Εν μέσω της μεγάλης ανόδου των τιμών φυσικού αερίου και ντίζελ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να αναλάβει συλλογική δράση, εξετάζοντας μια νέα συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, υπό την ομπρέλα του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Η «Energy Union Task Force», ο άτυπος μηχανισμός συντονισμού μεταξύ των κρατών-μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνεδριάζει από το πρωί, διατηρώντας ανοιχτή γραμμή με την Ουάσιγκτον και άλλους διεθνείς εταίρους.
Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται η γαλλική πρόταση για συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων. Σύμφωνα με αυτήν, οι ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να αποδεσμεύσουν 50 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ, ενώ τα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας θα διαθέσουν επιπλέον 50 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.
Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή κρίση αποκτά νέα δυναμική, με τις τιμές φυσικού αερίου και πετρελαϊκών προϊόντων να επιβαρύνουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να εντείνουν τις πιέσεις στις κυβερνήσεις για άμεση παρέμβαση.
Η πίεση Τραμπ προς την Ευρώπη
Πίσω από τις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις βρίσκεται, παράλληλα, η αυξανόμενη πίεση από την Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ, σε μια προσπάθεια να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των εγχώριων τιμών καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ζητήσει από μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Γερμανία, να διαθέσουν 100 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ μέσα σε διάστημα 20 ημερών.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σύνθετο δίλημμα για την Ευρώπη: από τη μία πλευρά, πρέπει να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών και στην ενίσχυση της προσφοράς καυσίμων· από την άλλη, οφείλει να διατηρήσει επαρκή αποθέματα ασφαλείας για την αντιμετώπιση μιας νέας διαταραχής στον εφοδιασμό.
Φυσικό αέριο +140%, ντίζελ στο διπλάσιο
Η ανάγκη για παρέμβαση γίνεται ακόμη πιο έντονη από την εκτίναξη των ενεργειακών τιμών. Η Κομισιόν, δια στόματος της επικεφαλής Τύπου Πάολα Πινό, υποστηρίζει ότι η συζήτηση για τα στρατηγικά αποθέματα δεν αποτελεί «προϊόν» των αμερικανικών πιέσεων, αλλά συνδέεται με την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης του νέου κύματος ανατιμήσεων.
Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος της Επιτροπής, από τα τέλη Φεβρουαρίου οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 140%, ενώ οι τιμές του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τέτοιες παρεμβάσεις εδώ και μήνες, υπενθυμίζοντας ότι τον Μάρτιο είχε πραγματοποιηθεί ήδη συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου στο πλαίσιο συμφωνίας με τον IEA, λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας.
Η Ευρώπη ζητά δεσμεύσεις από την Ουάσιγκτον
Το κρίσιμο στοιχείο στις τελευταίες διαβουλεύσεις είναι ότι η Ευρώπη δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε νέα απελευθέρωση αποθεμάτων χωρίς ανταλλάγματα.
Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων, κατά την τηλεδιάσκεψη της Παρασκευής οι χώρες της ΕΕ εξέτασαν το ενδεχόμενο οποιαδήποτε συμφωνία για περαιτέρω αποδέσμευση αποθεμάτων ντίζελ να συνοδεύεται από δέσμευση των ΗΠΑ ότι δεν θα προχωρήσουν μονομερώς σε απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ.
Με αυτόν τον τρόπο, η συζήτηση για τα στρατηγικά αποθέματα μετατρέπεται σε ευρύτερη διαπραγμάτευση για τη διασφάλιση της παγκόσμιας αγοράς καυσίμων. Η Ευρώπη καλείται να διαθέσει μέρος των αποθεμάτων της, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξουν νέες κινήσεις που θα περιορίσουν την προσφορά στην αγορά.
Στο κάδρο και η G7
Στο μεταξύ, οι ηγέτες των χωρών της G7 ενδέχεται να πραγματοποιήσουν τηλεδιάσκεψη το απόγευμα της Παρασκευής, προκειμένου να συζητήσουν τα επόμενα βήματα απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Η συγκυρία προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συζήτηση, καθώς η Γαλλία ασκεί αυτή την περίοδο την προεδρία της G7 και βρίσκεται ταυτόχρονα στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για την απελευθέρωση αποθεμάτων.
Η μεγαλύτερη απελευθέρωση στην ιστορία του IEA
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, που αριθμεί 32 μέλη, είχε συμφωνήσει τον Μάρτιο να προχωρήσει σε συντονισμένη αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων στην ιστορία του Οργανισμού, σε απάντηση στις διαταραχές του εφοδιασμού που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν.
Η νέα συζήτηση δείχνει ότι η ενεργειακή κρίση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια προσωρινή διαταραχή στις αγορές, αλλά ως μια παρατεταμένη δοκιμασία για την ασφάλεια εφοδιασμού. Και αυτή τη φορά, το κρίσιμο ερώτημα για την Ευρώπη δεν είναι μόνο πόσα βαρέλια μπορεί να απελευθερώσει, αλλά και πόσα πρέπει να κρατήσει στην άκρη για την επόμενη κρίση.