Ένα πρωτοφανές κύμα οργής σαρώνει τη Γαλλία, καθώς η μαθητική και φοιτητική κοινότητα έχει βγει δυναμικά στους δρόμους. Ελάχιστους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, η νεολαία διεκδικεί δυναμικά την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, μετατρέποντας τοπικές διαμαρτυρίες σε πανεθνικό κίνημα.
Η κρίση ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου από περιφερειακά λύκεια του Παρισιού, με αποκλεισμούς κτιρίων που επεκτάθηκαν γρήγορα χάρη στο κάλεσμα της Ένωσης Μαθητών Λυκείου (USL). Οι μαθητές και οι φοιτητές διαμαρτύρονται για ετοιμόρροπα κτίρια, υπερφορτωμένα προγράμματα, ελλείψεις σε αναπληρωτές εκπαιδευτικούς και την τεράστια πίεση για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η 18χρονη Νεσρίν από το Παρίσι, «ακούστε μας και θα σταματήσουμε», ενώ η 14χρονη Παλόμα στη Μασσαλία υπογράμμισε ότι πρόκειται για διεκδίκηση εν μέσω προεκλογικής περιόδου, επειδή «όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν».
Η κατάσταση κλιμακώθηκε γρήγορα στη «δεύτερη πράξη», με επιθέσεις σε διευθυντές, εμπρησμούς και συγκρούσεις με την αστυνομία. Περισσότερα από 200 ιδρύματα αποκλείστηκαν, ενώ πάνω από 1.000 παρουσίασαν προβλήματα λειτουργίας. Αρχικά, ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ υποτίμησε το κίνημα –προκαλώντας τη δυσαρέσκεια του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν–, ωστόσο μετά από δέκα ημέρες δεσμεύθηκε σε σχέδιο δράσης για την ταχεία αντικατάσταση εκπαιδευτικών, το πρόγραμμα και τη «σχολική δημοκρατία», δημιουργώντας και ειδική πλατφόρμα. Αντίστοιχα, ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπατίστ συναντήθηκε με φοιτητικές ενώσεις.
Η «τρίτη πράξη» και οι καταγγελίες για αστυνομική βία
Η ένταση κορυφώθηκε στην «τρίτη πράξη» την περασμένη Τρίτη, όταν –με τη στήριξη συνδικάτων εκπαιδευτικών και φοιτητών– διαδήλωσαν από 266.000 έως 450.000 πολίτες πανελλαδικά. Πολιτικοί αρχηγοί, όπως ο Ζαν-Λικ Μελανσόν («Ανυπότακτη Γαλλία») και ο Ολιβιέ Φορ (Σοσιαλιστές), χαιρέτισαν την εξέγερση μιας γενιάς που παλεύει για το μέλλον της.
Ωστόσο, σοβαρές διαστάσεις έλαβαν οι καταγγελίες για αστυνομική καταστολή, καθώς στα συνθήματα των διαδηλωτών κυριάρχησε η οργή για τραυματισμούς νέων: ένας 15χρονος ακρωτηριάστηκε στο χέρι από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης στη Λανς, ενώ ένας 16χρονος έχασε την ακοή του στην Τουρ από πλήγμα που φέρεται να προήλθε από εκτοξευτήρα σφαιρών καουτσούκ. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί απέρριψε τις κατηγορίες περί πολιτικών εντολών καταστολής, χαρακτηρίζοντάς τες ψέματα που κηλιδώνουν την αστυνομία και κάνοντας λόγο για «ατυχήματα».
Το κυβερνητικό τελεσίγραφο και η επόμενη μέρα
Αργά χθες το βράδυ, ο Σεμπαστιάν Λεκορνί δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει έως τα τέλη Οκτωβρίου «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις», τονίζοντας πως κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει την οργή των νέων.
Παρά τις υποσχέσεις, οι οργανώσεις παραμένουν επιφυλακτικές. Η Μανόν Μορέ από το φοιτητικό συνδικάτο Unef χαρακτήρισε την κινητοποίηση «ιστορική», κατηγορώντας την κυβέρνηση για ανικανότητα, ενώ η εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης, Σαμπρίν Χαρμπάς, απαίτησε να πέσουν στο τραπέζι «10 δισεκατομμύρια». Μαθητές, όπως η 16χρονη Λουσίν, δηλώνουν έτοιμοι να συνεχίσουν το «παιχνίδι αντοχής» με την κυβέρνηση.
Το μέτρο της επόμενης ημέρας θα κριθεί στην πανελλαδική απεργία και τις διαδηλώσεις της Τρίτης 13 Οκτωβρίου, καθώς τα συνδικάτα δεν έχουν πειστεί ακόμη από τις κυβερνητικές εξαγγελίες.