέες ευκαιρίες μέσα από την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη και η αγορά εργασίας εμφανίζει σημάδια σταθεροποίησης. Από την άλλη, το υψηλό κόστος ζωής εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό βάρος για τα νοικοκυριά, κρατώντας ψηλά τον κίνδυνο υπερχρέωσης.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η βελτίωση στις επιχειρήσεις και τις εξαγωγές μπορεί να μεταφραστεί σε ουσιαστική ανάκαμψη της γερμανικής οικονομίας και, κυρίως, σε βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.